Từ biểu tình hòa bình đến bạo lực đường phố
Hôm 16/10, các tổ chức học sinh phát động ngày phản đối mang tên “No Meloni Day”, tập trung vào điều kiện xuống cấp tại trường học, ngân sách giáo dục và những ưu tiên chi tiêu của chính phủ. Trang World Socialist ước tính khoảng 100.000 người tham gia tại hơn 40 thành phố cả nước.
Trong hai ngày 17–18/10, biểu tình ôn hòa biến thành bạo lực. Tại Milan, một cuộc tuần hành phản đối chi phí sinh hoạt ban đầu diễn ra trong hòa bình, nhưng sau đó các nhóm thanh niên đeo khăn trùm mặt đập cửa kính, cướp phá cửa hàng, đốt vật dụng và ném đá, chai lọ, pháo sáng vào cảnh sát. Cảnh sát Milan ước tính khoảng 2.000 thanh niên tham gia các vụ bạo loạn tối thứ Bảy (17/10); hãng tin ANSA cho biết thiệt hại do những người biểu tình gây ra lên tới 500 triệu euro.
Cảnh sát dùng hơi cay và vòi rồng để giải tán đám đông, Reuters cho biết 271 người bị bắt. Trên mạng xã hội còn lan truyền lời kêu gọi tổ chức thêm các vụ cướp phá quanh nhà thờ chính tòa Duomo, khiến giới kinh doanh tại những khu phố mua sắm cao cấp của Milan đứng ngồi không yên. Bạo lực cũng xảy ra tại Turin, Bologna và một số thành phố phía bắc Italy.
Ngày 19/10, Milan tăng cường an ninh. Nhiều cửa hàng ở khu thời trang cao cấp đóng cửa sớm, che chắn cửa kính hoặc dọn hàng hóa khỏi tủ trưng bày. Thủ tướng Giorgia Meloni triệu tập cuộc họp với các bộ trưởng và lãnh đạo an ninh để bàn biện pháp đối phó.
Ngày 21/10, chính phủ quyết định siết biện pháp an ninh. Nội các thông qua sắc lệnh an ninh mới và kế hoạch điều thêm 500 binh sĩ quân đội tới Milan. Chính phủ đồng thời tăng chế tài đối với hành vi bạo lực tập thể, mở rộng một số quyền tạm giữ phòng ngừa và quy trách nhiệm bồi thường cho cha mẹ trong những trường hợp con chưa thành niên gây thiệt hại.
Các thương hiệu xa xỉ đồng loạt đóng cửa, sơ tán hàng hóa
Tại phố thời trang Via Montenapoleone và khu mua sắm Galleria Vittorio Emanuele II, nhiều thương hiệu xa xỉ như Chanel, Dior, Hermès, Tiffany & Co., Pomellato và Goyard đã sớm hạ cửa cuốn, ngừng kinh doanh từ buổi chiều, đồng thời di chuyển toàn bộ hàng hóa có giá trị khỏi tủ kính trong đêm.
Trước đó, một số cửa hàng thuộc các thương hiệu thể thao như Decathlon, Arc’teryx và các điểm giao dịch của nhà mạng Vodafone cũng đã bị cướp phá nghiêm trọng.
Trước nguy cơ bạo lực tiếp diễn, Phó Thủ tướng kiêm Bộ trưởng Giao thông Italy Matteo Salvini tuyên bố nội các đã thông qua kế hoạch triển khai bổ sung 500 binh sĩ tới Milan, trong khuôn khổ chiến dịch Strade Sicure — “Những con phố an toàn”.
Lực lượng tăng viện sẽ được triển khai trong ba tháng, hỗ trợ bảo đảm an ninh đường phố tại khu trung tâm lịch sử, bảo vệ doanh nghiệp và người dân. Các binh sĩ được cho là sẽ được trao quyền hạn của cảnh sát tư pháp để phối hợp xử lý những vụ việc liên quan đến an ninh công cộng.
Siết luật an ninh, tăng chế tài với người biểu tình bạo lực
Song song với việc tăng cường lực lượng trên đường phố, chính phủ của Thủ tướng Giorgia Meloni đã khẩn cấp thông qua một sắc lệnh an ninh mới, có hiệu lực ngay lập tức. Những biện pháp được áp dụng gồm:
Bổ sung tội danh liên quan đến hành vi bạo lực trong biểu tình. Theo nội dung được đăng tải, nếu từ 5 người trở lên tụ tập và thực hiện những hành vi gây nguy hiểm cho an ninh công cộng trong các cuộc biểu tình — chẳng hạn ném đá, đốt pháo hoặc mang gậy gộc - có thể đối mặt với mức án lên tới 5 năm tù và khoản phạt 20.000 euro, kể cả khi bản thân không trực tiếp đập phá hay cướp bóc cửa hàng.
Tăng cường biện pháp phòng ngừa đối với người chưa thành niên. Số liệu cảnh sát cho biết, trong số 271 người bị tạm giữ, khoảng 80% là người chưa thành niên. Sắc lệnh mới cho phép cảnh sát tạm giữ phòng ngừa tối đa 24 giờ đối với thanh thiếu niên từ 14 đến 17 tuổi bị đánh giá có nguy cơ gây nguy hiểm.
Ngoài ra, quy định mới mặc nhiên coi người từ đủ 14 tuổi có khả năng nhận thức hành vi, đồng thời yêu cầu cha mẹ chịu trách nhiệm bồi thường dân sự đối với thiệt hại tài sản do con chưa thành niên gây ra.
Milan đã được đặt trong tình trạng cảnh giác cao nhằm ngăn chặn các vụ bạo loạn và cướp phá tái diễn. Hiện nhiều binh sĩ, cảnh sát và xe bọc thép đã được bố trí tại các đầu mối giao thông quan trọng và những khu vực trọng yếu, trong đó có San Babila.
Vì sao người Italy xuống đường?
Theo các nhà quan sát, có ít nhất bốn nhóm bất mãn đang giao thoa với nhau trong đợt biểu tình lần này.
Thứ nhất, chi phí sinh hoạt và thu nhập. Giá cả tăng khiến nhiều hộ gia đình cảm thấy tiền lương không đủ trang trải. Reuters dẫn lời người biểu tình ở miền bắc và miền nam Italy cho biết giá cả đang đẩy các gia đình đến gần tình trạng nghèo khó. Chính phủ của Thủ tướng Meloni thừa nhận khó khăn kinh tế gây bất mãn, nhưng nhấn mạnh khó khăn không thể biện minh cho bạo lực.
Thứ hai, trường học và dịch vụ công. Các cuộc tuần hành của học sinh phản ánh sự không hài lòng với điều kiện trường lớp và cách phân bổ ngân sách. Một số khẩu hiệu phản đối việc tăng chi tiêu quân sự trong khi cơ sở giáo dục xuống cấp.
Thứ ba, áp lực từ người lao động và nông dân. Ở miền nam, tài xế xe tải phản đối giá dầu diesel cao bằng cách lập rào chắn đường bộ, gây gián đoạn vận chuyển hàng hóa. Nông dân cũng cảnh báo sinh kế bị đe dọa; công nhân ngành thép tại Taranto phản đối nguy cơ đóng cửa nhà máy và mất việc. Reuters cho biết các cuộc biểu tình này đang tạo thêm sức ép kinh tế đối với chính phủ.
Thứ tư, bất mãn chính trị với chính phủ Meloni. Các khẩu hiệu “No Meloni Day” cho thấy một bộ phận học sinh, người lao động và lực lượng đối lập muốn biến các vấn đề kinh tế – xã hội thành sự phản đối trực tiếp đối với chính phủ. Tuy vậy, chưa có cơ sở để kết luận các cuộc biểu tình đã hình thành một phong trào thống nhất với mục tiêu lật đổ chính phủ.
Theo QQnews, Reuters
