Chiều 2/3, GS Nguyễn Viết Tiến, Phó Chủ tịch Thường trực Hội đồng Y khoa Quốc gia (HĐYKQG) cho biết Hội đồng đã thống nhất năm 2027 tổ chức 1 kỳ kiểm tra đánh giá năng lực hành nghề khám, chữa bệnh (KCB) vào tháng 12/2027 cho 4 nhóm chức danh bác sỹ gồm: Bác sỹ đa khoa, bác sỹ y học dự phòng, bác sỹ y học cổ truyền, bác sỹ răng hàm mặt.
Người tham dự kiểm tra đánh giá năng lực hành nghề KCB phải có văn bằng bác sĩ thuộc 4 chuyên ngành trên, đồng thời hoàn thành thời gian thực hành khám chữa bệnh theo quy định của luật.
Kỳ kiểm tra dự kiến tổ chức tại 6 khu vực trên cả nước, để thuận lợi cho các bác sĩ di chuyển; các địa điểm tổ chức được lựa chọn bằng các tiêu chí khắt khe, đảm bảo kỳ kiểm tra đánh giá đạt được mục tiêu chất lượng.
Về hình thức, việc kiểm tra đánh giá sẽ được thực hiện theo hình thức trắc nghiệm khách quan (MCQs), dự kiến trên máy tính
“Mục tiêu của việc kiểm tra đánh giá năng lực là bảo đảm người hành nghề đạt chuẩn năng lực do Bộ Y tế ban hành, nhằm bảo đảm chất lượng đào tạo, chuẩn hóa năng lực và tăng cường an toàn người bệnh trong toàn hệ thống” - GS Tiến nhấn mạnh
Chuẩn hóa năng lực hành nghề theo xu thế quốc tế
Theo GS Nguyễn Viết Tiến, việc tổ chức kiểm tra đánh giá năng lực hành nghề không chỉ là yêu cầu pháp lý được quy định trong Luật KCB, mà còn là xu thế tất yếu quốc tế nhằm chuẩn hóa chất lượng đội ngũ hành nghề y khoa.
HĐYKQG được giao chức năng đánh giá độc lập năng lực hành nghề, với nhiệm vụ xây dựng bộ công cụ đánh giá và tổ chức các kỳ kiểm tra bảo đảm khoa học, khách quan, công khai và minh bạch.
Theo GS Tiến, nguyên tắc xây dựng bộ công cụ kiểm tra là đồng thuận, có sự tham gia của chuyên gia từ các cơ sở đào tạo, cơ sở KCB và các hội nghề nghiệp, bảo đảm công bằng, khách quan, minh bạch và đáp ứng chuẩn mực quốc tế.
Hội đồng cũng đã nghiên cứu kinh nghiệm quốc tế về mô hình đánh giá năng lực hành nghề, tiếp thu có chọn lọc, phù hợp với điều kiện và hệ thống pháp luật Việt Nam.
Quan điểm xuyên suốt của HĐYKQG là thực hiện theo lộ trình phù hợp, có tính chuyển tiếp, tránh gây xáo trộn đối với đội ngũ hành nghề, sinh viên khối ngành sức khỏe cũng như các cơ sở đào tạo.
Lộ trình kiểm tra năng lực từ năm 2027
Theo PGS.TS Lương Mai Anh, Chánh Văn phòng HĐYKQG, lộ trình triển khai sẽ theo từng nhóm chức danh nghề nghiệp. Từ năm 2027 sẽ bắt đầu kiểm tra đối với chức danh bác sĩ; năm 2028 áp dụng với y sĩ và điều dưỡng; từ năm 2029 triển khai đối với các chức danh còn lại như kỹ thuật y, dinh dưỡng lâm sàng, cấp cứu ngoại viện và tâm lý lâm sàng.
Nội dung đánh giá không chỉ dừng ở kiểm tra kiến thức lý thuyết mà tập trung vào khả năng vận dụng kiến thức vào thực hành lâm sàng, tư duy lâm sàng và năng lực ra quyết định chuyên môn. Mục tiêu là sau khi vượt qua kiểm tra đánh giá năng lực quốc gia, người hành nghề có thể tham gia KCB an toàn, hiệu quả trong hệ thống y tế Việt Nam.
Để các cơ sở đào tạo và sinh viên chủ động chuẩn bị, Hội đồng sẽ công bố cấu trúc đề kiểm tra, các thành phần cơ bản và danh mục nội dung chuyên môn cốt lõi.
Áp lực tích cực cho hệ thống đào tạo
Trả lời câu hỏi của VietTimes về việc mỗi năm có khoảng 10.000 bác sĩ tốt nghiệp, thì việc tổ chức kiểm tra có tạo áp lực lớn cho Hội đồng, GS.TS Nguyễn Hữu Tú, Hiệu trưởng Trường Đại học Y Hà Nội, Uỷ viên HĐYKQG, Trưởng ban Tổ chức kiểm tra đánh giá năng lực hành nghề KCB thuộc HĐYKQG, cho biết việc tổ chức cho hàng nghìn thí sinh mỗi đợt là khả thi, nếu có nhiều trung tâm đủ điều kiện kỹ thuật cùng tham gia.
"Các đơn vị tổ chức phải đáp ứng tiêu chí về hạ tầng, công nghệ và an toàn mới được công nhận là điểm kiểm tra" - GS Tú nhấn mạnh.
Ông Hà Anh Đức, Cục trưởng Cục quản lý KCB, Phó Chủ tịch HĐYKQG, cho biết thêm con số 10.000 người mỗi năm không phải quá lớn so với nhiều kỳ thi năng lực quy mô hàng trăm nghìn thí sinh hiện nay. Điều quan trọng nhất là bảo đảm an toàn, tính chính xác và khách quan trong từng khâu tổ chức.
Việc kiểm tra được thiết kế theo hướng ứng dụng công nghệ, tổ chức trên máy tính, có quy trình giám sát chặt chẽ. Hội đồng đang tính toán phương án tổ chức phù hợp, tiết kiệm nhưng vẫn bảo đảm đánh giá đúng năng lực thực chất.
Trao đổi với VietTimes về việc kỳ kiểm tra này có tạo áp lực đối với các trường có chất lượng đầu vào chưa cao hay không, GS Nguyễn Viết Tiến thẳng thắn cho rằng áp lực này là cần thiết và tích cực. Nếu tỷ lệ sinh viên của một cơ sở không đạt yêu cầu cao, đó sẽ là tín hiệu cảnh báo để nhà trường xem xét lại chương trình và chất lượng đào tạo. Ngược lại, những trường có tỷ lệ đạt cao sẽ khẳng định uy tín và chất lượng.
Ông Tiến cũng cho biết người dự kiểm tra không bị giới hạn chỉ một lần. Nếu chưa đạt, có thể thi lại. Tuy nhiên, việc thi lại cũng phải trong giới hạn hợp lý, tránh tình trạng không bảo đảm năng lực nhưng vẫn cố gắng kéo dài.
“Chúng ta phải đặt an toàn người bệnh lên trên hết. Nếu không đạt năng lực tối thiểu thì không thể cho hành nghề”, GS Tiến nói.
