Trưa 23/2, tức mồng 7 Tết, ông N.C.C (50 tuổi, ở Hải Phòng) được đưa đến cấp cứu tại Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương, trong tình trạng xuất huyết tiêu hóa ồ ạt, sốc mất máu nặng.
Theo người nhà, bệnh nhân có thói quen “mở mắt ra là uống rượu”. Suốt dịp Tết Nguyên đán vừa qua, ông uống rượu liên tục từ sáng đến tối, ngày nào cũng trong tình trạng say kéo dài.
Tình trạng lạm dụng rượu đã kéo dài hơn 20 năm, trung bình ông C. uống trên 1 lít mỗi ngày. Khoảng 5 năm gần đây, mức độ uống rượu tăng rõ rệt, gần như cả ngày. Người bệnh từng nhiều lần được chẩn đoán xơ gan do rượu và giãn tĩnh mạch thực quản.
Chia sẻ với VietTimes, bác sĩ Bùi Xuân Bắc (khoa Cấp cứu Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương) cho biết, qua khai thác bệnh sử thì được biết bệnh khởi phát đột ngột khi bệnh nhân nôn ra máu số lượng lớn, sau đó tiếp tục nôn nhiều lần, tổng lượng ước tính khoảng 1 lít trước khi được đưa tới bệnh viện.
Khi nhập viện, người bệnh kích thích, vật vã, tay chân lạnh, mạch nhanh nhỏ khó bắt, huyết áp tụt sâu chỉ còn khoảng 40 mmHg. Đây là tình trạng sốc mất máu đe dọa tính mạng.
Các bác sĩ lập tức đặt catheter tĩnh mạch trung tâm dưới hướng dẫn siêu âm để hồi sức tích cực, truyền máu tối cấp và các chế phẩm máu nhằm ổn định tuần hoàn và kiểm soát chảy máu. Trong chưa đầy 24 giờ, bệnh nhân đã phải truyền gần 2,5 đến 3 lít chế phẩm máu.
Sau khi huyết áp tạm ổn định, nội soi tiêu hóa khẩn cấp ghi nhận giãn tĩnh mạch thực quản độ III đã vỡ, biến chứng đặc biệt nguy hiểm thường gặp ở bệnh nhân xơ gan do tăng áp lực tĩnh mạch cửa. Ê kíp tiến hành thắt nhiều vòng cao su để cầm máu. Tuy nhiên nguy cơ tái phát vẫn rất cao do rối loạn đông máu nặng trên nền suy gan mạn tính.
Kết quả xét nghiệm cho thấy chức năng gan của bệnh nhân suy giảm nghiêm trọng. Tiểu cầu giảm sâu khiến máu khó đông, thời gian prothrombin chỉ còn khoảng 30 phần trăm, men gan tăng cao. Nồng độ amoniac trong máu tăng mạnh, dấu hiệu gan mất khả năng thải độc, làm tăng nguy cơ hôn mê gan và suy đa cơ quan. Người bệnh còn giảm bạch cầu, cho thấy tình trạng suy giảm miễn dịch rõ rệt do xơ gan tiến triển.
Do rối loạn đông máu nặng, nguy cơ chảy máu không kiểm soát, các bác sĩ phải hội chẩn liên chuyên khoa để cân nhắc can thiệp ngoại khoa. Tuy nhiên nguy cơ tử vong trong phẫu thuật rất cao, bởi chỉ cần một thao tác nhỏ cũng có thể gây xuất huyết ồ ạt không cầm được. Hiện bệnh nhân vẫn đang được hồi sức tích cực và theo dõi sát.
“Quả bom máu” trong cơ thể người xơ gan
Theo BS Bắc, xơ gan do rượu là hậu quả của quá trình tổn thương gan kéo dài vì lạm dụng rượu bia. Khi bệnh đã tiến triển, chỉ một đợt uống nhiều, đặc biệt trong các dịp lễ Tết, cũng có thể kích hoạt biến chứng xuất huyết tiêu hóa nguy kịch.
Giãn tĩnh mạch thực quản ở bệnh nhân xơ gan giống như một “quả bom máu” treo lơ lửng trong cơ thể. Khi áp lực tĩnh mạch cửa tăng cao, thành mạch mỏng và giãn phình rất dễ vỡ. Nếu không được cấp cứu kịp thời, người bệnh có thể tử vong trong thời gian rất ngắn.
Bác sĩ khuyến cáo người dân không lạm dụng rượu bia và tuyệt đối ngừng rượu khi đã có bệnh gan. Khi xuất hiện các dấu hiệu như nôn ra máu, đi ngoài phân đen, mệt lả, vàng da hoặc rối loạn ý thức, cần đến cơ sở y tế ngay lập tức. Với người đã xơ gan, mỗi ly rượu không còn là cuộc vui, mà có thể là ranh giới giữa sự sống và cái chết.
