Trung Quốc có thể đang phát triển một loại vũ khí laser năng lượng cao dành cho tiêm kích J-36, qua đó mở ra một lớp phòng thủ mới có khả năng đối phó với tên lửa đang bay tới.
Một viện nghiên cứu thuộc Tập đoàn Công nghiệp Hàng không Trung Quốc (AVIC) gần đây giới thiệu một hệ thống theo dõi và ngắm bắn laser dành cho máy bay chiến đấu tại một triển lãm quốc phòng ở Bắc Kinh. Đáng chú ý, hệ thống này được trưng bày cạnh hình ảnh một mẫu máy bay cỡ lớn không có đuôi, được cho là có liên quan đến chương trình tiêm kích thế hệ thứ sáu của Trung Quốc.
Thông tin tại Triển lãm Điện tử Quốc phòng Quốc tế Trung Quốc cho biết hệ thống có trọng lượng dưới 838 pound (khoảng 380 kg). Triển lãm diễn ra từ ngày 15 đến 17/9.
Một số thông số kỹ thuật quan trọng trên bảng giới thiệu đã bị che lại. Trong đó, thông số về công suất xuất hiện dưới dạng “*00kW”, có thể cho thấy hệ thống có công suất ít nhất 100 kW.
Độ chính xác khi theo dõi mục tiêu động cũng bị che trên bảng giới thiệu. Đây là thông số đặc biệt quan trọng đối với laser trên máy bay, bởi chỉ một sai lệch rất nhỏ trong quá trình ngắm cũng có thể khiến chùm tia lệch khỏi mục tiêu.
J-36 được lắp vũ khí laser?
Nhà nghiên cứu hàng không quân sự Trung Quốc Andreas Rupprecht nhận định mẫu máy bay xuất hiện cùng hệ thống laser trong triển lãm là J-36. Chiếc máy bay ba động cơ này lần đầu xuất hiện trên bầu trời Thành Đô vào tháng 12/2024.
Chuyên gia phân tích quốc phòng Mark Cazalet cũng đưa ra nhận định tương tự sau khi xem xét hình ảnh hệ thống. Ông cho rằng J-36 nhiều khả năng có đủ không gian, tải trọng và nguồn điện cần thiết để mang một hệ thống laser năng lượng cao.
Các máy bay cỡ lớn có lợi thế về không gian để bố trí thiết bị, hệ thống làm mát và nguồn điện. Điều này có thể giúp vũ khí năng lượng định hướng trở nên khả thi trên nhiều loại nền tảng hơn, thay vì chỉ giới hạn ở tiêm kích.
Máy bay ném bom, máy bay vận tải và máy bay cảnh báo sớm trên không cũng có thể được trang bị công nghệ tương tự. Những nền tảng này có thể sử dụng laser như một phương tiện tự vệ trước các mối đe dọa đang tiếp cận.
Tuy nhiên, con số 838 pound vẫn để lại một câu hỏi lớn: chưa rõ AVIC tính những bộ phận nào vào tổng trọng lượng này.
Theo Cazalet, con số trên có thể bao gồm nguồn phát laser, hệ thống điều hướng chùm tia và thiết bị làm mát. Bảng giới thiệu không cung cấp danh sách chi tiết các bộ phận cũng như yêu cầu về công suất điện của toàn hệ thống.
Hệ thống nặng 380 kg
Một hệ thống laser đặt trên máy bay phải đối mặt với những yêu cầu kỹ thuật rất khắt khe. Rung động, nhiễu loạn không khí và những cú cơ động nhanh có thể liên tục làm chệch hướng chùm tia.
Vì vậy, hệ thống theo dõi phải liên tục bù trừ những chuyển động này và duy trì khả năng ngắm với độ chính xác cực cao. Thách thức càng lớn khi máy bay và mục tiêu đều di chuyển với tốc độ cao.
Cazalet cho rằng để gây tổn hại vật lý cho mục tiêu, laser nhìn chung sẽ phải hoạt động ở khoảng cách tương đối ngắn. Tuy nhiên, laser có thể đạt tầm xa hơn nếu nhiệm vụ là tấn công hoặc làm lóa các cảm biến quang học.
Điều này khiến phòng thủ tên lửa trở thành một trong những nhiệm vụ tiềm năng của hệ thống. Laser có thể được sử dụng để tác động vào tên lửa đang bay tới hoặc gây nhiễu bộ tìm kiếm mục tiêu của tên lửa trước khi nó tiếp cận máy bay.
Khái niệm này đặc biệt đáng chú ý trong bối cảnh Mỹ đang phát triển nhiều loại vũ khí không đối không tầm xa, trong đó có AIM-174B, AIM-260 và AIM-424.
Trung Quốc đã nghiên cứu vũ khí laser trên máy bay trong nhiều năm. Các thông báo mua sắm của Quân Giải phóng Nhân dân Trung Quốc (PLA) vào năm 2020 từng đề cập nhu cầu phát triển một pod laser tấn công trên máy bay cùng phần mềm điều khiển liên quan.
Các nhà nghiên cứu Trung Quốc cũng đã nghiên cứu khả năng theo dõi mục tiêu bằng laser từ một máy bay đang chuyển động. Một nghiên cứu công bố năm 2021 sử dụng dữ liệu bay của máy bay vận tải để mô phỏng tác động của chuyển động và rung động đối với hệ thống.
Không quân Mỹ từng gặp những vấn đề tương tự trong chương trình SHiELD. Chương trình này nghiên cứu các hệ thống laser gắn trong pod nhằm bảo vệ tiêm kích trước tên lửa đang lao tới.
SHiELD kết thúc vào năm 2024 mà chưa thể tích hợp một pod laser lên máy bay chiến đấu thử nghiệm. Trước đó, các quan chức chương trình từng xác định nhiễu loạn không khí, gió và những thao tác cơ động của máy bay là những thách thức lớn.
AVIC cũng từng công bố các cuộc thử nghiệm những hệ thống theo dõi vũ khí năng lượng định hướng khác. Một ấn phẩm của tập đoàn này cho biết trong một cuộc thử nghiệm năm 2024, hệ thống có thể duy trì khóa mục tiêu là máy bay không người lái khi mục tiêu bay qua mây, gặp chim và ngày càng rời xa.
Tuy nhiên, những thử nghiệm trên không chứng minh J-36 đang được trang bị vũ khí laser. Hiện chưa có bằng chứng công khai cho thấy mẫu tiêm kích này đã thực sự bay cùng một hệ thống như vậy.
Dù vậy, màn trình diễn tại Bắc Kinh vẫn cung cấp một góc nhìn hiếm hoi về những tiến bộ của Trung Quốc trong việc phát triển vũ khí năng lượng định hướng trên máy bay.
Theo IE
