Ngày 20/3, Phó Thủ tướng Trần Hồng Hà ký quyết định phê duyệt Đề án “Xây dựng Trung tâm dữ liệu, quản lý, giám sát, xử lý vi phạm và điều hành giao thông giai đoạn 2026 - 2030, tầm nhìn đến năm 2050”.
Chính phủ chủ trương xây dựng trung tâm dữ liệu, quản lý, giám sát, xử lý vi phạm và điều hành giao thông theo mô hình thống nhất trên phạm vì toàn quốc; vận hành trên nền tảng dữ liệu dùng chung; từng bước ứng dụng trí tuệ nhân tạo để hỗ trợ phân tích, dự báo và điều hành.
Qua đó, đổi mới phương thức quản lý giao thông từ mô hình chủ yếu xử lý vi phạm sang mô hình điều hành chủ động dựa trên dữ liệu; góp phần nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước, bảo đảm trật tự, an toàn giao thông và phục vụ phát triển kinh tế - xã hội.
Song song với việc xây dựng trung tâm dữ liệu, hệ thống camera giám sát giao thông sẽ được mở rộng trên các tuyến cao tốc, quốc lộ, đường tỉnh, đường đô thị và các tuyến giao thông trọng điểm. Đến năm 2030, mạng lưới này sẽ từng bước phủ rộng, tiến tới mở rộng sang đường sắt và đường thủy nội địa, tạo nền tảng cho giám sát giao thông theo thời gian thực.
Đáng chú ý, trung tâm dữ liệu sẽ được tổ chức theo mô hình 2 cấp thống nhất, liên thông toàn quốc. Trong đó, trung tâm cấp 1 giữ vai trò điều phối, tổng hợp và phân tích dữ liệu ở cấp quốc gia, đồng thời hỗ trợ điều hành liên vùng. Trung tâm này được xây dựng trên cơ sở tích hợp, nâng cấp các hệ thống và cơ sở dữ liệu hiện có, hình thành nền tảng dữ liệu dùng chung kết nối với các cơ sở dữ liệu quốc gia.
Ở cấp địa phương, các trung tâm cấp 2 sẽ được đầu tư, nâng cấp để trực tiếp vận hành theo phân cấp, bảo đảm kết nối đồng bộ với trung tâm cấp 1 và các địa phương khác. Mô hình này cho phép quản lý tập trung nhưng vẫn linh hoạt theo từng địa bàn, từng bước chuyển từ cách quản lý phân tán sang quản trị tích hợp dựa trên dữ liệu.
Toàn bộ hệ thống sẽ tích hợp các nền tảng công nghệ số, dữ liệu lớn và trí tuệ nhân tạo nhằm tự động hóa quá trình giám sát, phát hiện vi phạm, phân tích và dự báo tình hình giao thông. Đồng thời, hệ thống cũng hỗ trợ điều tra, xử lý tai nạn và cung cấp các dịch vụ giao thông số cho người dân, doanh nghiệp thông qua thiết bị di động và các nền tảng trực tuyến.
Đề án được triển khai trên phạm vi cả nước từ năm 2026 đến năm 2050, chia thành 3 giai đoạn.
Trong đó, giai đoạn 2026-2028 tập trung xây dựng nền tảng, hình thành hệ thống và đưa vào vận hành bước đầu. Giai đoạn 2029-2030 mở rộng phạm vi triển khai, nâng cao năng lực điều hành dựa trên dữ liệu.
Tổng kinh phí dự kiến cho giai đoạn 2026-2030 gần 14.900 tỷ đồng, không bao gồm kinh phí vận hành, bảo trì, bảo dưỡng và duy trì hoạt động thường xuyên của hệ thống.
Giai đoạn 2031-2050 hướng tới hoàn thiện hệ thống quản trị giao thông số hiện đại, liên thông toàn quốc. Kinh phí cho giai đoạn này được căn cứ kết quả thực hiện giai đoạn 2026-2030 và nhu cầu thực tế
Về dài hạn, mục tiêu đến năm 2050 là hình thành nền quản trị giao thông quốc gia hiện đại, có khả năng dự báo, phòng ngừa rủi ro, góp phần giảm tai nạn, hạn chế ùn tắc và nâng cao mức độ an toàn, thông suốt của toàn bộ hệ thống giao thông.
