Các bác sĩ Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương vừa kịp thời phát hiện và can thiệp một trường hợp tụ máu mạn tính dưới màng cứng gây chèn ép não nặng. Điều đáng lo ngại là người bệnh đến khám với các triệu chứng rất kín đáo, dễ bị bỏ sót nếu không khai thác bệnh sử kỹ lưỡng và thăm khám thần kinh đầy đủ.
Tưởng “sán não”, suýt trả giá bằng mạng sống
Trao đổi với VietTimes, ThS.BSCKII Doãn Thị Huyền, người trực tiếp khám bệnh nhân P.V.D. (50 tuổi ở Bắc Ninh) cho biết bệnh nhân được gia đình đưa đến viện chỉ với mong muốn làm xét nghiệm máu tìm “sán não”. Thông tin ban đầu được cung cấp rời rạc, chỉ biết người bệnh từng có một cơn “lên cơn” cách đây khoảng một tháng và gần đây xuất hiện thêm hai cơn liên tiếp trong cùng một ngày.
Các cơn này có đặc điểm mất ý thức đột ngột, kèm co giật tay chân trong thời gian ngắn, sau cơn bệnh nhân không nhớ được diễn biến. Đây là những dấu hiệu điển hình của cơn động kinh toàn thể. Gia đình cho biết, sau các cơn co giật, người bệnh đã đi khám ở một số cơ sở y tế và được gợi ý khả năng liên quan đến “sán não”, nên được hướng dẫn đến Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương để làm xét nghiệm chuyên sâu.
Tuy nhiên, theo BS Huyền, người bệnh không có bệnh lý nền, không sốt, không có dấu hiệu gợi ý co giật thứ phát do rối loạn chuyển hóa hay nhiễm trùng cấp tính. Điều này đặt ra yêu cầu bắt buộc phải tìm nguyên nhân tổn thương thực thể trong não, thay vì khoanh vùng chẩn đoán vào một nguyên nhân đơn lẻ theo suy đoán.
BS Huyền phân tích chỉ cần xuất hiện từ hai cơn co giật không do nguyên nhân cấp tính đã đủ tiêu chuẩn chẩn đoán động kinh theo chuẩn quốc tế, đồng thời phải tìm nguyên nhân gây ra các cơn này. Đặc biệt, động kinh khởi phát muộn ở người lớn tuyệt đối không được xem là vô căn cho đến khi loại trừ các bệnh lý nội sọ nguy hiểm.
Khi tiếp tục hỏi sâu, gia đình cho biết người bệnh từng bị ngã khi khởi phát cơn co giật và có va đập đầu, nhưng không nhớ rõ mức độ. Thời điểm ngã rơi vào khoảng bốn tuần trước, chi tiết này rất phù hợp với quá trình hình thành một khối tụ máu não mạn tính dưới màng cứng, tình trạng có thể tiến triển âm thầm và dễ bị bỏ qua.
Trước băn khoăn của gia đình, BS Huyền đã tư vấn ưu tiên chụp MRI sọ não. Kết quả chụp MRI cấp xác định người bệnh có khối tụ máu mạn tính dưới màng cứng kích thước lớn vùng thái dương, gây hiệu ứng khối và đè đẩy đường giữa của não.
Đây là tình trạng đặc biệt nguy hiểm, bởi khối tụ máu có thể lớn dần trong nhiều tuần với triệu chứng kín đáo như chậm chạp, giảm trí nhớ, rối loạn ngôn ngữ, nhưng tiềm ẩn nguy cơ liệt vận động, tụt kẹt não, hôn mê và tử vong nếu không được xử trí kịp thời.
Ông P.V.D. được chuyển khẩn sang Khoa Phẫu thuật thần kinh sọ não để phẫu thuật lấy bỏ tụ máu, giải phóng chèn ép nhu mô não, điều trị thuốc kháng động kinh do đã có nhiều cơn co giật rõ ràng trước đó. Sau can thiệp, tình trạng ý thức cải thiện tốt, không xuất hiện thêm cơn co giật.
Co giật không bao giờ là chuyện nhỏ
Từ trường hợp này, ThS.BSCKII Doãn Thị Huyền cảnh báo, các cơn co giật ngắn, thoáng qua rất dễ bị nhầm với ngất hoặc bị xem nhẹ, nhất là khi người bệnh vẫn sinh hoạt gần như bình thường giữa các cơn. Tuy nhiên, mọi cơn co giật đều là biểu hiện bất thường của não và cần được khám chuyên khoa thần kinh để tìm nguyên nhân.
Bác sĩ nhấn mạnh, việc e ngại chẩn đoán hình ảnh hoặc chỉ làm xét nghiệm theo “nghe mách” có thể khiến bỏ sót những tổn thương nội sọ nguy hiểm, đẩy người bệnh đến ranh giới sống còn. Khi có biểu hiện co giật, mất ý thức đột ngột, dù chỉ kéo dài vài chục giây, người bệnh cần đi khám sớm để được đánh giá toàn diện.
Đặc biệt, nếu trong cơn có ngã, va đập đầu, tuyệt đối không được chủ quan, bởi tụ máu não có thể xuất hiện muộn sau nhiều tuần. CT hoặc MRI chính là công cụ then chốt giúp bác sĩ phát hiện kịp thời những nguy cơ chết người đang âm thầm đe dọa não bộ.
