Chiến dịch "mỗi ngày tặng 1 triệu USD" của Elon Musk năm 2024 bị nghi vấn lừa đảo

Một thẩm phán liên bang Mỹ vừa ra phán quyết yêu cầu tỷ phú giàu nhất thế giới Elon Musk phải trực tiếp tham gia phiên đối chất và lấy lời khai dưới tuyên thệ.

Rắc rối này bắt nguồn từ chương trình bốc thăm trúng thưởng triệu đô do ông phát động trong cuộc bầu cử Tổng thống Mỹ năm 2024. Dù trước đó chiến dịch này từng thoát tội "xổ số bất hợp pháp", nhưng mới đây, hai cử tri tại bang Arizona đã đâm đơn kiện ông Elon Musk tội lừa đảo dân sự. Họ cáo buộc ông quảng bá sai sự thật, dùng mác "quay số ngẫu nhiên" để mập mờ dắt mũi cử tri tại các bang chiến địa.

Theo tờ The Hill, đơn kiện của hai người phụ nữ ở bang Arizona nhắm thẳng vào Elon Musk và tổ chức Ủy ban hành động chính trị (Political Action Committee America, viết tắt America PAC) do ông thành lập. Đơn kiện nêu rõ: chiến dịch đã lấy miếng mồi "mỗi ngày tặng 1 triệu USD" để dụ dỗ người dân ký vào bản kiến nghị ủng hộ Tu chính án thứ nhất và thứ hai (về quyền tự do ngôn luận và sở hữu súng), từ đó thu thập hàng loạt thông tin cá nhân của người tham gia. Thế nhưng, cách thức vận hành thực tế của chương trình lại "treo đầu dê bán thịt chó", hoàn toàn khác xa với những gì quảng cáo.

Thẩm phán Susan Hightower thuộc Tòa án liên bang khu vực Tây Texas đã ra lệnh buộc Elon Musk phải ngồi lại với luật sư của nguyên đơn để lấy lời khai. Tại đây, mọi câu trả lời của Musk sau khi tuyên thệ sẽ được ghi chép và ghi âm chính thức để làm bằng chứng định đoạt cho các phiên xử tiếp theo.

Nghi vấn từ chữ "Ngẫu nhiên"

Lật lại quá khứ vào tháng 10/2024, tại một sự kiện ở Pennsylvania, Elon Musk từng dõng dạc tuyên bố: “Chỉ cần ký vào bản kiến nghị của America PAC, bạn sẽ có cơ hội trúng 1 triệu USD”. Thậm chí khi trao tiền cho một người may mắn, ông còn nói: "Điều kiện duy nhất để nhận 1 triệu USD này là bạn phải trở thành người đại diện phát ngôn cho bản kiến nghị".

Thẩm phán Hightower chỉ ra rằng, mấu chốt cần làm rõ hiện tại là liệu việc Musk khẳng định người trúng giải được chọn "ngẫu nhiên" có phải là một tuyên bố cẩu thả hay cố tình gây ngộ nhận hay không. Toà án nhận thấy vụ việc có đủ cơ sở để đào sâu hơn, đặc biệt là sau khi đối chiếu với lời khai hồi tháng 2 năm nay của Christopher Young – Giám đốc điều hành America PAC.

Chính ông Christopher Young cũng phải thừa nhận bản thân rất ngỡ ngàng khi thấy Elon Musk dùng từ "ngẫu nhiên", bởi đó hoàn toàn không phải là cách mà ê-kíp thiết kế chương trình ngay từ đầu.

Hai nguyên đơn trong vụ kiện – Joy Havick và Jacqueline McCafferty – nhấn mạnh: Trong suốt thời gian diễn ra chiến dịch, đã có tổng cộng 19 người được "đút túi" 1 triệu USD. Tuy nhiên, không một ai trong số họ được chọn nhờ may rủi. Thực chất, họ đều lọt vào mắt xanh của ban tổ chức vì có hồ sơ lý lịch "chuẩn bài", phù hợp để làm gương mặt đại diện truyền thông cho America PAC.

Hai cử tri này cho rằng, việc Elon Musk gắn mác "bốc thăm may mắn" là hành vi gian lận nhằm lừa người dân dâng hiến dữ liệu cá nhân một cách tự nguyện.

Vùng xám pháp lý của vị tỷ phú

Đây không phải lần đầu tiên chương trình “Mỗi ngày trúng 1 triệu USD” này của Elon Musk bị đưa ra ánh sáng pháp lý. Vào tháng 10/2024, công tố viên trưởng vùng Philadelphia, ông Larry Krasner, từng kiện America PAC với cáo buộc tổ chức đánh bạc/xổ số lậu. Tuy nhiên, tòa án Pennsylvania khi đó đã bác đơn vì cho rằng: Do người nhận tiền được chọn theo tiêu chí "gương mặt đại diện" chứ không phải quay số ngẫu nhiên, nên hoạt động này không cấu thành hành vi "xổ số truyền thống" theo luật định.

Chính việc thoát tội xổ số lậu ở tòa án này khi đó lại vô tình trở thành chiếc gậy đập lưng ông Elon Musk trong vụ kiện lừa đảo hiện tại.

Phân tích về khía cạnh luật pháp, giáo sư Rick Hasen chuyên ngành luật và chính trị tại Đại học California, Los Angeles (UCLA) lưu ý: Luật liên bang Mỹ nghiêm cấm việc dùng tiền để tác động, lôi kéo người dân đăng ký cử tri hoặc đi bỏ phiếu. Nếu chỉ đơn thuần trả tiền để người ta ký vào một bản kiến nghị thì không phạm luật. Nhưng nếu chương trình cài cắm điều kiện "chỉ dành cho cử tri đã đăng ký" thì lại là câu chuyện hoàn toàn khác, rất dễ dính án vi phạm luật bầu cử.

Hiện tại, Tòa án liên bang Texas vẫn chưa đưa ra kết luận cuối cùng liệu Elon Musk có phạm tội lừa đảo hay không. Tuy nhiên, thẩm phán khẳng định các bằng chứng mà phía nguyên đơn đưa ra là hoàn toàn có cơ sở để tiếp tục thụ lý. Việc buộc Elon Musk phải ra hầu tòa lấy lời khai dưới tuyên thệ là bước đi quyết định để bóc tách xem có bao nhiêu phần trăm sự thật đằng sau những lời quảng cáo hào nhoáng của vị tỷ phú này.

Theo Chinatimes