Chiều 14/8, Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương thông tin đang điều trị nhiều bệnh nhi mắc viêm não Nhật Bản, trong đó có những trường hợp nhập viện khi bệnh đã diễn biến rất nặng. Đó là lời cảnh báo cho các gia đình có trẻ nhỏ.
Theo TS.BS Đặng Thị Thúy, Trưởng Khoa Nhi, cháu G.A.D., 9 tuổi, ở Lào Cai là một trường hợp điển hình. Ban đầu, cháu chỉ sốt và đau đầu, gia đình cho dùng thuốc hạ sốt nhưng tình trạng không cải thiện. Cháu vẫn sốt cao liên tục, đau đầu tăng dần, kèm nôn và buồn nôn.
Gia đình đưa cháu đến bệnh viện tuyến huyện và tuyến tỉnh, nhưng tình trạng chuyển xấu rất nhanh. Cháu không nói được, không ăn uống rồi đi vào hôn mê.
Tại bệnh viện tuyến tỉnh, cháu được chẩn đoán viêm não, nên được chuyển đến Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương. Tại đây, các bác sĩ xác định cháu mắc viêm não Nhật Bản. Khi nhập viện, cháu đã hôn mê, suy hô hấp và yếu liệt chân tay.
Các bác sĩ phải khẩn trương hồi sức tích cực, hỗ trợ hô hấp, chống viêm, chống phù não và đặt ống nội khí quản, thở máy.
BSNT Lê Thị Thu Hiền, Khoa Nhi, cho biết cháu đã điều trị tại bệnh viện khoảng 2 tuần và hiện nay đã cai được máy thở, nhưng các bác sĩ vẫn phải tiếp tục theo dõi sát.
Cơ lực toàn thân của cháu còn yếu, khả năng ho, khạc còn kém nên vẫn có nguy cơ suy hô hấp. Cháu cũng cần được theo dõi nguy cơ xuất hiện các biến chứng thần kinh như động kinh.
Ban đầu rất dễ nhầm với sốt virus
Theo TS.BS Đặng Thị Thúy, viêm não Nhật Bản là bệnh truyền nhiễm cấp tính do virus gây ra, ảnh hưởng trực tiếp đến hệ thần kinh trung ương. Bệnh lây truyền sang người qua muỗi mang virus.
Tại Việt Nam, bệnh thường gia tăng vào mùa hè, khi thời tiết nóng ẩm tạo điều kiện thuận lợi cho muỗi phát triển.
Điều khiến các bác sĩ lo ngại là những biểu hiện đầu tiên của viêm não Nhật Bản khá giống với nhiều bệnh nhiễm virus thông thường. Một cháu bé có thể chỉ sốt cao đột ngột, đau đầu, mệt mỏi, ăn uống kém. Nếu chỉ nhìn vào những triệu chứng này, cha mẹ rất dễ nghĩ rằng con đang bị sốt virus thông thường.
TS.BS Đặng Thị Thúy cho biết ở những cháu lớn, đau đầu là triệu chứng có thể mô tả được. Nhưng với những cháu còn nhỏ, chưa biết diễn đạt, biểu hiện có thể chỉ là quấy khóc bất thường, ăn uống kém hoặc thay đổi tính tình.
Sau vài giờ đến vài ngày, các dấu hiệu nguy hiểm có thể xuất hiện rõ hơn. Cháu bé đau đầu nhiều hơn, nôn nhiều hoặc nôn tăng dần, sau đó có thể thay đổi về ý thức và hành vi.
Cha mẹ cần đặc biệt chú ý nếu cháu đang sốt mà bỗng nhiên lờ đờ, ngủ li bì, khó đánh thức, kích thích bất thường hoặc xuất hiện co giật. Khi bệnh diễn biến nặng, cháu có thể hôn mê, yếu hoặc liệt tay chân, suy hô hấp, suy tuần hoàn và đe dọa tính mạng.
Vì vậy, nếu cháu bé đang sốt mà có thêm những dấu hiệu bất thường về ý thức, hành vi hoặc vận động, cha mẹ không nên tiếp tục theo dõi tại nhà mà cần đưa cháu đến cơ sở y tế để được thăm khám.
Chưa có thuốc đặc hiệu, phòng bệnh vẫn là cách bảo vệ tốt nhất
TS.BS Đặng Thị Thúy lưu ý hiện chưa có thuốc điều trị đặc hiệu đối với viêm não Nhật Bản, mà chỉ là điều trị hỗ trợ và hồi sức tích cực, giúp cháu bé vượt qua giai đoạn nguy hiểm. Điều đáng lo là ngay cả khi may mắn qua khỏi, cháu bé vẫn có thể phải đối mặt với những di chứng kéo dài.
Theo bác sĩ, khoảng 50% số cháu bé sống sót sau viêm não Nhật Bản có thể gặp các di chứng về tâm thần, vận động và khả năng hòa nhập xã hội.
“Vì vậy, phòng bệnh có vai trò đặc biệt quan trọng”, TS.BS Đặng Thị Thúy nhấn mạnh.
Cha mẹ cần đưa con đi tiêm vaccine viêm não Nhật Bản đầy đủ, đúng lịch. Bên cạnh đó, cần chủ động phòng muỗi đốt, ngủ màn, sử dụng các biện pháp hạn chế muỗi và giữ môi trường sống sạch sẽ, loại bỏ những nơi có thể trở thành nơi muỗi sinh sản.
Đặc biệt, khi cháu bé có biểu hiện sốt kèm đau đầu tăng dần, nôn nhiều, quấy khóc bất thường, lờ đờ, ngủ li bì khó đánh thức, co giật hoặc yếu, liệt tay chân, gia đình cần đưa cháu đến cơ sở y tế càng sớm càng tốt.
Viêm não Nhật Bản có thể bắt đầu bằng những triệu chứng rất quen thuộc, nhưng diễn biến lại hoàn toàn không đơn giản. Một cháu bé hôm trước còn chỉ sốt, đau đầu, hôm sau đã có thể rơi vào tình trạng nguy kịch.
