![1786607477642-1228914136110963451-g7906380808185041487-c1e1039e8eb659b370cbda33c8b418cc.jpg](https://cdn.viettimes.vn/images/80f8b30180feabd67bc41f46e2cf645a146813a21ac63c8023ee5325ac31890a27bad9c2b99c3e2bc5aa53b4cf3846eeeb1ad0aac6af229d3c4dec9d84bd5e22b97dfd5d51f2cf611b60111b318e434f3006f7b4ffb0bb81e4f2d07b960eb088d0c6a6855c993786d38dbe2bb6da6a95890afbb7298b82ab819fec190ac7ca81/1786607477642-1228914136110963451-g7906380808185041487-c1e1039e8eb659b370cbda33c8b418cc.jpg.avif "Tư vấn cho bệnh nhân sau khi xử lý "khối u". Ảnh: Minh Thanh.")
Bệnh nhân là anh T.M.Đ. (40 tuổi, Hà Nội), trước đó hoàn toàn khỏe mạnh. Khoảng một tháng trước khi đến bệnh viện, anh phát hiện một khối u nhỏ dưới da ở mặt trong đùi trái. Khối u không đau, chỉ thỉnh thoảng ngứa nhẹ. Anh cũng đôi lúc xuất hiện những cơn đau bụng không rõ nguyên nhân.
Siêu âm cho thấy vùng mặt trong đùi trái có một khối giảm âm kích thước khoảng 3,2 x 4 cm. Khi phẫu thuật lấy bỏ tổn thương, các bác sĩ bất ngờ phát hiện một ấu trùng màu trắng, dẹt, dài khoảng 7 cm, nghi là ấu trùng sán nhái.
Mẫu bệnh phẩm được gửi phân tích phân tử, xác định ký sinh trùng thuộc giống Spirometra.
Chia sẻ với VietTimes chiều 13/8, PGS.TS Lê Trần Anh, Phòng khám Ký sinh trùng, Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương, cho biết bệnh ấu trùng sán nhái là bệnh ký sinh trùng hiếm gặp do ấu trùng của sán thuộc giống Spirometra gây ra.
Đáng chú ý, người bệnh không có những yếu tố phơi nhiễm thường gặp như ăn thịt sống, thực phẩm chưa nấu chín kỹ hoặc sử dụng thịt động vật đắp lên vết thương hở.
Tuy nhiên, hơn một tháng trước khi phát hiện khối u, anh Đ. từng đi tắm suối cùng bạn bè và trong lúc bơi có thể đã vô tình uống phải nước suối. Đây là yếu tố phơi nhiễm đáng lưu ý trong trường hợp này, dù chưa thể khẳng định nguồn lây.
Ấu trùng có thể di chuyển trong cơ thể
Theo chuyên gia, con người có thể nhiễm ấu trùng Spirometra khi uống nước có chứa các loài giáp xác nhỏ như Cyclops mang ấu trùng hoặc ăn phải các vật chủ chứa ấu trùng chưa được nấu chín.
Một nguy cơ khác là sử dụng mô của động vật như ếch, nhái để đắp lên vùng da tổn thương hoặc mắt theo các tập quán dân gian.
Sau khi xâm nhập cơ thể, ấu trùng có khả năng di chuyển qua các mô và đến nhiều vị trí khác nhau. Mức độ nguy hiểm phụ thuộc vào vị trí ký sinh.
Tại mô dưới da và cơ, ấu trùng có thể tạo thành các khối hoặc nốt tổn thương, gây ngứa, sưng, đau hoặc viêm tại chỗ. Do triệu chứng ban đầu thường không rõ ràng, người bệnh dễ chủ quan.
Nếu tổn thương ở mắt, người bệnh có thể bị sưng phù mi mắt, đau nhức, chảy nước mắt, tổn thương cấu trúc của mắt và ảnh hưởng thị lực. Trong trường hợp rất hiếm, ấu trùng di chuyển vào hệ thần kinh trung ương có thể gây đau đầu, co giật, rối loạn ý thức, yếu liệt hoặc các biểu hiện thần kinh khác.
Một đặc điểm khiến bệnh dễ bị bỏ sót là thời gian từ khi nhiễm đến khi xuất hiện triệu chứng có thể kéo dài. Vì vậy, khi xuất hiện khối bất thường dưới da, đặc biệt là khối có tính chất di động, tái xuất hiện hoặc kèm ngứa, đau, người dân nên đi khám để xác định nguyên nhân.
Không chủ quan với những khối u bất thường
Với trường hợp anh Đ., tổn thương khu trú ở một vị trí và có thể phẫu thuật lấy bỏ ấu trùng. Đây có thể là phương pháp điều trị triệt để. Nếu tổn thương ở nhiều vị trí hoặc nằm tại vị trí nguy hiểm, bác sĩ có thể cân nhắc điều trị bằng thuốc chống ký sinh trùng.
Từ ca bệnh hiếm gặp này, PGS.TS Lê Trần Anh khuyến cáo người dân sử dụng nguồn nước sạch, uống nước đã đun sôi hoặc xử lý an toàn; không ăn ếch, nhái, rắn và các động vật khác khi còn sống hoặc chưa được nấu chín kỹ.
Đặc biệt, tuyệt đối không sử dụng thịt hoặc các bộ phận của động vật sống để đắp lên vết thương hở, vùng da tổn thương hoặc mắt theo các phương pháp dân gian truyền miệng.
Một khối u dưới da tưởng như bình thường đôi khi có thể là dấu hiệu của một bệnh ký sinh trùng rất hiếm gặp. Trường hợp nam thanh niên 40 tuổi cũng cho thấy không nên bỏ qua những bất thường trên cơ thể, nhất là khi có tiền sử tiếp xúc với nguồn nước tự nhiên.
