Từ ngày 1/3, hoạt động kiểm định khí thải ô tô được thực hiện theo lộ trình quy định tại Quyết định số 43 năm 2025 của Thủ tướng Chính phủ. Mức giới hạn khí thải và phương pháp đo cụ thể được quy định trong quy chuẩn QCVN 85:2025/BNNMT.
Theo đó, nếu phương tiện không đáp ứng mức khí thải tương ứng với năm sản xuất và địa bàn hoạt động, xe sẽ bị từ chối cấp giấy chứng nhận kiểm định và buộc phải khắc phục trước khi kiểm tra lại. Dưới đây là các trường hợp có thể không đạt kiểm định khí thải từ thời điểm 1/3.
Trường hợp 1: Xe không đạt mức khí thải theo năm sản xuất
Theo lộ trình tại Quyết định 43, mỗi xe phải đáp ứng mức tiêu chuẩn khí thải tương ứng với năm sản xuất.
Xe sản xuất trước năm 1999 phải đạt mức 1. Xe sản xuất từ năm 1999 đến hết năm 2016 phải đạt mức 2. Xe sản xuất từ năm 2017 đến hết năm 2021 phải đạt mức 3. Xe sản xuất từ năm 2022 trở đi phải đạt mức 4 và sẽ nâng lên mức cao hơn theo lộ trình.
Nếu kết quả đo khí thải vượt quá giới hạn của mức áp dụng, xe sẽ không được cấp giấy chứng nhận kiểm định, dù phương tiện vẫn có thể vận hành bình thường trong điều kiện thực tế.
Trường hợp 2: Xe xăng có chỉ số CO và HC vượt ngưỡng
Theo QCVN 85:2025/BNNMT, đối với xe sử dụng động cơ xăng, 2 thông số chính được kiểm tra là nồng độ CO và HC.
Trong trường hợp quá trình đốt cháy nhiên liệu không hoàn toàn do bu gi mòn, kim phun bẩn, lọc gió tắc hoặc bộ xúc tác hỏng, chỉ số CO và HC có thể vượt giới hạn cho phép. Khi kết quả đo vượt mức quy định tương ứng với tiêu chuẩn áp dụng, xe sẽ không đạt kiểm định khí thải.
Đáng lưu ý là nhiều xe vẫn vận hành bình thường nhưng hệ thống xử lý khí thải đã suy giảm hiệu quả, dẫn đến kết quả đo không đạt.
Trường hợp 3: Xe diesel có độ khói vượt giới hạn
Với xe sử dụng động cơ diesel, độ khói là chỉ tiêu quyết định.
Nếu phương tiện có hiện tượng khói đen khi tăng ga và kết quả đo cho thấy độ khói vượt giới hạn theo QCVN 85:2025/BNNMT, xe sẽ bị từ chối cấp giấy chứng nhận kiểm định.
Nguyên nhân thường liên quan đến kim phun bẩn, bơm cao áp hoạt động kém hiệu quả, van EGR kẹt muội than hoặc hệ thống tăng áp suy giảm. Khi các bộ phận này không được bảo dưỡng đúng cách, lượng nhiên liệu không cháy hết sẽ làm tăng độ khói vượt ngưỡng cho phép.
Trường hợp 4: Xe bị can thiệp, tháo bỏ hoặc hư hỏng hệ thống xử lý khí thải
Hệ thống xử lý khí thải như bộ xúc tác, bộ lọc hạt hoặc các cảm biến liên quan là một phần trong cấu hình kỹ thuật ban đầu của phương tiện.
Nếu xe bị tháo bỏ, thay thế không đúng quy cách hoặc các bộ phận này hư hỏng nhưng không được sửa chữa, khả năng cao là thông số khí thải sẽ vượt giới hạn. Trong trường hợp đó, phương tiện sẽ không đạt kiểm định.
Kết quả kiểm định được quản lý tập trung trên hệ thống của Cục Đăng kiểm Việt Nam và dựa hoàn toàn vào số liệu đo thực tế.
Từ ngày 1/3, việc không đạt kiểm định khí thải không còn là tình huống hiếm gặp đối với xe bảo dưỡng kém hoặc không đáp ứng đúng mức tiêu chuẩn áp dụng. Để tránh phát sinh chi phí và thời gian đi lại nhiều lần, chủ xe nên kiểm tra, bảo dưỡng phương tiện trước khi đến trung tâm đăng kiểm, đặc biệt là hệ thống nhiên liệu và xử lý khí thải.
