Thao túng cả Viện, "bệnh nhân" ra vào như đi chợ
Chiều 23/6, Công an TP Hà Nội tổ chức thông tin cho báo chí vụ án xảy ra tại Viện Pháp y tâm thần Trung ương. Phát biểu tại đây, ông Đào Thịnh Cường, Viện trưởng Viện Kiểm sát nhân dân (VKSND) TP Hà Nội, đã có những nhận định, đánh giá ban đầu về vụ án.
Ông Cường cho biết đây là vụ án có tính chất đặc biệt nghiêm trọng. Các đối tượng đã lợi dụng chính sách nhân đạo của Việt Nam là miễn giảm trách nhiệm hình sự đối với người mắc bệnh tâm thần. Các bị can đã câu kết với cơ sở y tế để làm giả hồ sơ bệnh án tâm thần, sau đó tiếp tục móc nối với trung tâm giám định pháp y và cơ sở chữa bệnh bắt buộc để làm sai lệch kết quả giám định.
Những người không mắc bệnh tâm thần được kết luận là mắc bệnh tâm thần, hạn chế hoặc mất năng lực hành vi, nhằm mục đích được miễn, giảm trách nhiệm hình sự.
"Đây là điều khiến chúng tôi rất trăn trở khi xem xét, giải quyết vụ án hình sự. Cần xử lý tận gốc các hành vi vi phạm pháp luật”, ông Cường nhấn mạnh
Viện trưởng VKSND TP Hà Nội cho hay, trong quá trình điều tra vụ án tại Viện Pháp y tâm thần Trung ương cho thấy nhiều đối tượng làm giả hồ sơ bệnh án để trốn tránh trách nhiệm hình sự, trong đó có những trường hợp bị truy cứu ở khung hình phạt cao nhất là tử hình.
Riêng đối với chủ mưu Nguyễn Thị Mai Anh (46 tuổi, trú tại quận Thanh Xuân, Hà Nội), ông Cường cho biết đối tượng có nhiều tiền án, khung hình phạt lên tới 20 năm tù, nhưng mỗi lần phạm tội đều có bệnh án tâm thần.
“Đối tượng thao túng gần như cả Viện Pháp y tâm thần Trung ương, với vòng tròn khép kín từ lãnh đạo đến bảo vệ, gây khó khăn cho công tác điều tra”, ông Cường nói.
Chủ mưu Nguyễn Thị Mai Anh và đồng phạm còn thỏa thuận với bệnh viện lập biên bản “bệnh nhân bỏ trốn” mỗi khi ra ngoài, sau đó quay lại sẽ hủy biên bản. Các đối tượng bắt buộc chữa bệnh nhưng ra vào như đi chợ, ở như khách sạn hạng sang.
Kiến nghị sửa luật để xử lý tận gốc
Viện trưởng VKSND TP Hà Nội đánh giá, hiện nay còn nhiều kẽ hở trong quy trình khám, chữa bệnh tâm thần bắt buộc, thiếu minh bạch, tạo điều kiện để một số bác sĩ pháp y và cơ sở y tế lợi dụng, thông đồng làm sai lệch kết luận vì mục đích trục lợi.
Từ vụ án tại Viện Pháp y tâm thần Trung ương, ông Cường kiến nghị cần thiết lập quy trình giám định hai cấp, có cơ chế giám sát chặt chẽ, minh bạch hơn trong toàn bộ quá trình giám định và điều trị bắt buộc.
Đặc biệt, Viện trưởng VKSND TP Hà Nội đề xuất sửa đổi Nghị định 64/2011/NĐ-CP của Chính phủ, bởi theo quy định hiện hành, khi người đang chữa bệnh bắt buộc bỏ trốn, chỉ áp dụng biện pháp hành chính là phối hợp truy tìm. Ông cho rằng điều này không phù hợp với các đối tượng phạm tội, dẫn đến nhiều trường hợp khi tìm được thì đã hết thời hiệu truy cứu trách nhiệm hình sự. Cần có quy định chặt chẽ hơn để ngăn chặn việc lợi dụng kẽ hở pháp luật nhằm trốn tránh thi hành án.
Theo Công an TP Hà Nội, Nguyễn Thị Mai Anh (46 tuổi, trú tại quận Thanh Xuân) từng nhiều lần phạm tội và được áp dụng biện pháp bắt buộc chữa bệnh tại Viện Pháp y tâm thần Trung ương. Trong thời gian điều trị, Mai Anh đã hối lộ lãnh đạo, nhân viên Viện để được ra ngoài, tổ chức ăn chơi, sử dụng ma túy và móc nối “chạy” kết luận giám định tâm thần cho nhiều bị can khác nhằm trốn tránh trách nhiệm hình sự.
Cơ quan điều tra xác định Mai Anh nhận hàng tỷ đồng từ các gia đình bị can, chuyển cho nguyên Viện trưởng Viện Pháp y tâm thần Trung ương Trần Văn Trường và các giám định viên để làm sai lệch hồ sơ bệnh án. Đến nay, Công an Hà Nội đã khởi tố 40 bị can, trong đó có 36 người là lãnh đạo, cán bộ Viện Pháp y tâm thần Trung ương.
