Giải bài toán lõm sóng sau hơn 3 thập kỷ phát triển mạng di động
Ngày 20/11, Bộ Quốc phòng tổ chức Hội nghị tổng kết Chương trình phủ sóng di động tại các thôn, bản và cụm dân cư lõm sóng ở vùng sâu, vùng xa, biên giới năm 2026.
Sau hơn 7 tháng triển khai, Viettel đã xây dựng và đưa vào hoạt động 1.337 trạm phát sóng, cung cấp mạng di động tốc độ cao cho khoảng 130.000 người dân tại 788 thôn, bản và 1.068 cụm dân cư trên 50 người. Tỷ lệ dân số được phủ sóng di động Viettel trên toàn quốc đạt 99,7%.
Nghị quyết 57 của Bộ Chính trị xác định hạ tầng số là nền tảng của chuyển đổi số quốc gia, lấy người dân làm trung tâm. Hiện thực hóa chủ trương này, tháng 3/2026, Thủ tướng Chính phủ giao Quân ủy Trung ương, Bộ Quốc phòng chỉ đạo Viettel xóa các điểm lõm sóng tại vùng sâu, vùng xa, biên giới ngay trong năm 2026.
Đây là phần việc gian nan nhất còn lại sau hơn 3 thập kỷ phát triển mạng di động tại Việt Nam. Các điểm lõm sóng phân tán ở miền núi, biên giới, nơi địa hình chia cắt và phương tiện cơ giới không thể tiếp cận.
Ngay từ tháng 3/2026, Viettel triển khai đồng thời các khâu khảo sát, thiết kế, thuê vị trí và chuẩn bị vật tư. Tùy điều kiện địa hình, doanh nghiệp lựa chọn giải pháp kết nối phù hợp: triển khai 3.800 km cáp quang cùng 10.000 cột truyền dẫn tại những nơi có thể kéo cáp; sử dụng 170 tuyến viba ở khu vực không thể triển khai cáp quang; kết nối vệ tinh tầm thấp tại những điểm biệt lập nhất.
Với các trạm chưa có điện lưới, Viettel kéo mới hơn 600 km đường dây điện và lắp đặt hệ thống năng lượng mặt trời để bảo đảm nguồn cấp điện.
Chương trình có sự phối hợp của nhiều lực lượng. Quân khu 1, Quân khu 2, Quân khu 4, Bộ Tư lệnh Bộ đội Biên phòng cùng Bộ Chỉ huy Quân sự các tỉnh Lạng Sơn, Cao Bằng, Điện Biên, Quảng Trị trực tiếp tham gia tháo gỡ khó khăn tại cơ sở, huy động lực lượng tại chỗ hỗ trợ vận chuyển vật tư, thiết bị. Chính quyền địa phương, ngành điện và người dân cũng đồng hành trong quá trình triển khai.
Việc xóa các điểm lõm sóng không chỉ giúp mở rộng vùng phủ viễn thông mà còn mang lại những lợi ích thiết thực cho đời sống. Người dân vùng cao có thể nhận cảnh báo thiên tai kịp thời, học sinh tiếp cận học liệu trực tuyến. Tại khu vực biên giới, 48 trạm phát sóng mới hỗ trợ lực lượng biên phòng tuần tra, quản lý đường biên.
Trước khi có sóng di động, nhiều người dân ở các bản làng biệt lập phải đi bộ 3-5 km, thậm chí xa hơn, mới tìm được nơi có tín hiệu để gọi điện cho người thân.
Ông Lý Văn May, xã Kiến Thiết, tỉnh Tuyên Quang chia sẻ: “Vô cùng cảm ơn Viettel đã đến tận nơi hoàn thành nhiệm vụ, bản làng tôi giờ không còn lẩn khuất nữa, được vươn ra kết nối với thế giới”.
Hạ tầng viễn thông mở rộng cơ hội cho người dân, phục vụ nhiệm vụ quốc phòng
Phát biểu chỉ đạo tại hội nghị, đại tướng Phan Văn Giang, Phó Thủ tướng Chính phủ, Bộ trưởng Bộ Quốc phòng ghi nhận sự hiệp đồng chặt chẽ của các cơ quan, đơn vị quân đội và sự đồng hành của cấp ủy, chính quyền, người dân các địa phương.
“Đời sống của nhân dân là mục tiêu của Đảng, Nhà nước chúng ta. Ở đâu có đồng bào sinh sống, có cán bộ, chiến sĩ làm nhiệm vụ bảo vệ chủ quyền, an ninh biên giới quốc gia, ở đó cần có hạ tầng viễn thông và các tiện ích số. Hoàn thành các trạm phát sóng hôm nay mới chỉ là bước khởi đầu, điều quan trọng là duy trì vận hành hệ thống hạ tầng”, đại tướng nhấn mạnh.
Đại tướng yêu cầu Viettel bảo đảm hệ thống hạ tầng hoạt động ổn định, an toàn; chủ động phương án dự phòng vật tư, thiết bị và nguồn điện tại chỗ, duy trì thông tin liên lạc thông suốt trong mọi tình huống.
Các quân khu, Bộ đội Biên phòng và đơn vị đóng quân trên địa bàn cần phối hợp quản lý, bảo vệ, khai thác hiệu quả hạ tầng viễn thông phục vụ nhiệm vụ quốc phòng. Bộ đội Biên phòng đi đầu trong xây dựng nền tảng quản trị biên giới hiện đại.
Trung tướng Tào Đức Thắng, Chủ tịch kiêm Tổng giám đốc Tập đoàn Viettel, cho biết mỗi trạm phát sóng được dựng lên không đơn thuần là một công trình viễn thông mà còn mở ra những cơ hội mới cho người dân. Với đồng bào vùng sâu, vùng xa, kết nối di động giúp liên lạc thuận tiện hơn với người thân, tiếp cận thông tin, dịch vụ thiết yếu, đồng thời mở rộng cơ hội học tập, sản xuất và kinh doanh.
Tại khu vực biên giới, vùng có nguy cơ thiên tai, hạ tầng viễn thông còn có ý nghĩa đặc biệt trong bảo đảm thông tin liên lạc, hỗ trợ ứng phó tình huống khẩn cấp, góp phần bảo vệ tính mạng và tài sản của người dân. Đối với nhiệm vụ quốc phòng, an ninh, hạ tầng này phục vụ hoạt động của lực lượng vũ trang, hỗ trợ giữ gìn an ninh và bảo vệ chủ quyền biên giới quốc gia.
Theo Chủ tịch Viettel, chiến dịch xóa lõm sóng chưa dừng lại ở 1.337 trạm phát sóng đã hoàn thành. Phía trước vẫn còn nhiều cụm dân cư tại địa bàn phức tạp hơn, quy mô nhỏ hơn, với 30-50 người, thậm chí chỉ 10-30 người, tương đương 2-5 hộ gia đình, đang mong chờ được kết nối.
“Chiến dịch xóa lõm sóng không dừng lại ở 1.337 trạm. Phía trước vẫn còn nhiều việc phải làm khi nhiều cụm dân cư ở địa bàn phức tạp hơn, quy mô nhỏ hơn, chỉ có từ 30-50 người dân, thậm chí từ 10-30 người, tương đương 2-5 hộ gia đình, vẫn đang mong chờ được kết nối”, Trung tướng Tào Đức Thắng nhấn mạnh.
Thời gian tới, Viettel sẽ tiếp tục nghiên cứu, ứng dụng các giải pháp công nghệ phù hợp, từng bước mở rộng vùng phủ đến những nơi ít dân hơn, khó tiếp cận hơn.
Việc đưa sóng di động đến những bản làng xa xôi không chỉ giải quyết nhu cầu liên lạc mà còn tạo điều kiện để người dân tiếp cận các tiện ích số, mở rộng cơ hội phát triển kinh tế - xã hội. Đây cũng là bước đi cụ thể trong thực hiện chủ trương không để ai bị bỏ lại phía sau trên hành trình chuyển đổi số quốc gia.