Ba trong số những bến xuất khẩu ngũ cốc lớn nhất của Nga tại cảng Novorossiysk ở Biển Đen đã phải dừng hoạt động sau khi hứng chịu một cuộc tập kích bằng máy bay không người lái quy mô lớn của Ukraine trong đêm.
Hoạt động xuất khẩu ngũ cốc từ Novorossiysk hiện gần như không thể thực hiện do cơ sở hạ tầng tại các cảng xuất khẩu bị hư hại nghiêm trọng, theo những người am hiểu tình hình.
Tại nhà máy ngũ cốc Novorossiysk của hãng United Grain, một hệ thống băng tải phục vụ việc bốc xếp đã sập sau các đợt tấn công, trong khi nhiều kho chứa ngũ cốc cũng bị hư hại. Khu cảng xuất khẩu của công ty Demetra cũng bị đánh trúng, với một hệ thống băng tải và khu vực tiếp nhận xe tải chịu thiệt hại. Khu cảng của KSK cũng nằm trong số các mục tiêu bị tập kích, các nguồn tin cho biết.
Nga và Ukraine thời gian gần đây liên tục gia tăng các cuộc tấn công nhằm vào tàu thương mại và cơ sở cảng ở Biển Đen, làm dấy lên lo ngại về nguồn cung nông sản toàn cầu. Hai nước chiếm hơn một phần tư tổng lượng lúa mì xuất khẩu trên thế giới, trong khi các cuộc tấn công diễn ra đúng vào thời điểm vụ thu hoạch năm nay.
Giá hợp đồng tương lai lúa mì tại Chicago có thời điểm tăng tới 4% trong phiên giao dịch ngày 12/8, mức tăng trong ngày mạnh nhất trong khoảng ba tuần.
Nga ngày 12/8 cáo buộc các cuộc tấn công của Ukraine nhằm vào cơ sở hạ tầng ngũ cốc và nông nghiệp của nước này đang đẩy giá lương thực toàn cầu lên cao và làm trầm trọng thêm tình trạng thiếu hụt ngũ cốc.
Bà Maria Zakharova, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Nga, nói rằng chiến dịch quân sự mà Moscow cáo buộc chính quyền Kiev tiến hành nhằm gây hỗn loạn trên thị trường lương thực toàn cầu đang phục vụ lợi ích của một số nước phương Tây.
Bà cho rằng các cuộc tấn công đang làm nguồn cung ngũ cốc và phân bón thêm thiếu hụt, thúc đẩy giá lương thực thế giới tăng và tạo thêm gánh nặng cho các quốc gia ở Nam bán cầu và phương Đông.
Thị trưởng Novorossiysk cho biết thành phố đã ban bố tình trạng khẩn cấp và tạm ngừng cung cấp nước. Đây là một trong những đầu mối chính của Nga phục vụ hoạt động trung chuyển và xuất khẩu ngũ cốc.
Theo các nguồn tin am hiểu tình hình, hoạt động xuất khẩu tại Novorossiysk vốn đã bị hạn chế nghiêm trọng trong những ngày gần đây sau các cuộc tấn công nhằm vào những tàu hàng hoạt động ở vùng biển lân cận.
Dữ liệu theo dõi tàu do Bloomberg và công ty phân tích thị trường Kpler tổng hợp cho thấy hoạt động bốc xếp tại cảng gần như đình trệ hoàn toàn.
Ishan Bhanu, chuyên gia phân tích hàng hóa nông nghiệp hàng đầu của Kpler, nhận định việc hoạt động bốc xếp tại các cảng trên biển Azov và nay là Novorossiysk bị đình trệ sẽ khiến lượng ngũ cốc xuất khẩu của cả Nga và Ukraine giảm mạnh trong tháng này.
“Có thể nhiều ngũ cốc Ukraine cuối cùng sẽ được chuyển sang châu Âu, nhưng các cảng châu Âu trên Biển Đen vốn đã phải xử lý khối lượng xuất khẩu ở mức cao nhất và gần như không còn nhiều công suất dự phòng”, ông Bhanu nói.
Theo ông, Nga có thể tìm cách chuyển thêm ngũ cốc qua các cảng ở Biển Baltic, nhưng lượng xuất khẩu cao nhất của các cảng này mới chỉ đạt khoảng 400.000 tấn/tháng.
Đại diện KSK và NZT, doanh nghiệp thuộc Demetra, từ chối bình luận. United Grain chưa lập tức phản hồi yêu cầu cung cấp thông tin.
United Grain nói với hãng Interfax rằng không có nhân viên nào bị thương, nhưng không cung cấp thêm chi tiết.
Bộ Nông nghiệp Nga cho biết đang xem xét các phương án thay thế để xuất khẩu nông sản, bao gồm sử dụng các cảng trên biển Baltic và Caspi, các cảng ở vùng Viễn Đông cũng như các tuyến vận chuyển đường bộ.
Ảnh vệ tinh từ một hệ thống của NASA cho thấy nhiều điểm bất thường về nhiệt tại Novorossiysk, dấu hiệu có thể liên quan đến các vụ cháy. Thành phố này không chỉ có các cảng xuất khẩu dầu mà còn là nơi đặt một căn cứ hải quân.
Giới chức địa phương cho biết Novorossiysk và khu vực Krasnodar xung quanh đã trở thành mục tiêu của hàng trăm UAV Ukraine trong đêm.
Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky cho biết tên lửa và UAV đã nhằm vào căn cứ hải quân tại thành phố, nơi được ông mô tả là thành trì lớn cuối cùng của Hạm đội Biển Đen Nga.
Ông Zelensky nói các cuộc tấn công nhằm vào những trận địa phòng không, cầu cảng và cơ sở hạ tầng cảng của Nga đã được xác nhận.
“Lực lượng hải quân chiếm đóng và toàn bộ cơ sở hạ tầng hỗ trợ cho lực lượng này sẽ không thể an toàn chừng nào Nga còn tiếp tục hành động gây hấn”, ông Zelensky nói. “Cuộc chiến phải chấm dứt và mọi đề xuất hợp lý cho giải pháp ngoại giao đều đang được đặt lên bàn”.
Cuối ngày 12/8, Cơ quan An ninh Ukraine (SBU) cho biết quân đội nước này đã đánh trúng “cổng đường hầm” kết nối khu vực lưu trữ dầu Grushovaya với cảng xuất khẩu Sheskharis của tập đoàn đường ống dầu Transneft.
SBU cũng cho biết cơ sở hạ tầng của ba cầu cảng bị đánh trúng, nhưng không nêu chính xác vị trí của các mục tiêu này trong cảng.
Dữ liệu vệ tinh của NASA cho thấy các đám cháy xuất hiện gần một cảng ngũ cốc và một căn cứ hải quân ở khu vực gần cảng dầu Sheskharis. Việc không phát hiện đám cháy rõ ràng tại chính cảng dầu có thể xuất phát từ hạn chế về độ chính xác định vị của dữ liệu vệ tinh.
Transneft, doanh nghiệp vận hành hệ thống đường ống dầu thuộc nhà nước Nga, cùng chính quyền cảng Novorossiysk chưa phản hồi yêu cầu bình luận. Giới chức quân sự Ukraine cũng chưa đưa ra bình luận về cuộc tấn công.
Ukraine thời gian qua liên tục nhắm vào các tài sản năng lượng của Nga, từ nhà máy lọc dầu, cảng xuất khẩu đến tàu chở dầu và hệ thống đường ống, nhằm làm suy giảm khả năng xử lý và bán dầu thô, nhiên liệu của Moscow, đồng thời gây sức ép buộc Tổng thống Vladimir Putin phải trở lại bàn đàm phán.
Đầu năm nay, các cuộc tấn công của Ukraine nhằm vào Novorossiysk từng khiến hoạt động bốc xếp tại cảng dầu Sheskharis tạm thời đình trệ và gây gián đoạn hoạt động tại cảng của Caspian Pipeline Consortium (CPC) gần đó.
Theo dữ liệu Bloomberg tổng hợp, lượng dầu được bốc xếp tại Novorossiysk đạt trung bình hơn 821.000 thùng/ngày trong tháng trước.
Ngày 12/8, hình ảnh vệ tinh của Planet Labs PBC cho thấy hai tàu chở dầu đang neo tại cảng CPC, dấu hiệu cho thấy hoạt động bốc xếp tại đây có thể vẫn đang được duy trì.
Trước đó, Mỹ đã yêu cầu Ukraine không tấn công cảng này để bảo đảm dầu của Kazakhstan có thể tiếp tục được đưa ra thị trường toàn cầu.
Theo Bloomberg, SCMP
