Máy bay không người lái (UAV) tấn công đã gây ra hỏa hoạn tại một nhà máy điện hạt nhân ở Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE), giới chức nước này cho biết hôm 17/5, trong khi Arab Saudi thông báo đã đánh chặn 3 UAV, giữa lúc Tổng thống Mỹ Donald Trump cảnh báo Iran phải hành động “nhanh chóng” sau khi các nỗ lực chấm dứt cuộc chiến Mỹ-Israel với Iran dường như rơi vào bế tắc.
Giới chức UAE cho biết họ đang điều tra nguồn gốc vụ tấn công và khẳng định UAE có toàn quyền đáp trả những “hành động khủng bố” như vậy. Một cố vấn ngoại giao của Tổng thống UAE nói rằng đây là sự leo thang nguy hiểm, bất kể do “thủ phạm chính” hay một lực lượng ủy nhiệm thực hiện.
Bộ Quốc phòng UAE cho biết 2 UAV khác đã được “xử lý thành công”, đồng thời cho biết các máy bay này được phóng từ “biên giới phía tây”. Tuy nhiên, cơ quan này không nêu thêm chi tiết.
Arab Saudi cho biết 3 UAV mà họ đánh chặn đã bay vào từ không phận Iraq, đồng thời cảnh báo Riyadh sẽ thực hiện các biện pháp tác chiến cần thiết để đáp trả mọi hành vi xâm phạm chủ quyền và an ninh của nước này.
Dù các hoạt động giao tranh trong cuộc xung đột Iran phần lớn đã giảm quy mô kể từ khi lệnh ngừng bắn có hiệu lực vào tháng 4, nhiều UAV vẫn được phóng từ Iraq nhằm vào các quốc gia vùng Vịnh, bao gồm Arab Saudi và Kuwait.
Chiếc UAV vượt qua được hệ thống phòng thủ của UAE đã đánh trúng một máy phát điện bên ngoài khu vực an ninh của Nhà máy điện hạt nhân Barakah, Văn phòng Truyền thông Abu Dhabi cho biết. Cơ quan này khẳng định mức độ an toàn phóng xạ không bị ảnh hưởng và không có thương vong. Sau đó, Cơ quan Quản lý Hạt nhân Liên bang UAE cũng xác nhận nhà máy vẫn an toàn và không có vật liệu phóng xạ nào bị phát tán sau vụ tấn công.
Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA) cho biết các máy phát điện diesel khẩn cấp đang cung cấp điện cho “tổ máy số 3” của nhà máy, đồng thời kêu gọi “kiềm chế quân sự tối đa” gần mọi cơ sở điện hạt nhân và cho biết đang theo dõi sát tình hình.
Trong cuộc chiến bắt đầu bằng các cuộc không kích của Mỹ và Israel nhằm vào Iran từ ngày 28/2, Tehran đã nhiều lần tấn công UAE và các quốc gia vùng Vịnh khác có căn cứ quân sự Mỹ, nhắm vào nhiều mục tiêu bao gồm cơ sở hạ tầng dân sự và năng lượng.
Iran gia tăng các cuộc tấn công nhằm vào UAE hồi đầu tháng này sau khi ông Trump tuyên bố triển khai một chiến dịch hải quân nhằm tìm cách mở lại eo biển Hormuz, chiến dịch mà ông đã đình chỉ sau 48 giờ.
Bế tắc ngoại giao
Hơn 5 tuần sau khi lệnh ngừng bắn mong manh trong cuộc xung đột có hiệu lực, các yêu cầu của Mỹ và Iran vẫn còn cách biệt rất xa bất chấp các nỗ lực ngoại giao nhằm chấm dứt chiến tranh và mở lại eo biển Hormuz – tuyến vận chuyển dầu khí quan trọng nhất thế giới.
Washington yêu cầu Tehran dỡ bỏ chương trình hạt nhân và chấm dứt việc kiểm soát eo biển. Trong khi đó, Iran đòi bồi thường thiệt hại chiến tranh, chấm dứt lệnh phong tỏa các cảng Iran của Mỹ và ngừng giao tranh trên mọi mặt trận, bao gồm cả Lebanon, nơi Israel đang giao chiến với lực lượng Hezbollah do Iran hậu thuẫn.
Ông Trump, người có các phát ngôn cứng rắn nhưng chưa thể phá vỡ thế bế tắc, viết trên mạng Truth Social rằng: “Đối với Iran, đồng hồ đang đếm ngược, và họ nên hành động, NHANH LÊN, nếu không sẽ chẳng còn gì sót lại. THỜI GIAN LÀ YẾU TỐ QUYẾT ĐỊNH!”
Theo Axios, ông Trump dự kiến sẽ họp với các cố vấn an ninh quốc gia hàng đầu vào ngày 19/5 để thảo luận các phương án hành động quân sự liên quan đến Iran.
Tuần qua, ông Trump đã hội đàm với Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình nhưng không đạt được bất kỳ tín hiệu nào cho thấy Bắc Kinh sẽ hỗ trợ giải quyết cuộc xung đột. Trước đó, ông từng đe dọa sẽ nối lại các cuộc tấn công nếu Iran không đồng ý đạt được thỏa thuận.
Người phát ngôn cấp cao của lực lượng vũ trang Iran, ông Abolfazl Shekarchi, hôm Chủ nhật vừa qua tuyên bố nếu những lời đe dọa của ông Trump trở thành hiện thực, Mỹ sẽ “đối mặt với những kịch bản mới bất ngờ, đồng thời sa lầy vào vũng lầy do chính mình tạo ra”.
Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran Esmaeil Baqaei cho rằng Mỹ và Israel đang “cố gắng đổ lỗi cho Iran về tình trạng bất ổn trên thị trường năng lượng” sau “hành động gây hấn quân sự vô cớ nhằm vào Iran”.
Cuộc đối đầu phong tỏa
Sự gián đoạn hoạt động vận tải qua eo biển Hormuz đã gây ra cuộc khủng hoảng nguồn cung dầu mỏ lớn nhất lịch sử, khiến giá năng lượng tăng vọt. Mỹ cũng áp đặt lệnh phong tỏa riêng đối với các cảng của Iran và cho biết tính đến Chủ nhật vừa qua, họ đã chuyển hướng 81 tàu thương mại và vô hiệu hóa bốn tàu khác nhằm bảo đảm việc thực thi lệnh phong tỏa.
Ông Ebrahim Azizi, Chủ tịch Ủy ban An ninh Quốc gia của Quốc hội Iran, hôm thứ Bảy cho biết Tehran đã chuẩn bị một cơ chế quản lý giao thông hàng hải qua eo biển theo một tuyến đường được chỉ định và sẽ sớm công bố.
Hàng nghìn người Iran đã thiệt mạng trong các cuộc không kích của Mỹ và Israel. Hàng nghìn người khác cũng đã thiệt mạng tại Lebanon trong các cuộc giao tranh giữa Israel và Hezbollah do Iran hậu thuẫn.
Israel và Lebanon hôm thứ Sáu tuần trước đã đồng ý gia hạn lệnh ngừng bắn thêm 45 ngày, dù thỏa thuận này vẫn chưa thể chấm dứt các vụ đụng độ.
Theo Reuters
