Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi cho biết Tehran vẫn sẵn sàng nối lại xung đột quân sự trực tiếp với Mỹ nếu các cuộc đàm phán không mang lại kết quả chấp nhận được.
Trong bối cảnh Iran liên tục phát đi các thông điệp được định hướng tới cả công chúng trong nước lẫn quốc tế, ông Araghchi cũng cảnh báo rằng cuộc chiến Mỹ-Israel chống Iran không chỉ gây tổn hại cho khu vực mà còn đang tác động trực tiếp tới các hộ gia đình Mỹ.
Chi phí năng lượng và lạm phát tại Mỹ đã tăng mạnh kể từ khi xung đột bùng phát ngày 28/2, dẫn tới việc eo biển Hormuz trên thực tế bị đóng cửa – tuyến hàng hải vốn vận chuyển khoảng 1/5 lượng dầu mỏ và khí đốt toàn cầu.
“Người dân Mỹ đang bị yêu cầu phải gánh chịu chi phí leo thang của một cuộc chiến lựa chọn nhằm vào Iran,” ông Araghchi viết trên mạng xã hội X, kèm theo hình ảnh cho thấy lợi suất trái phiếu kho bạc Mỹ tăng mạnh.
“Hãy tạm quên chuyện giá xăng tăng và bong bóng thị trường chứng khoán. Nỗi đau thực sự sẽ bắt đầu khi nợ công và lãi suất thế chấp tại Mỹ tăng vọt. Các khoản vay mua ô tô quá hạn hiện đã ở mức cao nhất hơn 30 năm qua.”
Lạm phát tại Mỹ
Thông điệp của ông Araghchi gửi tới người dân Mỹ về cơ bản là lạm phát tại Mỹ sẽ tiếp tục kéo dài chừng nào nguy cơ chiến tranh còn tồn tại. Ông dự đoán áp lực này sẽ sớm chuyển thành chi phí vay mượn cao hơn, kéo theo nguy cơ suy thoái.
Ông Mohammad Bagher Ghalibaf, Chủ tịch Quốc hội Iran và là người dẫn đầu vòng đàm phán đầu tiên với Mỹ hồi tháng 4, cũng nhấn mạnh cái giá tài chính mà người Mỹ phải trả cho cuộc chiến, nhưng với giọng điệu chế giễu hơn.
“Vậy là các vị đang phải tài trợ cho ông [Pete] Hegseth – một người dẫn chương trình truyền hình thất bại – với mức lãi suất chưa từng thấy từ năm 2007, chỉ để ông ta đóng vai Bộ trưởng Chiến tranh ngay tại sân sau của chúng tôi ở Hormuz?” ông Ghalibaf viết trên X hôm thứ Năm, nhắc tới Bộ trưởng Chiến tranh Mỹ Pete Hegseth.
“Điều gì điên rồ hơn khoản nợ 39.000 tỷ USD? Chính là việc trả mức phí bảo hiểm kiểu trước khủng hoảng tài chính toàn cầu 2008 để tài trợ cho một màn nhập vai chiến tranh, và thứ các vị nhận lại chỉ là một cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu mới.”
Những phát biểu này được đưa ra sau khi chính phủ Mỹ đấu giá thành công 25 tỷ USD trái phiếu kỳ hạn 30 năm hôm thứ Tư với lợi suất 5% – điều chưa từng xảy ra trong gần hai thập niên.
Hôm thứ Sáu, lợi suất trái phiếu kho bạc Mỹ kỳ hạn 10 năm đã tăng lên mức cao nhất trong khoảng một năm qua, khi giới giao dịch dự đoán Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) có thể phải nâng lãi suất để đối phó áp lực lạm phát gia tăng do giá năng lượng toàn cầu tăng mạnh sau khi eo biển Hormuz bị phong tỏa.
Một trong những điểm bế tắc chính trong đàm phán Mỹ-Iran là tương lai của eo biển Hormuz. Các quan chức Iran khẳng định mọi thỏa thuận với Washington phải công nhận chủ quyền của Tehran đối với tuyến đường thủy này – yêu cầu bị các quốc gia vùng Vịnh khác bác bỏ vì cho rằng Hormuz là tuyến hàng hải quốc tế.
Ông Ebrahim Azizi cho biết Tehran đã “chuẩn bị một cơ chế chuyên nghiệp để quản lý lưu thông tại eo biển Hormuz theo tuyến được chỉ định, và sẽ sớm công bố”.
“Trong tiến trình này, chỉ các tàu thương mại và các bên hợp tác với Iran mới được hưởng lợi,” ông nói thêm, đồng thời cho biết các tàu thuyền sẽ phải trả phí, còn những nước ủng hộ “Dự án Tự do” của Washington sẽ bị từ chối tiếp cận.
Cú sốc kinh tế với Iran
Tuy nhiên, chi phí mà các hộ gia đình Iran phải gánh chịu còn nghiêm trọng hơn nhiều. Các số liệu chính thức cho thấy lạm phát thực phẩm đã lên tới 115% trong tháng đầu tiên của lịch Ba Tư, kết thúc vào cuối tháng 4, với nhiều mặt hàng thiết yếu như dầu ăn, gạo và thịt gà tăng giá gấp ba lần trong vòng một năm qua.
Trong những tuần gần đây, giá thực phẩm, thuốc men, thiết bị điện tử, ô tô và các sản phẩm hóa dầu tiếp tục leo lên mức cao mới.
Tác động chung đối với nền kinh tế Iran thể hiện rõ qua việc đồng rial được giao dịch quanh mức 1,8 triệu rial đổi 1 USD trên thị trường tự do tại Tehran hôm thứ Bảy – gần sát mức thấp kỷ lục ghi nhận hồi đầu tháng.
Iran cho biết sự thiếu lòng tin với Mỹ vẫn là trở ngại lớn khiến các cuộc đàm phán khó đạt kết quả thực chất, như đã thấy trong vòng thương lượng tại Islamabad tháng trước không thể chấm dứt chiến sự.
Tuy nhiên, trong bối cảnh ông Donald Trump thăm Trung Quốc và có các cuộc gặp với Chủ tịch Tập Cận Bình, ông Araghchi nói với các phóng viên bên lề cuộc họp BRICS ở New Delhi hôm thứ Sáu rằng Tehran hoan nghênh vai trò trung gian của Bắc Kinh.
Theo AJ
