Đưa vào trang bị chỉ một năm sau khi ra mắt
Trung Quốc vừa phát đi tín hiệu mới về tiến độ triển khai tên lửa đạn đạo xuyên lục địa (ICBM) phóng từ mặt đất thế hệ mới mang tên Đông Phong-61 (DF-61).
Đài Truyền hình Trung ương Trung Quốc (CCTV) ngày 5/11 đưa tin, loại tên lửa thế hệ mới DF-61 này đã được biên chế cho Quân chủng Tên lửa thuộc Quân đội Giải phóng Nhân dân Trung Quốc (PLA) và bắt đầu tham gia các hoạt động huấn luyện thường xuyên.
DP-61 lần đầu tiên xuất hiện công khai tại lễ duyệt binh ở Bắc Kinh ngày 3/9/2025, nhân kỷ niệm 80 năm Trung Quốc chiến thắng trong cuộc kháng chiến chống Nhật. Cùng với tên lửa hành trình tầm xa phóng từ trên không Kinh Lôi-1 (Jinglei-1), tên lửa đạn đạo liên lục địa phóng từ tàu ngầm Cự Lãng-3 (JL-3) và tên lửa đạn đạo liên lục địa phóng từ mặt đất Đông Phong-31 (DF-31), DF-61 góp mặt trong đội hình tên lửa hạt nhân đầu tiên. Màn trình diễn nhằm phô diễn sức mạnh răn đe hạt nhân chiến lược của Trung Quốc trên cả ba phương diện: trên bộ, trên biển và trên không.
Theo CCTV, tại lễ duyệt binh năm ngoái, DF-61 xuất hiện trong đội hình tên lửa hạt nhân thuộc cụm lực lượng tấn công chiến lược. Lên tiếng trên CCTV, nhà bình luận quân sự Trung Quốc Thiệu Vĩnh Linh nhận định, khoảng thời gian từ khi DF-61 ra mắt công chúng đến khi bước vào huấn luyện thường xuyên tương đối ngắn. Điều này cho thấy trước khi xuất hiện tại lễ duyệt binh, tên lửa có thể đã hoàn thành các khâu nghiên cứu, phát triển, định hình thiết kế, thử nghiệm trang bị và kiểm chứng độ tin cậy.
Ông Thiệu cho rằng DF-61 có khả năng tương thích với hệ thống chỉ huy, thông tin liên lạc và bảo đảm hậu cần hiện có của PLA. Nhờ vậy, các đơn vị tiếp nhận có thể nhanh chóng làm quen với trang bị mới, rút ngắn thời gian hình thành năng lực tác chiến.
Tuy nhiên, Trung Quốc chưa công bố các thông số kỹ thuật cụ thể của DF-61, bao gồm tầm bắn, số lượng đầu đạn, khả năng mang nhiều đầu đạn hồi quyển độc lập (MIRV) cũng như độ chính xác dẫn đường.
Kho vũ khí hạt nhân Trung Quốc tiếp tục mở rộng
Thông tin DF-61 được đưa vào trang bị xuất hiện trong bối cảnh Quân chủng Tên lửa Trung Quốc những năm gần đây trải qua nhiều biến động nhân sự cấp cao và các cuộc điều tra chống tham nhũng.
Báo cáo Sức mạnh quân sự Trung Quốc năm 2025 của Bộ Quốc phòng Mỹ cho biết, năm 2023, Bắc Kinh đã thay thế Tư lệnh, Chính ủy Quân chủng Tên lửa cùng nhiều phó tư lệnh cấp cao. Một số lãnh đạo ngành công nghiệp quốc phòng và nhân sự kỹ thuật của lực lượng này cũng bị điều tra.
Theo đánh giá của Lầu Năm Góc, chiến dịch chống tham nhũng nói trên có thể đã tác động đến lực lượng hạt nhân Trung Quốc, đồng thời làm dấy lên những nghi vấn về mức độ sẵn sàng chiến đấu của lực lượng này.
Bộ Chiến tranh Mỹ ước tính, đến cuối năm 2024, Trung Quốc sở hữu hơn 600 đầu đạn hạt nhân. Mặc dù tốc độ gia tăng đã chậm lại so với những năm trước, Washington vẫn dự báo kho vũ khí hạt nhân của Bắc Kinh có thể vượt mốc 1.000 đầu đạn vào năm 2030.
Báo cáo cũng cho biết Trung Quốc đã triển khai hơn 100 tên lửa đạn đạo xuyên lục địa sử dụng nhiên liệu rắn tại ba căn cứ hầm phóng ICBM.
Một dấu mốc đáng chú ý khác là ngày 25/9/2024, Trung Quốc phóng thử một tên lửa đạn đạo xuyên lục địa mang đầu đạn mô phỏng huấn luyện ra vùng biển quốc tế ở Thái Bình Dương. Đây là lần đầu tiên kể từ năm 1980, Bắc Kinh công khai tiến hành một vụ phóng thử ICBM theo hướng này.
Bộ Quốc phòng Trung Quốc khi đó tuyên bố vụ phóng nằm trong kế hoạch huấn luyện quân sự thường niên, không nhằm vào bất kỳ quốc gia hay mục tiêu cụ thể nào.
Trong báo cáo Sức mạnh quân sự Trung Quốc năm 2025, Lầu Năm Góc xác định loại tên lửa được sử dụng trong vụ phóng thử này là Đông Phong-31B (DF-31B). Tên lửa được phóng từ khu vực phía bắc đảo Hải Nam, bay khoảng 11.000 km trước khi rơi xuống vùng biển Thái Bình Dương gần Polynesia thuộc Pháp.
Theo đánh giá của Bộ Quốc phòng Mỹ, cuộc thử nghiệm có thể nhằm diễn tập hoạt động răn đe hạt nhân trong thời bình, đồng thời kiểm chứng khả năng vận hành của tên lửa trên toàn bộ hành trình bay theo tầm bắn thiết kế.
Những thông số DF-61 được giới phân tích quốc tế ước tính
Mặc dù Trung Quốc chưa chính thức công bố các thông số chính thức về cấu tạo, tầm bắn, uy lực của tên lửa DF-61, nhưng các cơ quan nghiên cứu quốc phòng như Janes, FAS (Federation of American Scientists), Lầu Năm Góc và các chuyên gia phân tích tên lửa đã nghiên cứu, dự đoán các số liệu về nó. Tuy nhiên, những con số về tầm bắn, số đầu đạn và trọng lượng hiện nay chủ yếu là ước tính từ hình ảnh, kích thước bệ phóng và sự so sánh với DF-41:
Phân loại: Tên lửa đạn đạo xuyên lục địa (ICBM) phóng từ mặt đất
Bệ phóng: Xe mang phóng tự hành 16 bánh, 8 trục
Kiểu triển khai: Cơ động đường bộ
Nhiên liệu: Nhiều phân tích nghiêng về nhiên liệu rắn
Tầm bắn: Khoảng 12.000–15.000 km; Janes ước tính 18.000 km
Đầu đạn: Có khả năng mang nhiều đầu đạn hạt nhân MIRV
Số đầu đạn: Chưa xác định; Janes ước tính 12 đầu đạn
Chiều dài, đường kính, trọng lượng phóng, độ chính xác: Chưa xác định.
DF-61 có thể là phiên bản kế nhiệm DF-41 không? Đây là vấn đề được giới nghiên cứu quân sự quốc tế quan tâm nhất. Trong phân tích công bố ngày 4/9/2025, nhóm chuyên gia của FAS gồm Hans Kristensen, Eliana Johns, Matt Korda và Mackenzie Knight-Boyle nhận xét: Bệ phóng DF-61 xuất hiện tại lễ duyệt binh năm 2025 gần như giống hệt bệ phóng DF-41 từng xuất hiện năm 2019; cả hai đều sử dụng xe mang phóng tự hành 16 bánh; sự tương đồng này đặt ra khả năng DF-61 là phiên bản cải tiến của DF-41, thay vì một thiết kế hoàn toàn mới.
Tuy nhiên, FAS cũng lưu ý chưa thể xác định quan hệ thực sự giữa hai loại tên lửa chỉ từ hình ảnh bên ngoài. Tên gọi DF-61 mới không nhất thiết đồng nghĩa Trung Quốc đã phát triển một thế hệ tên lửa hoàn toàn mới từ đầu. Có thể đây là một chương trình nâng cấp sâu, thay đổi cấu hình động cơ, hệ thống dẫn đường hoặc phương tiện mang đầu đạn.
Ba điểm quan trọng đáng lưu ý nhất về ICBM DF-61
Thứ nhất, tầm bắn. Nếu DF-61 thực sự đạt 18.000 km như tạp chí Janes ước tính, đây sẽ là một trong những ICBM có tầm bắn xa nhất thế giới. Tầm bắn này cho phép Trung Quốc tấn công các mục tiêu trên lãnh thổ Mỹ từ những khu vực triển khai tên lửa nằm sâu trong nội địa.
Thứ hai, năng lực MIRV. Nếu có thể mang tới 12 đầu đạn, DF-61 sẽ góp phần tăng số lượng mục tiêu mà Trung Quốc có thể đe dọa bằng mỗi quả tên lửa. Điều này cũng đặt ra thách thức lớn hơn đối với hệ thống phòng thủ tên lửa đối phương.
Thứ ba, khả năng cơ động và sống sót. Bệ phóng tự hành 16 bánh cho phép tên lửa di chuyển giữa các vị trí triển khai, khiến đối phương khó xác định chính xác vị trí trước khi xảy ra xung đột. Nếu sử dụng nhiên liệu rắn như các đánh giá hiện nay dự đoán, thời gian chuẩn bị phóng cũng có thể được rút ngắn đáng kể so với tên lửa nhiên liệu lỏng.
Tuyên bố DF-61 đã được biên chế và tham gia huấn luyện thường xuyên hiện cũng mới được CCTV, cơ quan truyền thông nhà nước Trung Quốc công bố, chưa được kiểm chứng độc lập.
Theo LTN, Janes
