Chính phủ Iran công khai hoan nghênh kết quả bầu cử giữa nhiệm kỳ tại Mỹ, cho rằng cử tri đã bác bỏ cuộc chiến do Tổng thống Donald Trump phát động. Tuy nhiên, Tehran vẫn đặt trong tình trạng cảnh giác cao độ trước khả năng Washington nối lại các cuộc tấn công quân sự.
“Dù vì lương tri hay vì chi phí sinh hoạt, người Mỹ đã nói KHÔNG VỚI CHIẾN TRANH, và chúng tôi ủng hộ thông điệp này”, Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Baqer Qalibaf, đồng thời là trưởng đoàn đàm phán của nước này, viết trên mạng xã hội X hôm 4/11. Ông cảnh báo Washington không nên phớt lờ ý kiến của công chúng Mỹ bằng cách tiếp tục tấn công Iran.
Trong tuyên bố bằng văn bản, Lãnh tụ Tối cao Iran Mojtaba Khamenei cho rằng thái độ thù địch của Mỹ sẽ không thay đổi bất kể đảng nào nắm quyền tại Washington. Ông cảnh báo Tehran không được có “dù chỉ một chút khuynh hướng khuất phục” trước Mỹ.
“Mỹ cho rằng ngày kết thúc quyền bá chủ của họ còn xa, còn chúng ta thấy ngày đó đã cận kề”, ông Khamenei tuyên bố.
Những đối thủ lâu năm
Đảng Dân chủ giành được đa số tại cả Thượng viện và Hạ viện trong cuộc bầu cử hôm 3/11. Những chiến thắng tại các địa bàn vốn là thành trì của đảng Cộng hòa cho thấy sự bất mãn sâu sắc của cử tri đối với cách Tổng thống Trump điều hành nền kinh tế, cũng như quyết định phát động cuộc chiến khiến giá xăng tăng cao.
Tại Iran, một cơ quan truyền thông trực thuộc ngành tư pháp đã chia sẻ câu đùa đang lan truyền trên mạng xã hội X: “Ông Trump thất bại trong việc thay đổi chế độ ở Iran, nhưng lại thành công ở Texas”. Câu nói ám chỉ bang miền Nam nước Mỹ, nơi một ứng viên đảng Dân chủ giành chiến thắng trong cuộc đua vào Thượng viện lần đầu tiên sau nhiều thập kỷ.
Tuy nhiên, hai nguồn tin cấp cao của Iran nói với Reuters rằng, dù giới lãnh đạo nước này hoan nghênh chiến thắng của đảng Dân chủ, Tehran vẫn lo ngại ông Trump có thể tìm cách bù đắp thất bại chính trị bằng một cuộc tấn công quân sự. Vì vậy, Iran tiếp tục duy trì trạng thái cảnh giác cao độ.
Từ lâu, giới lãnh đạo Iran xem Mỹ là đối thủ lớn nhất và thường gọi Washington là “Đại Satan”.
Tại cuộc mít tinh do nhà nước tổ chức hôm 4/11, nhân dịp kỷ niệm sự kiện sinh viên chiếm Đại sứ quán Mỹ ở Tehran trong cuộc Cách mạng Hồi giáo năm 1979, những người tham gia đã bày tỏ sự hân hoan trước kết quả bầu cử. Họ liên hệ diễn biến này với việc Iran trụ vững sau nhiều tháng hứng chịu các cuộc tấn công của Mỹ.
“Một thực tế chưa từng có trong lịch sử nhân loại là sức mạnh của những người thuộc đảng Cộng hòa hiếu chiến đã bị bẻ gãy. Điều đó có nghĩa từ nay, chúng ta sẽ chứng kiến cuộc chiến thực sự diễn ra ngay bên trong Thượng viện Mỹ và giữa các quan chức nước này”, một người tuần hành chỉ cho biết họ Nazari, nói.
Các bên trung gian đang đẩy mạnh nỗ lực chấm dứt chiến tranh trong bối cảnh lo ngại xung đột có thể bùng phát trở lại sau bầu cử. Hôm 3/11, ông Trump không loại trừ khả năng nối lại các chiến dịch quân sự sau cuộc bỏ phiếu. Trong khi đó, Iran tuyên bố sẽ mở rộng quy mô trả đũa nếu chiến tranh tái diễn.
Mỹ và Israel tấn công Iran hôm 28/2. Tehran đáp trả bằng các cuộc tập kích nhằm vào Israel và những quốc gia vùng Vịnh có căn cứ quân sự của Mỹ. Xung đột cũng lan sang Lebanon, nơi lực lượng Hezbollah được Iran hậu thuẫn giao tranh với Israel, rồi gần đây mở rộng tới Yemen. Từ quốc gia này, lực lượng Houthi thân Iran đã tấn công các cơ sở năng lượng, sân bay và nhiều mục tiêu khác tại Saudi Arabia.
Giá dầu và khí đốt toàn cầu tăng vọt trong bối cảnh hoạt động vận tải qua eo biển Hormuz bị gián đoạn nghiêm trọng sau khi Tehran tuyên bố đóng cửa tuyến hàng hải chiến lược này. Mỹ cũng áp đặt lệnh phong tỏa hải quân đối với Iran, giáng đòn mạnh vào nền kinh tế nước này.
“Bóng ma Iran” bao trùm bầu cử Mỹ
Trước thềm bầu cử Mỹ, các quan chức cấp cao Iran nói với Reuters rằng Tehran cố tình kéo dài đàm phán với Washington nhằm làm suy yếu vị thế chính trị của Tổng thống Trump trước ngày bỏ phiếu.
Một số cơ quan truyền thông Iran cũng khai thác sự trùng hợp về thời điểm: cuộc bầu cử diễn ra đúng dịp kỷ niệm vụ chiếm Đại sứ quán Mỹ. Sự kiện năm 1979, khi các sinh viên cấp tiến tràn vào đại sứ quán và bắt giữ 52 người Mỹ làm con tin trong 444 ngày, đã góp phần củng cố quá trình lật đổ Quốc vương Iran được Mỹ hậu thuẫn.
Tờ Hamshahri, một trong những nhật báo lớn của Iran, liên hệ hai sự kiện bằng hình ảnh trên trang nhất mô tả ông Trump bị bịt mắt, cúi đầu.
Với dòng tít “Bóng ma Iran phủ lên bầu cử Mỹ”, tờ báo viết Washington đã “bị Iran bắt làm con tin suốt 47 năm: từ vụ chiếm ổ gián điệp (Đại sứ quán Mỹ) đến cuộc bầu cử Quốc hội Mỹ tháng 11/2026”.
Cuộc chiến với Iran không được lòng nhiều người dân Mỹ ngay từ khi bắt đầu. Việc nhấn mạnh chiến tranh khiến chi phí sinh hoạt tăng cao cũng là một trọng tâm trong chiến dịch tranh cử của đảng Dân chủ.
Thông điệp của ông Khamenei cho thấy Tehran không có ý định nhượng bộ về những yêu cầu liên quan đến quyền kiểm soát lâu dài đối với eo biển Hormuz, cũng như các điều kiện chấm dứt xung đột.
“Hệ quả từ những tính toán sai lầm và ảo tưởng ngạo mạn của Mỹ đã trở thành gánh nặng chi phí khổng lồ, do người dân Mỹ và các chính quyền lệ thuộc vào Washington phải gánh chịu”, ông Khamenei tuyên bố.
Trong khi đó, Tổng thống Trump liên tục thay đổi mục tiêu và thời hạn của cuộc chiến, hiện đã bước sang tháng thứ chín.
“Tôi nghĩ một phần nguyên nhân là Iran, nhưng đồng thời mọi người cũng hiểu tầm quan trọng của những gì tôi đã làm với Iran”, ông Trump nói với Fox News khi đề cập đến kết quả bầu cử.
Tờ Jam-e Jam, một nhật báo bảo thủ của Iran, gọi kết quả bầu cử Mỹ là “Hoàng hôn của chủ nghĩa Trump”.
Theo AFP, Reuters
