Trung Quốc vừa công bố một cuộc diễn tập đáng chú ý, trong đó hệ thống tên lửa phòng không HQ-9B liên tiếp đánh chặn thành công hai mục tiêu đạn đạo, kể cả mục tiêu bất ngờ thay đổi quỹ đạo và lao xuống với tốc độ lớn. Kết quả này cho thấy năng lực đánh chặn của hệ thống phòng không tầm xa chủ lực Trung Quốc đang tiếp tục được phát triển, dù chưa đủ để khẳng định khả năng đối phó với các phương tiện lướt siêu vượt âm trong tác chiến thực tế.
HQ-9B đối phó mục tiêu đạn đạo đổi hướng bất ngờ
Hệ thống tên lửa đất đối không HQ-9B của Quân Giải phóng Nhân dân Trung Quốc (PLA) đã thực hiện thành công hai lượt đánh chặn mục tiêu đạn đạo, cho thấy năng lực ngày càng được mở rộng của tổ hợp phòng không tầm xa chủ lực đang phục vụ trong quân đội nước này.
Trong cuộc diễn tập, một trong những tên lửa mục tiêu bất ngờ thay đổi quỹ đạo, sau đó lao xuống theo góc rất dốc. Diễn biến này buộc đơn vị phòng thủ phải phóng tên lửa đánh chặn trong một khoảng thời gian tác chiến cực kỳ ngắn.
Cuộc diễn tập phần nào phản ánh những năng lực mà lực lượng phòng không Trung Quốc đang phát triển nhằm đối phó với các loại tên lửa có quỹ đạo bay khó dự đoán hơn. Việc mục tiêu đột ngột đổi hướng cho thấy tầm quan trọng của khả năng đánh giá mối đe dọa nhanh chóng và triển khai quy trình khai hỏa kịp thời khi đối mặt với tên lửa có khả năng cơ động.
Một điểm đặc biệt đáng chú ý trong cuộc đánh chặn là khả năng phản ứng của tên lửa đánh chặn trước những thay đổi đột ngột về quỹ đạo mục tiêu.
Trên thực tế, đánh chặn tên lửa đạn đạo thông thường vốn đã là nhiệm vụ đòi hỏi trình độ kỹ thuật cao. Các đầu đạn lao tới có thể di chuyển với tốc độ cực lớn, khiến lực lượng phòng thủ chỉ có rất ít thời gian để phát hiện, theo dõi và triển khai đánh chặn.
Với những mục tiêu có khả năng cơ động, bài toán càng trở nên phức tạp bởi quỹ đạo bay trong tương lai khó dự đoán hơn. Điều này có thể làm giảm hiệu quả của các giải pháp đánh chặn vốn dựa trên phương pháp tính toán quỹ đạo đạn đạo truyền thống.
Cuộc diễn tập do Tiểu đoàn Tên lửa Thần Uy (Shenwei) thuộc Không quân PLA thực hiện. Theo lời kể của các quân nhân được Đài Truyền hình Trung ương Trung Quốc (CCTV) phỏng vấn, đơn vị không được thông báo trước về loại mục tiêu cụ thể mà họ sẽ phải đánh chặn.
Trong quá trình thực hiện nhiệm vụ, một tên lửa đang bay tới bất ngờ đổi hướng rồi lao xuống nhanh chóng, buộc đơn vị phải lập tức đưa ra quyết định khai hỏa.
Các quân nhân thuộc tiểu đoàn nhấn mạnh rằng chỉ cần chậm trễ một hoặc hai giây, cơ hội đánh chặn có thể đã vuột mất.
Thách thức từ tên lửa đạn đạo có khả năng cơ động
Cuộc đánh chặn được công bố có ý nghĩa đáng chú ý trong bối cảnh nhiều quốc gia đang đẩy mạnh phát triển phương tiện hồi quyển cơ động và các công nghệ tên lửa đạn đạo tiên tiến khác.
Một số nước đầu tư vào những hệ thống có khả năng thay đổi quỹ đạo trong giai đoạn cuối của hành trình, khiến chúng khó bị dự đoán và đánh chặn hơn so với đầu đạn đạn đạo thông thường.
Các chương trình tên lửa tiên tiến của Trung Quốc, trong đó có phương tiện lướt siêu vượt âm DF-17, cho thấy Bắc Kinh đặc biệt coi trọng việc phát triển những vũ khí có khả năng xuyên thủng các mạng lưới phòng không và phòng thủ tên lửa ngày càng hiện đại.
Do đó, khả năng đánh chặn những mục tiêu thực hiện các động tác cơ động đáng kể giữa hành trình sẽ trở thành một năng lực quan trọng đối với nhiệm vụ bảo vệ căn cứ quân sự, trung tâm chỉ huy và các cơ sở hạ tầng chiến lược trước những cuộc tấn công bằng tên lửa tiên tiến.
Trung Quốc xây dựng mạng lưới phòng thủ tên lửa nhiều tầng
HQ-9B là một bộ phận trong nỗ lực rộng lớn hơn của Trung Quốc nhằm xây dựng kiến trúc phòng không và phòng thủ tên lửa nhiều tầng, kết hợp nhiều lớp tên lửa đánh chặn với các nhiệm vụ khác nhau.
Trong thời gian gần đây, Trung Quốc đã đưa vào biên chế những hệ thống phòng thủ tên lửa đạn đạo thuộc tầng đánh chặn cao hơn, đáng chú ý nhất là HQ-19 và HQ-29. Trong đó, HQ-29 được mô tả là hệ thống cơ động trên đường bộ duy nhất ngoài Nga có khả năng đánh chặn tên lửa đạn đạo liên lục địa.
Cuộc đánh chặn mới đây, cùng với những đợt nâng cấp liên tục đối với dòng HQ-9, đã làm dấy lên suy đoán về khả năng hệ thống này cuối cùng có thể đạt được năng lực đối phó với phương tiện lướt siêu vượt âm.
Khả năng đó có thể được hiện thực hóa thông qua việc tích hợp các thế hệ tên lửa đánh chặn mới và phần mềm điều khiển tiên tiến hơn.
Các phương tiện lướt siêu vượt âm đặt ra thách thức đặc biệt lớn đối với hệ thống phòng thủ. Chúng kết hợp tốc độ di chuyển rất cao với khả năng cơ động theo những quỹ đạo khó dự đoán, gây phức tạp cho quá trình theo dõi bằng radar và thu hẹp khoảng thời gian dành cho lực lượng phòng thủ triển khai đánh chặn.
Tuy nhiên, việc đánh chặn thành công một mục tiêu tên lửa đạn đạo có khả năng cơ động không đồng nghĩa với việc HQ-9B đã chứng minh được năng lực tiêu diệt các phương tiện lướt siêu vượt âm đang được triển khai trong thực tế.
Đây vẫn là hai bài toán kỹ thuật khác nhau. Một cuộc diễn tập thành công có thể cho thấy những tiến bộ trong khả năng phát hiện, bám bắt và phản ứng trước mục tiêu đổi hướng, nhưng chưa đủ để xác nhận hệ thống có thể đối phó hiệu quả với các vũ khí siêu vượt âm tiên tiến trong điều kiện tác chiến thực tế.
Theo MW
