Nga vừa hoàn tất lắp ráp đoàn tàu khách chạy bằng pin nhiên liệu hydro đầu tiên do nước này tự phát triển. Với tầm hoạt động tối đa khoảng 740 km khi kết hợp hydro và pin tích trữ điện, dự án được kỳ vọng mở ra lựa chọn ít phát thải hơn cho những tuyến đường sắt chưa được điện khí hóa.
Mẫu tàu ít phát thải đầu tiên do Nga sản xuất
Hôm 28/10, Moscow thông báo đoàn tàu khách chạy bằng hydro đầu tiên do Nga tự sản xuất đã được lắp ráp thành công tại một nhà máy ở Demikhovo. Tàu có thể di chuyển hơn 700 km chỉ bằng hydro và đạt tầm hoạt động khoảng 740 km nếu sử dụng thêm hệ thống pin tích trữ năng lượng trên tàu.
Những đoàn tàu đầu tiên dự kiến hoạt động trên đảo Sakhalin, vùng lãnh thổ của Nga nằm ở Thái Bình Dương, phía bắc Nhật Bản.
Được thiết kế dành cho các tuyến đường sắt chưa điện khí hóa, đây là mẫu toa tàu khách sàn thấp đầu tiên được chế tạo tại Nga sử dụng pin nhiên liệu hydro làm nguồn năng lượng.
Về lâu dài, phương tiện này được kỳ vọng trở thành lựa chọn sạch hơn so với đầu máy diesel. Khi đốt nhiên liệu, động cơ diesel thải ra hỗn hợp chất ô nhiễm độc hại; trong khi đó, hệ thống pin nhiên liệu hydro tạo ra hơi nước thay vì khí thải từ quá trình đốt nhiên liệu truyền thống.
Các đoàn tàu hydro liên tỉnh do Transmashholding (TMH), một trong những nhà sản xuất phương tiện đường sắt và thiết bị giao thông đô thị lớn nhất Nga, thiết kế và chế tạo.
Doanh nghiệp này phối hợp với Công ty Đường sắt Nga, tập đoàn năng lượng hạt nhân Rosatom và chính quyền vùng Sakhalin để phát triển tàu chạy bằng hydro, theo thỏa thuận được ký năm 2019.
“Dự án tàu chạy bằng hydro đầu tiên của Nga đã được triển khai trong nhiều năm và giai đoạn lắp ráp dự kiến hoàn tất trong năm nay. Trên thực tế, đoàn tàu đã được lắp ráp và đang chuyển sang giai đoạn thử nghiệm”, Thống đốc vùng Sakhalin Valeri Limarenko cho biết.
Việc thử nghiệm mẫu tàu hydro đầu tiên với thiết kế sàn thấp mới dự kiến bắt đầu vào tháng 11 năm nay.
Thống đốc Limarenko cho biết thêm, các cuộc thử nghiệm vận hành trong điều kiện thực tế tại Moscow và khu vực lân cận sẽ bắt đầu vào năm 2027. Sau đó, đoàn tàu dự kiến được chuyển đến Sakhalin vào giữa năm.
Theo các thông tin được công bố, những đoàn tàu đầu tiên được lắp ráp tại Nhà máy Chế tạo máy Demikhovsky và Nhà máy Toa xe Tver, hai cơ sở thuộc TMH.
Hai cấu hình, bốn mức tầm hoạt động
Các đoàn tàu sẽ được sản xuất theo hai cấu hình. Phiên bản gồm hai toa chở khách dự kiến có thể chạy hơn 700 km chỉ với mô-đun năng lượng hydro. Nếu kết hợp thêm hệ thống pin tích trữ điện trên tàu, tầm hoạt động có thể tăng lên khoảng 740 km.
Phiên bản thứ hai gồm ba toa chở khách, sử dụng cùng mô-đun năng lượng hydro, có thể di chuyển gần 480 km. Hệ thống lưu trữ năng lượng trên tàu giúp bổ sung thêm khoảng 50 km tầm hoạt động.
Cả hai cấu hình đều có một toa kỹ thuật riêng biệt để bố trí hệ thống năng lượng hydro. Khoang này được trang bị cảm biến phát hiện nồng độ hydro và cảm biến báo cháy nhằm tăng cường an toàn cho hành khách cũng như nhân viên đường sắt.
Theo các báo cáo, những đoàn tàu chạy bằng hydro dự kiến được đưa vào khai thác thương mại vào cuối năm 2027, sau khi hoàn tất các đợt thử nghiệm và chứng nhận dự kiến diễn ra trong cùng năm.
Ban đầu, tàu sẽ hoạt động trên đảo Sakhalin, nơi một trung tâm thử nghiệm công nghệ hydro chuyên dụng cũng đang được phát triển.
Quá trình sản xuất hệ thống pin nhiên liệu hydro thứ hai đã được khởi động. Đây là một phần trong kế hoạch rộng hơn của Moscow nhằm xây dựng nền tảng công nghệ thống nhất cho thế hệ tàu đô thị, tàu ngoại ô và tàu liên vùng tiếp theo, hoạt động trên mạng lưới đường sắt khổ 1.520 mm của Nga.
Dự án tàu sử dụng nhiên liệu xanh cũng được triển khai trên nền tảng chương trình hiện đại hóa lớn đối với hạ tầng đường sắt Sakhalin.
Công việc chuyển đổi mạng lưới đường sắt trên đảo sang tiêu chuẩn khổ rộng của Nga đã bắt đầu cách đây hơn 20 năm và được Công ty Đường sắt Nga hoàn tất vào năm 2020.
Dự án này thay thế hệ thống đường ray khổ 1.067 mm được xây dựng tại khu vực trước Chiến tranh thế giới thứ hai, dưới thời Nhật Bản cai trị. Việc chuyển đổi giúp chuẩn bị hạ tầng cho các phương tiện đường sắt hiện đại, trong đó có những đoàn tàu chạy bằng hydro mới.
Theo IE
