Nasdaq lao dốc mạnh nhất kể từ tháng 4/2025
Chỉ số Nasdaq thiên về công nghệ vừa ghi nhận phiên giảm sâu nhất kể từ sự kiện được gọi là “Ngày Giải phóng” hồi tháng 4/2025, cuốn bay hàng nghìn tỷ USD giá trị vốn hóa thị trường. Nguyên nhân là nỗi lo hoạt động đầu tư vào trí tuệ nhân tạo (AI), đặc biệt là xây dựng các trung tâm dữ liệu, sẽ bị siết chặt sau chiến thắng lớn của đảng Dân chủ trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ tại Mỹ.
Chỉ số Nasdaq Composite giảm 5,5% trong phiên giao dịch ngày thứ Năm, khi giới đầu tư lo ngại chiến thắng áp đảo của đảng Dân chủ trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ có thể khiến kế hoạch mở rộng hạ tầng AI bị đình trệ. Điều này cũng có thể đẩy các doanh nghiệp nhỏ hơn vào tình thế khó khăn, trong bối cảnh khả năng huy động vốn của họ vốn đã bị hạn chế bởi lãi suất cao và điều kiện tài chính ngày càng thắt chặt.
Đây là ngày thứ hai liên tiếp cổ phiếu AI bị bán tháo, đồng thời là lần thứ năm kể từ giữa tháng 10 chỉ số Nasdaq Composite mất hơn 500 điểm trong một phiên. Hoạt động đầu tư từng được xem là đầy triển vọng vào lĩnh vực AI đang ngày càng chịu sự soi xét của thị trường trong vài tuần gần đây.
"Điều đáng chú ý nhất từ kết quả bầu cử lần này, đặc biệt khi đảng Dân chủ giành chiến thắng tại nhiều cuộc đua thống đốc bang, là nguy cơ chậm lại của làn sóng xây dựng trung tâm dữ liệu. Đây mới là chủ đề thực sự có sức ảnh hưởng lâu dài", ông Michael O'Rourke, chiến lược gia trưởng thị trường tại công ty JonesTrading ở Stamford, bang Connecticut, nhận định.
Nasdaq Composite hiện đã bước vào vùng điều chỉnh, sau khi giảm gần 12% so với mức đóng cửa cao kỷ lục ngày 6/10. Thị trường được xem là bước vào giai đoạn điều chỉnh khi một chỉ số giảm ít nhất 10% so với đỉnh gần nhất.
Nhiều chuyên gia phân tích cho rằng quy mô đợt lao dốc vừa qua báo hiệu áp lực bán có thể còn tiếp diễn, nhiều khả năng bắt đầu từ các phiên giao dịch ngày thứ Sáu tại châu Á. Chỉ số Nikkei của Nhật Bản và Kospi của Hàn Quốc đều tăng hơn 20% từ đầu năm, nhưng cũng giảm mạnh sau phiên bán tháo cổ phiếu liên quan đến trung tâm dữ liệu hôm thứ Tư.
Một số chuyên gia còn đặt câu hỏi liệu đợt sụt giảm nghiêm trọng này có ảnh hưởng đến thời điểm phát hành cổ phiếu lần đầu ra công chúng (IPO) được kỳ vọng rất lớn của công ty AI Anthropic vào mùa thu năm nay hay không. Bất kỳ sự trì hoãn nào cũng có thể khiến tâm lý thị trường thêm tiêu cực.
Theo các nhà phân tích và nhà quản lý danh mục đầu tư, đà giảm của những lĩnh vực từng được săn đón như bán dẫn và hạ tầng AI không hoàn toàn bất ngờ. Nhiều cổ phiếu đã tăng giá quá mạnh trước đó, trong khi những lo ngại về khả năng huy động vốn liên tục đeo bám các doanh nghiệp điện toán đám mây thế hệ mới như Nebius và CoreWeave kể từ khi lãi suất Mỹ tăng trở lại vào cuối mùa hè.
Cổ phiếu các hãng sản xuất chip và doanh nghiệp điện toán đám mây thế hệ mới chịu mức giảm mạnh nhất trong phiên thứ Năm. Diễn biến này phản ánh nỗi lo hàng loạt dự án xây dựng trung tâm dữ liệu trị giá hàng tỷ USD có thể bị trì hoãn.
Chỉ số bán dẫn Philadelphia SE Semiconductor giảm 12%, chạm mức thấp nhất trong hơn 6 tháng. Cổ phiếu Nvidia mất 9%, trong khi Advanced Micro Devices (AMD) lao dốc 17%.
Chỉ số VIX, thước đo mức độ biến động mà thị trường dự báo và thường được gọi là "thước đo nỗi sợ hãi" của Phố Wall, ghi nhận mức tăng mạnh nhất kể từ tháng 12/2024.
Cổ phiếu từng được săn đón đồng loạt lao dốc
Các tập đoàn công nghệ lớn vận hành những nền tảng điện toán đám mây quy mô khổng lồ (hyperscaler), vốn đứng vững trước đợt bán tháo cổ phiếu AI hôm thứ Tư, cũng không tránh khỏi làn sóng giảm giá. Cổ phiếu Amazon và Alphabet (công ty mẹ của Google) cùng mất 2,2%.
Chỉ số Nasdaq 100, tập hợp những doanh nghiệp có vốn hóa lớn nhất trong Nasdaq Composite, giảm 6,4%, xóa sổ 2.500 tỷ USD giá trị vốn hóa thị trường.
Làn sóng bán tháo cho thấy giới đầu tư bắt đầu tính đến nguy cơ sự phản đối của cộng đồng địa phương đối với các dự án trung tâm dữ liệu ngày càng gia tăng. Một số chuyên gia cho rằng thị trường vẫn chưa đánh giá đầy đủ những chi phí mà các dự án này gây ra cho các cộng đồng dân cư tại Mỹ.
"Sẽ có rất nhiều phản ứng phản đối việc đặt các trung tâm dữ liệu ngay sát khu dân cư, bởi chúng gây áp lực lên lưới điện và hệ thống cấp nước", ông Bruce Zaro, Giám đốc điều hành tại Granite Wealth Management ở Plymouth, bang Massachusetts, cho biết.
"Theo tôi, dù đã có một số trung tâm dữ liệu được cấp phép, vẫn còn rất nhiều dự án đang chờ phê duyệt. Con đường để những dự án tiếp theo được cấp phép sẽ không hề dễ dàng", ông nói thêm.
Các nhà phân tích của UBS ước tính khoảng 30% công suất trung tâm dữ liệu dự kiến được bổ sung tại Mỹ vào năm 2028 có thể bị ảnh hưởng nếu các dự án xây dựng bị tạm dừng. Điều này đe dọa một ngành công nghiệp vốn phụ thuộc vào tốc độ xây dựng nhanh chóng các cơ sở mới để duy trì đà tăng trưởng.
Những bất ổn chính trị đang giáng thêm đòn vào làn sóng đầu tư AI, vốn đã đứng trước nhiều hoài nghi do câu hỏi về khả năng sinh lời từ những khoản tiền khổng lồ đổ vào công nghệ này.
Những "ngôi sao" AI mất dần sức hút
CoreWeave, một doanh nghiệp điện toán đám mây thế hệ mới, vốn được xem là thước đo tâm lý lo ngại của giới đầu tư trước các khoản chi tiêu và vay nợ khổng lồ cho AI, đã lao dốc 10%.
Chênh lệch lợi suất hợp đồng hoán đổi rủi ro tín dụng (CDS) kỳ hạn 5 năm của công ty này, một chỉ báo phản ánh mức độ thị trường dự báo nguy cơ vỡ nợ, đã tăng lên mức kỷ lục 1.267,9 điểm cơ bản, theo dữ liệu của S&P Global Market Intelligence.
Chênh lệch lợi suất CDS kỳ hạn 5 năm của Intel cũng chạm mức cao kỷ lục 149,7 điểm cơ bản.
Một doanh nghiệp điện toán đám mây thế hệ mới khác là Nebius mất 15% giá trị cổ phiếu. Cổ phiếu của cả hai công ty này đều đã giảm ít nhất một nửa kể từ khi Nasdaq Composite lập đỉnh ngày 6/10.
"Thị trường đang chuyển từ việc đặt cược vào triển vọng của AI sang tính toán xem AI thực sự tiêu tốn bao nhiêu tiền", ông Ted Parkhill, nhà sáng lập kiêm Giám đốc điều hành công ty Incline Investment Management, nhận định.
"Không có gì phải nghi ngờ rằng AI sẽ làm thay đổi thế giới trong dài hạn. Nhưng điều đó không có nghĩa mọi cổ phiếu liên quan đến AI hiện nay đều đang được định giá hợp lý. Sẽ còn rất nhiều biến động", ông nói.
Các doanh nghiệp vận hành trung tâm dữ liệu như Applied Digital, Cipher Digital và IREN đều lao dốc hơn 14%.
Đà suy yếu cũng lan sang các công ty điện lực và nhà cung cấp thiết bị có liên quan đến làn sóng xây dựng trung tâm dữ liệu. Cổ phiếu GE Vernova giảm 7,4%, trong khi Constellation Energy mất 2,5%.
Cổ phiếu Microsoft cũng giảm 3,6%. Theo Bloomberg News, công ty này đang tăng cường giám sát một số dự án trung tâm dữ liệu do Nebius, IREN và Nscale triển khai.
Theo Reuters
