Trung Quốc đang đẩy mạnh triển khai đồng tiền kỹ thuật số tập trung nhằm thách thức trực tiếp hệ thống tiền tệ toàn cầu do đồng USD thống trị. Các nhà phân tích đang đặc biệt chú ý liệu mức độ phổ biến của đồng nhân dân tệ kỹ thuật số có bùng nổ trong năm nay hay không sau những cột mốc phát triển quan trọng.
Đồng tiền kỹ thuật số của ngân hàng trung ương Trung Quốc, thường được gọi là e-CNY, chính là câu trả lời của Bắc Kinh đối với các loại tiền ổn định. Sau nhiều năm chuẩn bị kể từ khi ra mắt bản thử nghiệm vào năm 2022, hệ thống này đã được tích hợp sâu vào khu vực công, bao gồm việc chi trả lương cho công chức và thực hiện các giao dịch chính phủ.
Tính đến tháng mười một năm 2025, Trung Quốc đã ghi nhận 3,48 tỷ lượt giao dịch e-CNY với tổng giá trị lên tới 16,7 nghìn tỷ nhân dân tệ, tương đương khoảng 2,37 nghìn tỷ USD. Con số này tăng hơn 800% so với năm 2023, biến e-CNY trở thành cuộc thử nghiệm tiền kỹ thuật số lớn nhất thế giới của một ngân hàng trung ương.
Theo báo cáo từ Hội đồng Đại Tây Dương, nếu ngân hàng trung ương Trung Quốc tiếp tục duy trì tốc độ này, việc chính thức ra mắt toàn diện trên quy mô lớn có thể diễn ra ngay trong năm nay hoặc năm sau. Điều này sẽ bổ sung thêm một yếu tố mới vào cuộc cạnh tranh giữa các siêu cường, khi Mỹ đang chọn một hướng đi hoàn toàn khác biệt.
Trong khi Trung Quốc thúc đẩy tiền kỹ thuật số do nhà nước phát hành, Mỹ lại ưu tiên các loại tiền ổn định do tư nhân phát hành và được bảo chứng bởi đồng đô la. Tổng thống Donald Trump từng ký sắc lệnh cấm phát hành tiền kỹ thuật số của ngân hàng trung ương vì lo ngại về quyền riêng tư và ổn định tài chính.
Hiện nay, các loại tiền ổn định neo giá theo đồng đô la Mỹ đang chiếm ưu thế tuyệt đối với gần 99% thị phần vốn hóa toàn cầu. Ngược lại, Trung Quốc vừa ban hành lệnh cấm mọi hoạt động phát hành tiền ổn định trái phép ra nước ngoài, đồng thời khẳng định các loại mã báo này sẽ bị cấm lưu hành tương tự như các loại tiền điện tử khác.
Dù tăng trưởng mạnh mẽ trong các giao dịch công, việc áp dụng e-CNY trong lĩnh vực bán lẻ tại Trung Quốc vẫn gặp nhiều khó khăn. Người tiêu dùng nội địa dường như chưa thấy nhu cầu cấp thiết phải chuyển từ các kênh thanh toán tư nhân phổ biến như Alipay của Alibaba hay WeChat Pay của Tencent sang hệ thống mới.
Tuy nhiên, Bắc Kinh đang nhắm tới một mục tiêu lớn hơn là xây dựng một hệ thống tiền tệ đa phương. Thống đốc ngân hàng trung ương Phan Công Thắng khẳng định Trung Quốc đang thúc đẩy việc chấp nhận rộng rãi e-CNY trên toàn cầu, đặc biệt là trong các giao dịch xuyên biên giới.
Các doanh nghiệp hoạt động trong chuỗi cung ứng thuộc sáng kiến vành đai và con đường có thể trở thành những bên sớm áp dụng e-CNY nhờ sự tiện lợi và tiết kiệm chi phí. Trung Quốc cũng đang phối hợp với Hong Kong, Thái Lan, Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất và Ả Rập Xê Út phát triển nền tảng thanh toán mBridge.
Tổng giá trị giao dịch qua nền tảng này đã tăng gấp 2.500 lần kể từ năm 2022, đạt khoảng 55,5 tỷ USD, trong đó đồng nhân dân tệ kỹ thuật số chiếm hơn 95% khối lượng quyết toán. Để tăng sức hấp dẫn, từ đầu năm nay, e-CNY đã bắt đầu trả lãi cho người nắm giữ, khiến nó trở nên giống với các khoản tiền gửi ngân hàng và tạo lợi thế cạnh tranh với các loại tiền kỹ thuật số khác trong tương lai.
Theo Nikkei Asia
