1. Kính thiên văn 300 megapixel của NASA bắt đầu hoạt động
NASA đã bật Wide Field Instrument, thiết bị quan sát chính trên kính thiên văn không gian Nancy Grace Roman. Thiết bị sử dụng 18 cảm biến hồng ngoại, tạo thành camera có độ phân giải khoảng 300 megapixel.
Trước khi kích hoạt, NASA để thiết bị khử nhiễm trong 10 ngày rồi làm lạnh xuống khoảng -143 độ C. Các kỹ sư sau đó lần lượt kiểm tra cảm biến, bộ lọc và hệ thống lấy nét. Kết quả ban đầu cho thấy thiết bị hoạt động như dự kiến.
Camera đã thu được ánh sáng từ các ngôi sao và tạo ra những hình ảnh thử nghiệm đầu tiên. Tuy nhiên, chúng vẫn còn mờ do kính thiên văn chưa hoàn tất quá trình lấy nét và hiệu chỉnh. NASA dự kiến công bố những hình ảnh khoa học đầu tiên vào đầu năm 2027.
Nancy Grace Roman sẽ được dùng để nghiên cứu năng lượng tối, vật chất tối và các hành tinh ngoài Hệ Mặt Trời. Camera góc rộng cho phép kính quan sát một vùng trời lớn trong mỗi lần chụp nhưng vẫn giữ độ chi tiết cao.
2. Biến ánh sáng trong phòng thành điện năng
Các nhà khoa học tại Penn State phát triển vật liệu pin quang điện có thể tạo điện từ ánh sáng trong phòng. Công nghệ hướng tới những thiết bị cần ít năng lượng như cảm biến, thiết bị nhà thông minh, đồ điện tử đeo trên người và điều khiển từ xa.
Nhóm nghiên cứu sử dụng perovskite, một loại vật liệu có khả năng hấp thụ ánh sáng để tạo ra điện. Thành phần của vật liệu được điều chỉnh để phù hợp với ánh sáng trong nhà, vốn yếu và khác ánh sáng Mặt Trời. Công thức chứa 35% bromine cho kết quả tốt nhất trong thử nghiệm.
Độ bền là một trong những trở ngại của perovskite. Nhóm nghiên cứu bổ sung một lớp bảo vệ và ghi nhận vật liệu không giảm hiệu năng sau 240 giờ thử nghiệm dưới ánh sáng cường độ cao. Tuy nhiên, công nghệ vẫn cần được kiểm tra trong thời gian dài hơn.
Nếu được thương mại hóa, những thiết bị điện tử nhỏ có thể lấy năng lượng trực tiếp từ đèn trong nhà, qua đó giảm nhu cầu thay hoặc sạc pin. Công nghệ hiện vẫn ở giai đoạn nghiên cứu.
3. Biến nước biển thành nước ngọt, thu muối thành chất rắn
Các nhà khoa học phát triển hệ thống dùng năng lượng Mặt Trời để biến nước biển thành nước ngọt và thu phần muối còn lại dưới dạng chất rắn. Cách này giúp giảm lượng nước muối đậm đặc thường phải xử lý hoặc thải ra môi trường sau quá trình khử mặn.
Hệ thống sử dụng nhiệt từ ánh sáng Mặt Trời để làm nước bốc hơi, sau đó thu hơi nước để tạo nước ngọt. Trong quá trình hoạt động, muối được đưa ra khỏi bề mặt thay vì tích tụ tại đó, giúp hệ thống tiếp tục hoạt động mà không cần dùng thêm hóa chất.
Phần chất rắn thu được cũng có thể chứa những khoáng chất có giá trị. Nhóm nghiên cứu cho rằng công nghệ có thể được phát triển để thu hồi một số nguyên tố như lithium, thay vì coi toàn bộ lượng muối còn lại là chất thải.
Hệ thống hiện mới ở giai đoạn nghiên cứu. Nếu có thể mở rộng quy mô, công nghệ này có thể vừa tạo nước ngọt, vừa giảm chất thải từ quá trình khử mặn và tận dụng một phần khoáng chất có trong nước biển.
4. Apple phát triển máy chủ AI dùng chip Mac
Apple đang phát triển máy chủ AI sử dụng dòng chip M-series Ultra, theo The Information. Đây là dòng chip hiệu năng cao do Apple thiết kế và hiện được sử dụng trên một số máy Mac.
Theo báo cáo, Apple đang nghiên cứu hai cấu hình máy chủ, sử dụng hai hoặc bốn chip M8 Ultra trong tương lai. Hệ thống có thể phục vụ các tác vụ AI tại trung tâm dữ liệu và được giới thiệu sớm nhất vào năm 2029.
Nhu cầu sử dụng chip Mac cho AI đang tăng. Theo Ars Technica, OpenAI đã mua hàng chục nghìn máy Mac mini và Mac Studio để phục vụ quá trình huấn luyện AI agent. Anthropic cũng được cho là sử dụng Mac mini thông qua dịch vụ đám mây của Amazon.
Apple chưa công bố dự án máy chủ này. Kế hoạch vẫn có thể thay đổi trước khi sản phẩm được đưa ra thị trường. Nếu được triển khai, Apple sẽ đưa chip do hãng tự thiết kế từ máy tính cá nhân sang các hệ thống AI tại trung tâm dữ liệu.
Theo NASA, Penn State, Ars Technica
