Đảng Liên minh Dân chủ Cơ đốc giáo (CDU) của Thủ tướng Đức Friedrich Merz đang đối mặt với kết quả đáng thất vọng trong các cuộc bầu cử cấp bang, theo các cuộc thăm dò sau bỏ phiếu. Trong khi đảng cực hữu Sự Thay thế cho nước Đức (AfD) tiếp tục tăng mạnh, CDU còn chịu sức ép từ các đảng cánh tả.
Tại bang Mecklenburg-Vorpommern ở Đông Bắc nước Đức, AfD được dự báo giành 38% phiếu, theo kết quả thăm dò sau bỏ phiếu của đài truyền hình công cộng Đức. Kết quả này được đưa ra chỉ hai tuần sau khi AfD đạt thành tích tốt nhất từ trước đến nay tại bang Saxony-Anhalt.
Trong khi đó, CDU của ông Merz hiện được dự báo chỉ đạt mức dưới ngưỡng 5% để có ghế trong nghị viện bang, tạo thêm sức ép lên vị thủ tướng đang chịu nhiều thách thức về chính trị.
Phát biểu sau khi các kết quả exit poll được công bố, ông Merz gọi kết quả tại Mecklenburg-Vorpommern là một “thảm họa”.
“Chúng ta không thể tô hồng kết quả tại Mecklenburg-Vorpommern. Đó là một thảm họa. CDU đã chiến đấu hết sức, nhưng cuối cùng chính CDU lại bị nghiền nát trong thế phân cực giữa đảng Dân chủ Xã hội (SPD) và AfD”, ông Merz nói.
Tuy vậy, Thủ tướng Đức vẫn khẳng định cần tiến hành cải cách để giải quyết những vấn đề kinh tế và tình trạng chia rẽ ngày càng sâu sắc trong xã hội Đức.
“Câu trả lời không thể là quay trở lại những ngày tháng tốt đẹp trước đây”, ông Merz nói.
Tại cuộc bầu cử còn lại diễn ra trong ngày Chủ nhật, đảng cánh tả Die Linke đang dẫn đầu tại Berlin với 26% phiếu, tiếp theo là CDU và đảng Xanh, theo các cuộc thăm dò sau bỏ phiếu.
Không khí tại điểm theo dõi kết quả của CDU ở Berlin trở nên nặng nề khi kết quả từ hai bang lần lượt được công bố. Ngược lại, tại sự kiện theo dõi kết quả của Die Linke, đám đông reo hò và hô vang tên ứng viên dẫn đầu Elif Eralp khi bà phát biểu, theo hình ảnh của Reuters.
“Ở thành phố của chúng ta, tình yêu và công lý đã chiến thắng sự thù ghét”, bà Eralp nói với những người ủng hộ. “Và hôm nay, chúng ta đã cùng nhau cho thấy điều đó và gửi thông điệp này ra thế giới.”
Trước các dự báo hôm Chủ nhật vừa qua, kết quả tồi tệ nhất của CDU trong một cuộc bầu cử cấp bang từng được ghi nhận cách đây 75 năm. Năm 1951, đảng này chỉ giành 9% phiếu tại Bremen, cũng là lần duy nhất CDU có kết quả một chữ số trong một cuộc bầu cử cấp bang.
Đồng Chủ tịch AfD Alice Weidel tỏ ra phấn khởi khi các kết quả exit poll được công bố. Trả lời CNN, bà tuyên bố AfD “rõ ràng là đảng của người dân mới ở Đức”.
“Chúng tôi đã vượt qua CDU, và người dân muốn thay đổi chính sách”, bà Weidel nói. Bà cho rằng ông Merz đã “bị tổn hại nghiêm trọng”, đồng thời nói thêm: “Tôi tin CDU không thể tiếp tục với Friedrich Merz, với một thủ tướng yếu.”
Tại Berlin, AfD được dự báo đứng thứ tư với 13,5% phiếu. Dù mức tăng này không thể so sánh với những bước tiến của AfD tại các bang khác, kết quả vẫn cho thấy đảng này đang tìm được thêm sự ủng hộ ngay tại thủ đô vốn có tính quốc tế cao. Trong cuộc bầu cử nghị viện bang Berlin năm 2023, AfD chỉ giành 9,1% phiếu.
Các cuộc bầu cử hôm Chủ nhật diễn ra vào thời điểm đặc biệt quan trọng đối với ông Merz, chỉ hai tuần sau khi AfD giáng một đòn mạnh vào CDU bằng chiến thắng lịch sử tại Saxony-Anhalt, nơi đảng này giành 44% phiếu.
Kết quả đó gây chấn động trong giới chính trị Đức và làm gia tăng những đồn đoán về tương lai của ông Merz trên cương vị thủ tướng.
Tại Mecklenburg-Vorpommern, cũng là một bang thuộc Đông Đức cũ giống Saxony-Anhalt, AfD tìm cách tận dụng sự bất bình trước chênh lệch kinh tế và tâm lý không hài lòng với chính phủ của ông Merz. Đảng này vận động tranh cử với các cam kết trục xuất người nhập cư không có giấy tờ trên quy mô lớn, chấm dứt viện trợ quân sự cho Ukraine và thúc đẩy quan hệ gần gũi hơn với Nga.
Ứng viên của AfD cho vị trí thủ hiến bang trước đó từng nói với kênh CNN rằng cách tiếp cận của đảng này tương đồng với chương trình “Nước Mỹ trên hết” của chính quyền Tổng thống Donald Trump.
Cuộc bầu cử cũng là phép thử đối với mức độ ủng hộ dành cho SPD trung tả và Thủ hiến Manuela Schwesig, người lãnh đạo Mecklenburg-Vorpommern từ năm 2017. Bà Schwesig, người phụ nữ đầu tiên giữ chức thủ hiến bang này, đã tích cực vận động nhằm ngăn AfD tiếp tục tạo đột phá.
Trong cuộc vận động cuối cùng, bà cảnh báo về những “đám mây đen”, ám chỉ AfD. Chiến dịch tranh cử của bà tập trung vào việc làm, giáo dục và sự gắn kết xã hội.
Theo kết quả thăm dò tại điểm bỏ phiếu, SPD bám sát AfD với 36,5% phiếu.
Mecklenburg-Vorpommern đang đối mặt tình trạng thiếu hụt nghiêm trọng lao động có tay nghề do dân số già hóa và tỷ lệ sinh giảm. Theo Reuters, khoảng 50.000 người có nguồn gốc nhập cư đang làm việc tại bang này và đóng vai trò quan trọng đối với nền kinh tế, trong khi đồng thời phải đối mặt với tâm lý phản đối nhập cư ngày càng mạnh từ phe cực hữu.
Bức tranh chính trị tại Berlin có nhiều khác biệt. Cuộc bầu cử nghị viện bang tại thủ đô được dự báo là cuộc đua sít sao giữa Die Linke và CDU.
Khả năng tiếp cận nhà ở là một trong những vấn đề trọng tâm của chiến dịch, trong bối cảnh giá thuê nhà tại Berlin đã tăng trong suốt một thập niên và thành phố được dự báo sẽ tiếp tục thiếu hụt nghiêm trọng nguồn cung nhà ở trong những năm tới.
Theo CNN, Reuters
