Tổng thống Mỹ Donald Trump và Đệ nhất phu nhân Melania Trump sẽ tiếp đón Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình cùng phu nhân Bành Lệ Viện trong chuyến thăm kéo dài hai ngày tại Washington vào tuần tới.
Theo lịch trình được công bố, chuyến thăm sẽ bắt đầu bằng lễ đón tại Nhà Trắng, tiếp đó là tiệc chiêu đãi cấp nhà nước với bài phát biểu của cả hai nhà lãnh đạo. Hai cặp vợ chồng cũng sẽ có một buổi tiệc trà riêng và cùng tham quan các văn kiện lập quốc của Mỹ.
Tại cuộc họp báo vào cuối ngày thứ Sáu, các quan chức cấp cao Mỹ mô tả chuyến thăm cấp nhà nước lần này được xây dựng xoay quanh hai cặp vợ chồng, tạo nên hình ảnh giống một “cuộc hẹn ngoại giao” giữa hai bên. Tuy nhiên, phía sau những nghi thức long trọng vẫn là hàng loạt vấn đề đàm phán khó khăn.
Bên cạnh các hoạt động mang tính nghi lễ, hai bên dự kiến thảo luận về trí tuệ nhân tạo (AI), thỏa thuận đình chiến thương mại sẽ hết hạn vào tháng 11, đất hiếm, fentanyl và những công dân nước ngoài đang bị giam giữ.
Các quan chức Mỹ cũng để ngỏ khả năng vấn đề đầu tư của Trung Quốc vào thị trường ô tô Mỹ sẽ được đưa ra bàn thảo. Tuy nhiên, bất kỳ khoản đầu tư nào cũng phải đáp ứng các quy định an ninh quốc gia hiện hành của Washington.
“Tôi nghĩ những gì tổng thống nói đã rất rõ ràng”, một quan chức cấp cao Mỹ nói khi được hỏi về thị trường ô tô Mỹ. Quan chức này nhấn mạnh ông Trump “không quan tâm đến việc thỏa hiệp về an ninh quốc gia”, vì vậy những quy định hiện hành đang tạo ra rào cản “vẫn phải được đáp ứng nếu muốn thực hiện những khoản đầu tư như vậy”.
Cuộc họp báo cũng xác nhận nhiều thông tin mà South China Morning Post (SCMP) đã đưa trước đó: vấn đề AI sẽ được đưa vào các cuộc thảo luận kinh tế trước thềm hội nghị thượng đỉnh; thỏa thuận đình chiến thương mại đạt được tại Busan và các cuộc đàm phán về thuế quan sẽ là nội dung trọng tâm; đồng thời chuyến thăm được tổ chức như một sự kiện cấp nhà nước đầy đủ, thay vì chỉ là một ngày họp giữa hai nhà lãnh đạo.
Buổi tiếp đón trọng thị và yến tiệc
Ngày 24/9, ông Trump và bà Melania sẽ đón ông Tập cùng bà Bành Lệ Viện tại Nhà Trắng. Lễ đón sẽ diễn ra tại khu vực tầng Nhà nước, sau đó là nghi thức duyệt đội hình quân sự tại Vườn Hồng.
Tiếp theo, hai tổng thống sẽ tiến hành hội đàm, trong khi bà Bành Lệ Viện sẽ tham gia một chương trình riêng cùng Đệ nhất phu nhân Mỹ.
Tối cùng ngày, vợ chồng ông Trump sẽ tổ chức tiệc chiêu đãi cấp nhà nước dành cho đoàn đại biểu Trung Quốc tại Phòng phía Đông của Nhà Trắng. Hai tổng thống dự kiến phát biểu khi bắt đầu bữa tiệc.
Theo các quan chức Mỹ, danh sách khách mời phía Mỹ có nhiều nhân vật nổi bật trong giới công nghệ và kinh doanh, gồm Jeff Bezos, Elon Musk, Sundar Pichai, Michael Dell, Jensen Huang, Sam Altman, Jane Fraser và Tim Cook.
“Đây sẽ là một sự kiện rất được quan tâm và là tấm vé nóng ở Washington”, một quan chức cấp cao Mỹ nhận định.
Ngày 25/9 sẽ có lịch trình nhẹ nhàng hơn. Theo các quan chức, vợ chồng ông Trump sẽ tiếp ông Tập và bà Bành trong một buổi trà riêng tại Nhà Trắng. Sau đó, hai cặp vợ chồng sẽ cùng tham quan Cục Lưu trữ Quốc gia Mỹ, nơi lưu giữ các văn kiện khai sinh nền cộng hòa Mỹ, trong bối cảnh nước này kỷ niệm 250 năm độc lập.
Sau chuyến tham quan, ông Tập sẽ rời Washington.
SCMP ngày 17/9 đưa tin ông Trump sẽ đích thân đón ông Tập tại Căn cứ Liên hợp Andrews, thay vì chỉ tổ chức lễ đón tại Nhà Trắng. Đây là một nghi thức hiếm thấy đối với các chuyến thăm cấp nhà nước của nguyên thủ nước ngoài.
Các vấn đề cần thảo luận
Các quan chức cấp cao Mỹ cho biết AI và thỏa thuận thương mại hiện tại giữa Mỹ và Trung Quốc, thường được gọi là “thỏa thuận đình chiến Busan”, đều nằm trong chương trình nghị sự. Thỏa thuận này được hai bên đạt được tại Hàn Quốc vào tháng 10 năm ngoái và dự kiến hết hạn vào tháng 11.
“Cả hai vấn đề đều nằm trong chương trình nghị sự, cả AI và ‘thỏa thuận đình chiến Busan’ hiện tại. Chúng ta sẽ biết thêm khi hai nhà lãnh đạo gặp nhau”, một quan chức cấp cao Mỹ nói.
SCMP ngày 12/9 đưa tin Washington và Bắc Kinh đang thảo luận việc đưa cuộc đối thoại về AI vốn bị trì hoãn lâu nay vào cuộc họp kinh tế rộng hơn trước thềm hội nghị thượng đỉnh. Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent được cho là sẽ phụ trách cả hai nội dung trong cùng một cuộc gặp.
Ông Bessent đang có mặt tại New York vào cuối tuần này để tiến hành các cuộc đàm phán cấp cao với Phó Thủ tướng Trung Quốc Hà Lập Phong nhằm chuẩn bị cho cuộc gặp giữa hai nhà lãnh đạo. Đại diện Thương mại Mỹ Jamieson Greer cũng sẽ tham gia.
“Bộ trưởng Bessent đã đề cập rằng chúng tôi sẽ có mặt tại New York vào cuối tuần này và thảo luận vấn đề này với phía Trung Quốc ở cấp rất cao, với chính ông ấy tham gia”, một quan chức Mỹ nói. “Tôi không muốn đi trước những kết luận, thỏa thuận hay bất đồng có thể xuất hiện trong vài ngày tới.”
Bộ Thương mại Trung Quốc ngày 19/9 thông báo ông Hà Lập Phong, Phó Thủ tướng Quốc vụ viện Trung Quốc, sẽ dẫn đầu một phái đoàn tới Mỹ từ ngày 19 đến 23/9 để tiến hành tham vấn kinh tế và thương mại với phía Mỹ.
“Cả hai bên sẽ dựa trên nhận thức chung quan trọng đạt được giữa hai nguyên thủ quốc gia và tiến hành tham vấn về các vấn đề kinh tế, thương mại mà hai bên cùng quan tâm”, Bộ Thương mại Trung Quốc cho biết.
Đối với những vấn đề kinh tế còn lại, các quan chức Mỹ cũng đưa ra một số điểm đáng chú ý.
Washington sẽ không sử dụng việc nới lỏng thêm các biện pháp kiểm soát xuất khẩu để đổi lấy nguồn cung đất hiếm của Trung Quốc, bởi theo phía Mỹ, vấn đề này đã được hai bên đàm phán.
“Màn thể hiện của Trung Quốc về vấn đề đó chưa đạt mức mà chúng tôi kỳ vọng, và tôi chắc chắn đây sẽ là một chủ đề được thảo luận”, quan chức Mỹ nói.
Hai nước cũng đã thảo luận khả năng giảm thuế đối với một “nhóm hàng hóa hẹp”, chủ yếu là những mặt hàng không mang tính chiến lược và không nhạy cảm.
Đối với khả năng mở cửa thị trường ô tô Mỹ cho các doanh nghiệp Trung Quốc, ông Trump “không quan tâm đến việc thỏa hiệp về an ninh quốc gia”.
Vấn đề fentanyl, tù nhân và Iran
Các quan chức Mỹ cho biết Washington muốn Bắc Kinh coi vấn đề hóa chất dùng để sản xuất fentanyl là một vấn đề mang tính hệ thống.
Theo phía Mỹ, Trung Quốc vẫn là “nguồn cung hóa chất tiền chất áp đảo và chủ yếu cho các băng nhóm buôn ma túy ở Mexico”.
“Chúng tôi thực sự cần họ làm nhiều hơn về vấn đề fentanyl”, một quan chức cấp cao Mỹ nói. Theo quan chức này, một số vụ bắt giữ gần đây là chưa đủ. “Chúng tôi muốn thấy những thay đổi mang tính hệ thống hơn nhiều.”
Ông Trump cũng được dự đoán sẽ một lần nữa nêu vấn đề những người mà Washington cho là đang bị Trung Quốc giam giữ trái phép, trong đó có công dân Mỹ và, theo các quan chức, cả một số công dân nước khác.
“Mỗi lần... khi ông ấy gặp ông Tập Cận Bình... ông ấy đều nêu vấn đề những người Mỹ bị giam giữ trái phép”, một quan chức cấp cao Mỹ nói. “Nếu phải đoán, tôi cho rằng lần này ông ấy cũng sẽ nhất quán như vậy.”
Các quan chức Mỹ cho biết những lệnh trừng phạt nhằm vào các doanh nghiệp Trung Quốc và Hong Kong bị cáo buộc hỗ trợ Iran tạo doanh thu, trong đó có doanh thu từ dầu mỏ, “sẽ tiếp tục được duy trì trong thời gian tới”.
Theo SCMP
