Độc tố không thể bị tiêu diệt bằng cách đun nấu
Trước việc sữa công thức dành cho trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ của thương hiệu Aptamil bị thu hồi khẩn cấp tại Vương quốc Anh và nhiều quốc gia châu Âu, tối 25/1, Cục An toàn thực phẩm (Bộ Y tế) đã yêu cầu Sở Y tế, Sở An toàn thực phẩm, Chi cục An toàn thực phẩm các tỉnh, thành phố rà soát sản phẩm sữa công thức Aptamil Infant Formula.
Theo ông Chu Quốc Thịnh, quyền Cục trưởng Cục An toàn thực phẩm, ngày 23/1, Tập đoàn Danone (Pháp) đã thông báo tự nguyện thu hồi một lô sữa Aptamil sản xuất và tiêu thụ tại thị trường Anh do phát hiện nhiễm độc tố cereulide. Đây là độc tố do vi khuẩn Bacillus cereus tạo ra, có thể gây hại nghiêm trọng đối với trẻ nhỏ.
Ngày 24/1, Cơ quan Tiêu chuẩn thực phẩm Vương quốc Anh (Food Standards Agency – FSA) đã cảnh báo vụ việc trên website chính thức.
Lô sản phẩm bị thu hồi được xác định là Aptamil First Infant Formula, đóng gói hộp 800g, hạn sử dụng trước ngày 31/10/2026, mã lô 31-10-2026.
Theo các chuyên gia y tế, cereulide là loại độc tố bền nhiệt cao, không thể bị tiêu diệt bằng cách đun nấu thông thường hay pha sữa bằng nước nóng theo hướng dẫn y tế. Trẻ sử dụng phải sản phẩm nhiễm độc có thể xuất hiện nhanh các triệu chứng như buồn nôn, nôn mửa, đau bụng co thắt, nguy hiểm hơn do hệ tiêu hóa và miễn dịch còn non yếu.
Trước nguy cơ lan rộng qua con đường nhập khẩu, xách tay và thương mại điện tử, Cục An toàn thực phẩm yêu cầu các địa phương khẩn trương rà soát việc đăng ký bản công bố và tự công bố đối với sản phẩm sữa công thức Aptamil Infant Formula do Danone sản xuất.
Đồng thời, làm việc với các doanh nghiệp đã công bố sản phẩm (nếu có), yêu cầu thông báo cho hệ thống phân phối và người tiêu dùng ngừng sử dụng sản phẩm, tổ chức thu hồi theo khuyến cáo của nhà sản xuất, báo cáo đầy đủ số lượng nhập khẩu, số lượng đã bán, số lượng tồn kho và đề xuất biện pháp xử lý các lô hàng liên quan. Kết quả xử lý phải được báo cáo về Cục An toàn thực phẩm trước ngày 31/1/2026.
Song song đó, Cục An toàn thực phẩm đề nghị Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số thông báo tới các sàn thương mại điện tử, website bán hàng và gian hàng kinh doanh trên sàn phối hợp với chủ gian hàng, nhà phân phối ngừng kinh doanh các lô sữa nêu trên nếu có lưu hành tại Việt Nam, gỡ bỏ thông tin sản phẩm kém chất lượng và xử lý theo đúng quy định pháp luật.
Nguồn nguyên liệu nhiễm bẩn
Theo thông tin từ Tập đoàn Danone và Cơ quan An toàn thực phẩm Ireland (FSAI), các sản phẩm bị ảnh hưởng được sản xuất tại Ireland. Nguyên nhân được xác định xuất phát từ một nguyên liệu thô là dầu ARA nhập khẩu từ Trung Quốc, đã bị nhiễm cereulide trước khi đưa vào dây chuyền sản xuất sữa công thức cho trẻ em.
FSAI khẳng định các lô sản phẩm này không được phân phối tại Ireland mà được xuất khẩu sang Vương quốc Anh, nhiều quốc gia EU và một số thị trường quốc tế khác. Vụ việc cũng đã được báo cáo lên Ủy ban châu Âu để phối hợp xử lý trên phạm vi toàn khu vực.
Đáng chú ý, cùng nguồn nguyên liệu nhiễm bẩn này cũng từng khiến một số lô sữa công thức thuộc dòng SMA của Nestlé phải thu hồi hồi đầu tháng 1, cho thấy nguy cơ mang tính chuỗi cung ứng, không chỉ giới hạn ở một thương hiệu hay một quốc gia.
Việc Việt Nam nhanh chóng phát đi cảnh báo, triển khai kiểm soát hệ thống phân phối, thương mại điện tử và công bố sản phẩm cho thấy sự chủ động trong phòng ngừa rủi ro an toàn thực phẩm xuyên biên giới.
Trong bối cảnh thương mại điện tử, hàng xách tay và nhập khẩu song song ngày càng phổ biến, các biện pháp này được xem là cần thiết để ngăn chặn nguy cơ sản phẩm bị thu hồi ở nước ngoài nhưng vẫn âm thầm lưu hành trong nước, trực tiếp đe dọa sức khỏe trẻ em – nhóm đối tượng dễ tổn thương nhất.
