Bị cáo Hoàng Thị Hồng Tứ, cựu Chủ tịch HĐQT Công ty BSC Việt Nam là người đầu tiên tham gia tự bào chữa. Hồng Tứ là một trong số những bị cáo không thuê luật sư bảo vệ. Trong phần luận tội, bị cáo Tứ bị đại diện Viện kiểm sát cáo buộc tội lạm dụng chức vụ, quyền hạn chiếm đoạt tài sản và bị đề nghị hình phạt 30 – 36 tháng tù giam.
Lời bào chữa đã được Hoàng Thị Hồng Tứ chuẩn bị trước trong một tờ giấy A4. Nữ bị cáo từng tham gia đóng phim tự bào chữa trong tiếng khóc nghẹn ngào, hai mắt đỏ hoe sau cặp mắt kính khổ to.
Giọng nữ bị cáo đều đều đọc bản tự bào chữa, xen lẫn tiếng nấc, hai tay tứ run run cầm tờ giấy.
Hồng Tứ nói rằng, bản thân tốt nghiệp Đại học Sân Khẩu điện ảnh, không có hiểu biết gì về tài chính ngân hàng, được Hà Văn Thắm tuyển vào OceanBank giúp việc cho Hội đồng quản trị.
“Tôi không có chút hiểu biết gì về lĩnh vực tài chính ngân hàng. Năm 2008, anh Thắm nhờ tôi đứng tên giám đốc Công ty BSC và có ký một số hợp đồng thu phí trái phép. Số tiền này bị cáo Nguyễn Xuân Sơn chiếm đoạt hoàn toàn. Do nể nang, tôi không biết bản chất các hợp đồng mình ký là gì, việc bị cáo Sơn chiếm đoạt tôi cũng không biết, tôi chỉ nghĩ đó là hoạt động nghiệp vụ bình thường”, bị cáo nói.
Bị cáo Tứ khẳng định chỉ đến khi bị khởi tố, được cơ quan điều tra và Viện Kiểm sát giải thích Hồng Tứ mới nhận thức rõ vấn đề. Suốt quá trình điều tra, bị cáo đã khai báo thành khẩn và nói rằng “vô cùng hối hận”.
Trong bài tự bào chữa dài khoảng 5 phút, Hoàng Thị Hồng Tứ dành nhiều hơn để nói về hoàn cảnh, và xin Hội đồng Xét xử “đèn trời soi xét”.
Bị cáo nói, xuất thân gia đình cách mạng, các anh bị chất độc da cam, mất khả năng lao động, bản thân bị cáo cũng bị ảnh hưởng từ cha đẻ. Cha bị cáo năm nay đã hơn 70 tuổi.
“Hiện nay tôi là người mẹ nuôi con đơn thân, vợ chồng ly hôn, có 2 con thơ dại (6 tuổi, 4 tuổi). Nếu tôi bị tù giam, không biết tôi và gia đình sẽ bi kịch đến mức nào”, nữ bị cáo nghẹn ngào.
Trước những trình bày, nữ bị cáo sinh năm 1983 cầu xin sự khoan hồng của pháp luật. Từ trong tâm khảm, bị cáo xin HĐXX căn cứ vào các tình tiết phạm tội để xem xét được hưởng án treo như 30 bị cáo khác, để chăm sóc bố mẹ già các anh bệnh tật và các con thơ dại. “Bản thân tôi và gia đình sẽ không bao giờ quên sự khoan hồng này của HĐXX”, Hoàng Thị Hồng Tứ nói.
Là bị cáo “đầu án”, Hà Văn Thắm được bố trí ngồi sát vành móng ngựa, phía bên phải - theo hướng nhìn của HĐXX, kẹp bên chiến sỹ cảnh sát hỗ trợ tư pháp. Hà Văn Thắm ngồi ngay sát Hoàng Thị Hồng Tứ khi bị cáo này tự bào chữa, nghe Hồng Tứ vừa khóc vừa tự bào chữa.
Hà Văn Thắm không dám hướng mắt ra phía Hồng Tứ, cũng có khi bị cáo này len lén nhìn xuống chân vành móng ngựa. Thường thì Hà Văn Thắm đánh mắt ra phía trái (nhìn từ mắt Thắm), lúc lúc lại ngẩng ngẩng nóc phòng xử, rồi hướng về phía vị quan tòa, hai tay Hà Văn Thắm hết để lên đùi lại bứt lẫn nhau.
Theo ghi nhận của người viết, trong bài tự bào chữa dài khoảng 5 phút của Hoàng Thị Hồng Tứ, Hà Văn Thắm 4 lần cúi xuống lấy chai nước để dưới chân. Mở nắp, Thắm uống hớp một. Nhưng có lẽ bị cáo không khát!
Hà Văn Thắm dường như muốn nén lòng, có vẻ người từng một thời lừng lẫy trong giới tài chính phải cố lắm để không khóc. Nhưng đến phần tự bào chữa của một thuộc cấp khác của Hà Văn Thắm, thì bị cáo không thể kìm cảm xúc được nữa.
Hà Văn Thắm đã khóc, khóc nức nở khi nghe phần tự bào chữa của bị cáo Nguyễn Quốc Chiến, nguyên Giám đốc OceanBank Chi nhánh Sài Gòn.
Bị cáo Chiến - nam giới, đầu cạo trọc, mặt già và hiền; bị cáo bị buộc tội cố ý làm trái quy định của Nhà nước về quản lý kinh tế gây hậu quả nghiêm trọng. Trong phần luận tội, bị cáo Chiến bị đại diện Viện Kiểm sát đề nghị 36-42 tháng tù giam.
Trước khi tự bào chữa, bị cáo Chiến bày tỏ trong suốt quá trình xét xử, có cảm nhận được sự nhân hòa của vị chủ tọa, sự nghiêm khắc, lắng nghe của hai vị đại diện Viện Kiểm sát.
Tự bào chữa, nguyên GĐ OceanBank CN Sài Gòn không đồng tình với cáo trạng và kết luận điều tra. Bị cáo Chiến nói, chỉ nghĩ rằng việc bị cáo tham gia “chi lãi ngoài”, vi phạm Thông tư 02 cùng lắm chỉ bị xử lý hành chính. Bị cáo không nghĩ rằng mình đã phạm tội Cố ý làm trái như cáo buộc, cho rằng hành vi đó chỉ là quan hệ dân sự.
Nguyễn Quốc Chiến ấm ức rằng, mình đã đóng góp và cống hiến hiệu quả cho ngân hàng, không ngờ lại bị truy cứu trách nhiệm hình sự. Bị cáo cũng đặt câu hỏi về trách nhiệm của NHNN, đề nghị HĐXX - nếu có phiên phúc thẩm - triệu tập người đại diện đủ chức năng để có thể trả lời một cách rõ ràng trước phiên tòa để giải đáp trước dư luận minh oan cho các bị cáo.
Nguyễn Quốc Chiến cũng dành lời nhắn nhủ đến sếp cũ Hà Văn Thắm. Bị cáo đề nghị Hà Văn Thắm hãy khiếu kiện về quyết định mua lại OceanBank với giá 0 đồng, để chứng minh với dư luận rằng ngân hàng này không lỗ.
Đáng chú ý, đứng trước vành móng ngựa và đang đối mặt đề nghị án phạt đến 42 tháng tù giam từ cơ quan công tố nhưng Nguyễn Quốc Chiến vẫn nói: Các bị cáo đứng đây, không hề oán trách gì anh Thắm, thực sự nể phục trí tuệ của anh và mong anh nói trước HĐXX đôi lời về vấn đề chịu trách nhiệm của các bị cáo vì ngân hàng, vì anh.
Giọng bị cáo Chiến nghẹn lại, Hà Văn Thắm buông chai nước đang nhấp dở, bật khóc. Thắm khóc nức nở. Chếch phía sau ông, cựu Tổng Giám đốc OceanBank Nguyễn Thị Minh Thu cũng khóc. Nhiều tiếng khóc khác trong phòng xử.
Nhiều phút sau đó, Hà Văn Thắm vẫn không ngừng khóc. Bị cáo lấy hai tay ôm mặt, và lấy khăn giấy của một luật sư gần đó đưa cho, liên tục lau nước mắt. Chiến sỹ cảnh sát áp giải đã mấy lần vỗ vỗ lên lưng Thắm động viên./.
