Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình đích thân ra sân bay đón Tổng thống Mỹ Donald Trump khi nhà lãnh đạo Mỹ đặt chân tới Thâm Quyến ngày 18/11. Đây là nghi thức ngoại giao đặc biệt hiếm hoi đối với một nguyên thủ nước ngoài, diễn ra trong bối cảnh Washington và Bắc Kinh chuẩn bị cho loạt cuộc hội đàm quan trọng, trước cuộc gặp ba bên có sự tham gia của Tổng thống Nga Vladimir Putin.
Ông Trump đến sân bay quốc tế Bảo An, Thâm Quyến, tỉnh Quảng Đông, trên chuyên cơ Air Force One sau khi kết thúc chuyến thăm Philippines. Thay vì được một quan chức cấp cao trong bộ máy ngoại giao Trung Quốc tiếp đón như thông lệ, Tổng Bí thư, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình đã trực tiếp chờ ở chân cầu thang máy bay để bắt tay nhà lãnh đạo Mỹ.
Hai người bắt tay, ôm nhau ngắn và trao đổi vài lời trước khi cùng bước trên thảm đỏ. Ông Trump sau đó đứng cạnh ông Tập trong lúc quốc ca Mỹ được cử hành và thực hiện động tác chào theo nghi thức. Đội danh dự quân đội Trung Quốc đứng dọc lối đi, trong khi máy bay quân sự bay biểu diễn trên bầu trời sân bay, để lại những vệt khói nhiều màu.
Đám đông được bố trí tại khu vực đón tiếp cũng vẫy quốc kỳ Mỹ và Trung Quốc, hô vang lời chào mừng. Một số người mặc trang phục màu sắc nổi bật, cầm hoa và các vật dụng cổ vũ. Những hình ảnh này tạo nên màn tiếp đón được dàn dựng công phu, nhấn mạnh tính chất đặc biệt của chuyến thăm.
Theo Reuters, đây là lần đầu tiên kể từ khi trở thành Chủ tịch Trung Quốc, ông Tập trực tiếp ra sân bay đón một nhà lãnh đạo nước ngoài. Các nguồn tin quốc tế cũng nhấn mạnh rằng việc người đứng đầu Trung Quốc đích thân xuất hiện tại sân bay để tiếp đón nguyên thủ nước ngoài là điều rất hiếm trong nghi thức ngoại giao của Bắc Kinh.
Vì sao ông Tập đích thân đón ông Trump?
Cử chỉ của ông Tập không chỉ mang ý nghĩa nghi thức. Nó còn cho thấy Bắc Kinh muốn thể hiện tầm quan trọng của quan hệ với Washington, trong thời điểm hai nền kinh tế lớn nhất thế giới vẫn tồn tại nhiều bất đồng về thương mại, công nghệ và an ninh.
Một chi tiết đáng chú ý là ông Tập không trực tiếp ra sân bay đón Tổng thống Nga Vladimir Putin khi nhà lãnh đạo Nga đến Trung Quốc trước đó. Ông Putin được ông Thái Kỳ, Ủy viên Thường vụ Bộ Chính trị Đảng Cộng sản Trung Quốc và một trong những quan chức quyền lực nhất nước này, tiếp đón tại sân bay vào khoảng 2 giờ sáng theo giờ địa phương.
Sự khác biệt trong nghi thức tiếp đón hai nhà lãnh đạo nhanh chóng thu hút sự chú ý của truyền thông quốc tế. Trong khi ông Putin được đón bởi một quan chức cấp cao, ông Trump lại được chính ông Tập chờ sẵn tại chân cầu thang Air Force One.
Tuy nhiên, việc này không đồng nghĩa Bắc Kinh xem nhẹ quan hệ với Moscow. Ông Tập và ông Putin vẫn có cuộc hội đàm song phương tại Thâm Quyến trong ngày 18/11, trước thềm cuộc gặp ba bên dự kiến diễn ra vào hôm sau. Hai nhà lãnh đạo Nga và Trung Quốc tiếp tục khẳng định quan hệ đối tác giữa hai nước đang phát triển tích cực.
Đáng chú ý hơn, nghi thức đón ông Trump cũng mang tính chất đáp lễ. Hồi tháng 9, khi ông Tập tới Mỹ, Tổng thống Trump đã trực tiếp ra sân bay quân sự Joint Base Andrews ở bang Maryland để chào đón nhà lãnh đạo Trung Quốc.
Theo hãng thông tấn Tân Hoa Xã, ông Tập nhắc lại việc ông Trump từng dành cho mình nghi thức tiếp đón tương tự và nhấn mạnh Trung Quốc là quốc gia coi trọng lễ nghi, có truyền thống đáp lại sự trọng thị.
Nhà lãnh đạo Trung Quốc cũng bày tỏ mong muốn trao đổi sâu rộng với ông Trump về quan hệ song phương, hợp tác khu vực châu Á - Thái Bình Dương và các vấn đề quốc tế, hướng tới xây dựng quan hệ Mỹ - Trung ổn định, mang tính xây dựng trên cơ sở tôn trọng và công bằng.
Giới quan sát có lý do để chú ý tới những cử chỉ ngoại giao như vậy. Trong quan hệ giữa các cường quốc, nghi thức tiếp đón cấp nhà nước không chỉ thể hiện phép lịch sự mà còn có thể truyền tải thông điệp về vị thế, sự tôn trọng và mức độ coi trọng quan hệ song phương.
Tháng 9, khi phân tích việc ông Trump đích thân đón ông Tập tại Mỹ, các chuyên gia được Channel NewsAsia phỏng vấn cho rằng những cử chỉ thể hiện sự tôn trọng có giá trị chính trị đáng kể, dù không nhất thiết đồng nghĩa với việc hai bên đã thu hẹp được bất đồng thực chất. Cách tiếp cận này cũng có thể được dùng để lý giải màn tiếp đón ông Trump tại Thâm Quyến lần này.
Ông Tập Cận Bình kêu gọi thương mại tự do, rộng mở giữa lúc căng thẳng công nghệ Mỹ - Trung leo thang
Theo AFP, Reuters