Tại đại hội vận động cho cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ của đảng Cộng hòa ở thành phố Dallas, bang Texas ngày 9/9, ông Trump cam kết sẽ “thưởng” tiền mặt cho mọi người dân Mỹ đến tuổi trưởng thành nếu đảng Cộng hòa tiếp tục nắm quyền kiểm soát cả hai viện Quốc hội.
Theo Fox News, ông Trump nói: “Bởi vì chúng ta có sức mạnh kinh tế và thành tích rất tốt, tôi sẽ phát 5.000 USD tiền cổ tức cho mỗi công dân Mỹ trưởng thành”. Ông ví khoản tiền này giống như việc một doanh nghiệp làm ăn thành công chia tiền mặt cho các cổ đông.
Khoản tiền 1.200 tỷ USD lấy từ đâu?
Nước Mỹ hiện có khoảng 240 triệu người trưởng thành. Nếu thực hiện đúng cam kết của ông Trump, chính phủ liên bang sẽ phải chi khoảng 1.200 tỷ USD, tương đương một phần rất lớn so với ngân sách liên bang hàng năm khoảng 7.000 tỷ USD.
Theo Wall Street Journal, ông Trump chưa cho biết liệu ông có yêu cầu Quốc hội thông qua một đạo luật riêng để thực hiện việc phát tiền hay không. Ông cũng chưa giải thích khoản tiền khổng lồ này sẽ được lấy từ nguồn nào trong bối cảnh thâm hụt ngân sách Mỹ đang tiếp tục gia tăng.
Quy mô nợ công của Mỹ đã chạm mốc 40 nghìn tỷ USD, trong khi chi phí đi vay tiếp tục leo thang. Trước đó, ông Trump từng đề xuất dùng nguồn thu từ thuế quan để phát tiền cổ tức cho người dân, nhưng không nhận được sự ủng hộ từ Quốc hội, do đó tính khả thi của kế hoạch phát tiền trực tiếp này vẫn còn là một dấu hỏi lớn.
Cam kết này cũng làm nổi bật sức ép tranh cử mà đảng Cộng hòa đang phải đối mặt. Tỷ lệ ủng hộ dành cho ông Trump đã giảm xuống mức thấp, trong khi cử tri tỏ ra bất mãn với cuộc chiến ở Iran, tình hình kinh tế và chi phí sinh hoạt. Nếu đảng Cộng hòa đánh mất quyền kiểm soát Thượng viện hoặc Hạ viện, không những chương trình lập pháp tiếp theo của ông Trump có nguy cơ bị cản trở, mà chính phủ cũng có thể đối mặt với các cuộc điều tra mới từ Quốc hội.
Ngoài ra, ông Trump còn có kế hoạch đề xuất vĩnh viễn hóa các chính sách cắt giảm thuế, hạ phí cà thẻ tín dụng, đồng thời cho biết sẽ có khoảng 35 chuyến công du trước thềm bầu cử để vận động tranh cử cho các ứng viên đảng Cộng hòa tại các khu vực chiến địa.
Ông Trump cho biết “cổ tức Trump” sẽ đi kèm một điều kiện mà ông gọi là “điều kiện duy nhất”: “Điều kiện duy nhất của tôi là khoản cổ tức mà chúng ta phát ra phải được chi tiêu tại Mỹ. Chúng ta không muốn các bạn mang số tiền đó sang Canada để tiêu”, ông nói.
Nếu được triển khai, đây sẽ là một chương trình kích thích tiêu dùng có quy mô cực lớn, đồng thời đặt ra câu hỏi về nguồn tài chính và tác động của nó đối với ngân sách liên bang, lạm phát và nền kinh tế Mỹ.
Ông Trump biến bầu cử giữa nhiệm kỳ thành cuộc “trưng cầu dân ý”
Trong bài phát biểu tại Dallas, ông Trump cũng kêu gọi các cử tri ủng hộ đảng Cộng hòa coi cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ tháng 11 tới đây như một cuộc trưng cầu dân ý về nhiệm kỳ tổng thống của ông.
Ông yêu cầu những người ủng hộ “hãy tưởng tượng tên tôi cũng xuất hiện trên lá phiếu”, đồng thời cảnh báo rằng nếu cử tri Cộng hòa không đi bỏ phiếu đông đảo vào tháng 11, đảng này có thể mất khả năng tiếp tục triển khai chương trình nghị sự của ông. “Nếu chúng ta thất bại, các bạn sẽ mất biên giới, giảm thuế, an ninh và sự bảo đảm”, ông Trump nói.
Ông tiếp tục công kích chính quyền Dân chủ khóa trước của cựu Tổng thống Joe Biden, cảnh báo nước Mỹ có thể quay trở lại tình trạng mà ông mô tả là “địa ngục” dưới thời người tiền nhiệm. “Đất nước chúng ta từng ở trong địa ngục. Các bạn sẽ lại phải trải qua địa ngục, giống như hai năm trước”, ông Trump nói.
Ông kêu gọi những người ủng hộ đoàn kết và bỏ phiếu cho các ứng viên Cộng hòa vào ngày 3/11. “Về lý mà nói, đảng của tổng thống đương nhiệm không nên giành chiến thắng trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ. Nhưng chúng ta sẽ thay đổi điều đó”, ông tuyên bố.
Cam kết phát 5.000 USD cho mỗi người dân trưởng thành, nếu được thực hiện, sẽ là một trong những lời hứa chi tiêu trực tiếp lớn nhất mà ông Trump đưa ra trong chiến dịch vận động cho cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ. Nhưng bên cạnh sức hấp dẫn về mặt chính trị, vấn đề lớn nhất vẫn là 1.200 tỷ USD sẽ được lấy từ đâu và Quốc hội có chấp thuận hay không?
Đảng Dân chủ phản ứng quyết liệt
Theo The Guardian, tuyên bố của ông Trump về việc phát cho mỗi công dân trưởng thành Mỹ khoản "cổ tức" 5.000 USD nếu đảng Cộng hòa giữ vững quyền kiểm soát Quốc hội trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ đã lập tức hứng chịu sự chỉ trích dữ dội từ đảng Dân chủ.
Các phản ứng chính từ phía đảng Dân chủ tập trung vào các điểm chính sau:
Cáo buộc "mua phiếu bầu" và vi phạm hiến pháp: Các lãnh đạo đảng Dân chủ chỉ trích đây là hành vi hối lộ cử tri trắng trợn và tuyệt vọng. Họ nhấn mạnh rằng việc dùng tiền ngân sách hứa hẹn làm phần thưởng chính trị để đổi lấy phiếu bầu là trái pháp luật và đi ngược lại các nguyên tắc dân chủ.
Nghi vấn về tính khả thi và ngân sách: Phía Dân chủ chỉ ra rằng chính sách này sẽ tiêu tốn tới hơn 1.000 tỷ USD. Tổng thống không có thẩm quyền đơn phương tự ý chi trả khoản tiền này nếu không có sự phê chuẩn của Quốc hội, chưa kể việc nguồn ngân sách lấy từ đâu vẫn hoàn toàn mơ hồ.
Đánh lừa cử tri trước các vấn đề cốt lõi: Đảng Dân chủ (như Thống đốc bang Illinois JB Pritzker và Ủy ban Quốc gia đảng Dân chủ) cho rằng đây chỉ là chiêu trò đánh lạc hướng cử tri khỏi các vấn đề bức thiết hiện nay. Họ tố cáo phe Cộng hòa đang làm gia tăng chi phí sinh hoạt, cắt giảm bảo hiểm y tế và hỗ trợ thực phẩm của người dân.
Đáng chú ý, đảng Dân chủ lập tức tận dụng tuyên bố này của ông Trump trong các chiến dịch vận động bầu cử, khắc họa hình ảnh đảng Cộng hòa là những kẻ dùng chính sách dân túy phi thực tế để "mua chuộc" cử tri trong bối cảnh tỷ lệ ủng hộ đang gặp nhiều bất lợi.
Theo UDN, Theguardian
