Đơn kiện cáo buộc ông Trump có thể hưởng lợi không công bằng khi tính tới 100.000 USD mỗi tháng để khách hàng được tiếp cận trước các bài đăng của Tổng thống.
Tạp chí The Intercept và tổ chức phi lợi nhuận Freedom of the Press Foundation đã đệ đơn kiện lên tòa án liên bang Mỹ, yêu cầu ngăn Donald Trump cùng công ty truyền thông của ông bán quyền tiếp cận trước các bài đăng trên mạng xã hội của Tổng thống.
Trong hồ sơ được nộp hôm 12/8, bên nguyên đơn lập luận rằng dịch vụ dựa trên hình thức thuê bao này có thể hạn chế quyền tiếp cận của công chúng đối với những thông tin có ý nghĩa đối với xã hội.
“Đây là một kế hoạch mang tính tham nhũng sâu sắc”, đơn kiện nêu, đồng thời cáo buộc Tổng thống có thể thu lợi tài chính bằng cách cung cấp những thông tin chính sách “có khả năng tác động đến thị trường” cho những cá nhân hoặc tổ chức có đủ khả năng chi trả cho công ty tư nhân của ông.
Vụ kiện viện dẫn quyền tự do báo chí được Hiến pháp Mỹ bảo vệ, đồng thời cho rằng kế hoạch này có thể vi phạm Tu chính án thứ nhất khi tạo ra sự bất bình đẳng trong quyền tiếp cận các thông báo công khai của Tổng thống.
Nguyên đơn cũng viện dẫn các quy định trong Tu chính án thứ năm, cho rằng những nguyên tắc bảo vệ quyền lợi công dân theo hiến pháp không cho phép chính phủ tùy tiện đặt ra những khoản phí để người dân tiếp cận thông tin thuộc về hoạt động của chính quyền.
Đơn kiện nêu tên Trump với tư cách chính thức, cùng trợ lý Nhà Trắng Natalie Harp và Phó Chánh văn phòng Nhà Trắng Daniel Scavino.
Truth API là gì?
Trọng tâm của vụ kiện là Truth API, dịch vụ được công bố hồi tháng 7 và chính thức ra mắt ngày 1/8.
Đây là sản phẩm của Trump Media and Technology Group (TMTG), công ty sở hữu nền tảng mạng xã hội Truth Social. Dịch vụ tính phí từ 60.000 đến 100.000 USD mỗi tháng, đổi lại khách hàng có thể tiếp cận theo thời gian thực các bài đăng của ông Trump cùng một số tài khoản nổi bật khác trên Truth Social.
Theo đơn kiện, đã có hơn 10 khách hàng đăng ký dịch vụ tính đến cuộc họp công bố kết quả kinh doanh ngày 10/8.
Mô hình này đặc biệt gây tranh cãi bởi ông Trump thường xuyên sử dụng tài khoản Truth Social để đưa ra những tuyên bố về chính sách, ngoại giao và kinh tế có thể tác động trực tiếp tới thị trường.
Chẳng hạn, những phát biểu của ông Trump liên quan đến cuộc chiến Mỹ - Israel với Iran từng khiến thị trường dầu mỏ toàn cầu biến động mạnh. Trong trường hợp những thông tin như vậy được một nhóm khách hàng tiếp cận trước công chúng, họ có thể có lợi thế đáng kể trong việc phản ứng với thị trường.
Đây chính là điểm mà các nguyên đơn cho rằng khiến Truth API khác với một dịch vụ dữ liệu thương mại thông thường.
Ông Trump có thể hưởng lợi như thế nào?
Một vấn đề khác nằm ở mối quan hệ tài chính giữa ông Trump và công ty cung cấp dịch vụ.
Ông Trump hiện nắm giữ cổ phần lớn nhất tại Trump Media and Technology Group. Giá trị số cổ phần này được ước tính khoảng 1 tỷ USD, giảm đáng kể so với mức khoảng 4 tỷ USD khi tài sản được đưa vào một quỹ tín thác hồi đầu năm 2025.
Do đó, nếu Truth API tạo ra doanh thu đáng kể, ông Trump về mặt kinh tế có thể hưởng lợi từ hoạt động kinh doanh này thông qua giá trị cổ phần của mình.
Ben Muessig, Tổng biên tập The Intercept, cáo buộc ông Trump đang tìm cách biến thông tin của chính phủ thành một nguồn thu cá nhân.
“Ông Trump đang cố làm giàu bằng cách tư nhân hóa thông tin của chính phủ mà ông ấy không có quyền bán”, ông Muessig nói. “Chúng tôi sẽ không để điều đó xảy ra.”
Những người phản đối cho rằng vấn đề không đơn thuần là ông Trump đang bán dữ liệu từ một nền tảng mạng xã hội. Điểm gây tranh cãi là thông tin được bán có thể xuất phát từ hoạt động và quyết định của một Tổng thống đương nhiệm, đồng thời có khả năng tác động tới thị trường tài chính trước khi được công chúng tiếp cận.
Trump Media phản bác
Trump Media and Technology Group bác bỏ cách diễn giải của vụ kiện.
Trong một tuyên bố, công ty cho rằng các thông tin từ Tổng thống vốn đã được truyền tải thông qua “vô số nền tảng và cơ quan truyền thông”, trong đó có nhiều đơn vị cũng cung cấp các API tính phí thuê bao.
Lập luận của công ty là Truth API không tạo ra một cơ chế độc quyền mới đối với thông tin của ông Trump, mà chỉ cung cấp một phương thức truy cập dữ liệu nhanh hơn và có cấu trúc hơn cho khách hàng thương mại.
Nhà Trắng hiện chưa đưa ra bình luận về vụ tranh chấp.
Tranh cãi xoay quanh quyền tiếp cận thông tin
Vụ kiện đặt ra một câu hỏi rộng hơn về ranh giới giữa quyền phát ngôn cá nhân của một Tổng thống và thông tin được tạo ra trong quá trình thực hiện chức vụ công.
Ông Trump có thể sử dụng Truth Social như một nền tảng cá nhân, nhưng những tuyên bố của ông về thuế quan, chiến tranh, chính sách đối ngoại, năng lượng hoặc kinh tế vẫn có thể tạo ra tác động lớn tới thị trường và đời sống xã hội.
Nếu một công ty có thể bán quyền tiếp cận trước những thông tin như vậy, vấn đề đặt ra là liệu đây có còn đơn thuần là một dịch vụ dữ liệu hay đã trở thành một hình thức thu phí để tiếp cận thông tin công.
Đây cũng là cơ sở để The Intercept và Freedom of the Press Foundation lập luận rằng cơ chế này có thể tạo ra sự phân tầng giữa những người có khả năng trả hàng chục nghìn USD mỗi tháng và phần còn lại của công chúng.
Vụ kiện sẽ được xét xử tại Tòa án liên bang khu vực Nam New York. Kết quả của vụ việc có thể trở thành một phép thử đáng chú ý đối với cách chính quyền Mỹ xử lý thông tin của Tổng thống trong thời đại mạng xã hội, đặc biệt khi những phát biểu trên các nền tảng cá nhân ngày càng có khả năng tác động trực tiếp đến thị trường và chính sách.
Theo AJ, Reuters
