Quân nhân từ Pháp và Đức đã lên đường tới Greenland trong hôm 15/1, trong bối cảnh Đan Mạch cùng các đồng minh chuẩn bị tiến hành các cuộc tập trận nhằm trấn an Tổng thống Mỹ Donald Trump về vấn đề an ninh của hòn đảo, khi ông tiếp tục thúc đẩy mục tiêu sở hữu vùng lãnh thổ này.
Cuộc họp giữa các quan chức Mỹ, Đan Mạch và Greenland hôm thứ Tư đã tránh được kịch bản “bẽ mặt công khai” từng xảy ra với Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky tại Nhà Trắng năm ngoái, song cũng không mang lại giải pháp nhanh chóng cho tranh chấp đang tồn tại.
Ông Trump nhiều lần khẳng định Greenland – hòn đảo có vị trí chiến lược và giàu tài nguyên khoáng sản – là tối quan trọng đối với an ninh quốc gia Mỹ, và Washington cần phải sở hữu nó để ngăn Nga hoặc Trung Quốc chiếm quyền kiểm soát. Ông tuyên bố mọi lựa chọn đều được đặt lên bàn nhằm đảm bảo quyền kiểm soát đối với vùng lãnh thổ tự trị này của Đan Mạch.
Theo ông Trump, Đan Mạch không đủ năng lực để ngăn chặn ảnh hưởng của Nga và Trung Quốc tại khu vực Bắc Cực.
Greenland và Đan Mạch khẳng định hòn đảo không phải để bán, cho rằng các lời đe dọa sử dụng vũ lực là liều lĩnh và những quan ngại về an ninh cần được giải quyết trong khuôn khổ đồng minh. Nhiều quốc gia chủ chốt trong Liên minh châu Âu đã lên tiếng ủng hộ Đan Mạch, với không ít lãnh đạo cảnh báo rằng việc Mỹ sử dụng vũ lực để chiếm Greenland có thể đồng nghĩa với sự sụp đổ trên thực tế của NATO.
Trước thềm cuộc họp, Greenland và Đan Mạch cho biết họ đã bắt đầu tăng cường hiện diện quân sự trong và xung quanh Greenland, phối hợp chặt chẽ với các đồng minh NATO, như một phần trong cam kết củng cố năng lực phòng thủ Bắc Cực.
Các đồng minh châu Âu, bao gồm Đức, Pháp, Thụy Điển và Na Uy, tuyên bố sẽ điều động nhân sự quân sự tới Greenland để chuẩn bị cho các cuộc tập trận quy mô lớn hơn dự kiến diễn ra vào cuối năm nay.
“Lực lượng vũ trang Đan Mạch, cùng với một số đồng minh Bắc Cực và châu Âu, sẽ trong những tuần tới xem xét cách thức triển khai trên thực tế việc tăng cường hiện diện và hoạt động tập trận tại Bắc Cực”, Bộ Quốc phòng Đan Mạch cho biết.
Cho đến nay, quy mô cụ thể của kế hoạch tăng cường quân sự vẫn chưa được công bố, song các đợt triển khai ban đầu được cho là tương đối nhỏ. Bộ Quốc phòng Đức cho biết Lực lượng Vũ trang Đức đã điều một đội trinh sát gồm 13 quân nhân tới Nuuk vào sáng thứ Năm, trên một máy bay vận tải Airbus A400M.
Dù vậy, theo ông Marc Jacobsen, phó giáo sư tại Học viện Quốc phòng Hoàng gia Đan Mạch, động thái tăng cường hiện diện quân sự của châu Âu tại Greenland mang thông điệp rõ ràng gửi tới chính quyền Mỹ.
“Có hai thông điệp”, ông nói với Reuters. “Một là để răn đe, cho thấy rằng nếu các ông quyết định hành động quân sự, chúng tôi sẵn sàng bảo vệ Greenland. Thông điệp còn lại là: chúng tôi nghiêm túc tiếp thu những chỉ trích, tăng cường hiện diện, bảo vệ chủ quyền và cải thiện năng lực giám sát tại Greenland”.
Sau các cuộc trao đổi tại Nhà Trắng với Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio và Phó Tổng thống Mỹ J.D. Vance, Ngoại trưởng Đan Mạch Lars Lokke Rasmussen và người đồng cấp Greenland Vivian Motzfeldt cho biết Mỹ và Đan Mạch sẽ thành lập một nhóm công tác để thảo luận hàng loạt vấn đề liên quan tới Greenland.
Tuy nhiên, hai bên cũng thừa nhận Washington không thay đổi lập trường rằng Mỹ phải sở hữu Greenland – một kịch bản mà họ cho là sự vi phạm chủ quyền không thể chấp nhận.
Cuối ngày thứ Tư, một máy bay của Không quân Đan Mạch đã hạ cánh xuống sân bay Nuuk, với hình ảnh cho thấy các quân nhân mặc quân phục rời máy bay để tham gia các hoạt động tập trận.
Pháp cũng tham gia đợt triển khai này. “Những thành phần quân sự đầu tiên của Pháp đã lên đường. Các lực lượng khác sẽ tiếp tục theo sau”, Tổng thống Pháp ông Emmanuel Macron viết trên mạng xã hội X.
Ông Olivier Poivre d’Arvor, Đại sứ Pháp tại Ba Lan, nói với đài France Info rằng: “Chúng tôi sẽ cho Mỹ thấy rằng NATO hiện diện ở đây, rằng Đan Mạch đã tăng cường đáng kể năng lực giám sát tại Greenland, và Liên minh châu Âu đang đóng góp để bảo đảm an ninh quốc gia cho toàn bộ khu vực”.
Theo Reuters
