Người lính bước vào "trận chiến" mới
Hơn nửa thế kỷ trước, ông N.D.T. (85 tuổi, Thanh Hóa), một thương binh từng chiến đấu tại chiến trường miền Nam, bị đạn súng tiểu liên bắn trúng đầu gối. Viên đạn làm xương bánh chè văng hoàn toàn, phần mềm quanh khớp gối bị tổn thương nặng.
Do điều kiện thời chiến, vết thương chỉ được xử trí ban đầu, không thể điều trị triệt để. Hơn 50 năm sau, vùng đầu gối cũ liên tục chảy dịch, đau nhức, viêm kéo dài khiến việc đi lại ngày càng khó khăn. Gia đình đã tìm nhiều cách điều trị nhưng không hiệu quả trước khi đưa ông đến Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức.
Trao đổi với VietTimes, Tiến sĩ, Thầy thuốc ưu tú Vũ Trung Trực, Phó Trưởng khoa Phẫu thuật Hàm mặt, Tạo hình - Thẩm mỹ, cho biết vết thương chiến tranh đã khiến ông cụ bị mất hoàn toàn xương bánh chè, kèm viêm dò mạn tính gân bánh chè do hỏa khí - một tổn thương rất hiếm gặp và đặc biệt khó điều trị sau nhiều thập kỷ.
Để xử lý triệt để tổn thương, các bác sĩ phải cắt bỏ toàn bộ vùng viêm nhiễm và tái tạo bằng mô có nguồn nuôi sống tốt. Đây là ca mổ lớn, kéo dài nhiều giờ và tiềm ẩn nhiều nguy cơ, nhất là ở người bệnh 85 tuổi.
"Đa phần người bệnh ở tuổi này sau khi nghe giải thích sẽ chọn sống chung với bệnh. Nhưng ông từng là người lính vào sinh ra tử nên hiểu phẫu thuật luôn đi kèm rủi ro và quyết định chấp nhận thử thách" - TS Trực chia sẻ.
Ban đầu, các bác sĩ dự kiến chuyển vạt cuống mạch liền từ vùng đùi để che phủ tổn thương. Tuy nhiên, khi phẫu thuật, ê-kíp phát hiện mạch máu tại vùng chấn thương đã bị xơ vữa và biến đổi cấu trúc sau hơn nửa thế kỷ nên không thể áp dụng phương án này.
Kíp mổ buộc phải chuyển sang kỹ thuật khó hơn là cắt rời hoàn toàn vạt mô rồi nối các mạch máu nhỏ dưới kính hiển vi phẫu thuật.
Thách thức lớn nhất là thành mạch máu đã xơ vữa, bị tách thành hai lớp, khiến việc nối vi mạch cực kỳ khó khăn. Chỉ một sai sót nhỏ cũng có thể khiến vạt bị hoại tử, thậm chí người bệnh có nguy cơ mất chi.
8 giờ giành lại chiếc chân cho người thương binh
Ca phẫu thuật kéo dài liên tục 8 giờ với sự phối hợp của các chuyên khoa Phẫu thuật Tạo hình - Thẩm mỹ, Chấn thương Chỉnh hình, Gây mê và Hồi sức.
Sau mổ, người bệnh được theo dõi nghiêm ngặt tình trạng tuần hoàn của vạt chuyển, chăm sóc vết thương và tập phục hồi chức năng. Kết quả, hệ thống mạch máu được nối thành công, ổ viêm tồn tại hơn 50 năm được xử lý triệt để.
Sau thời gian điều trị, người thương binh đã có thể đi lại gần như bình thường, chấm dứt tình trạng đau đớn và chảy dịch kéo dài suốt hơn nửa thế kỷ.
Theo các chuyên gia, chuyển vạt tự do có nối vi mạch là một trong những kỹ thuật khó nhất của phẫu thuật tạo hình, đặc biệt ở người cao tuổi có mạch máu xơ vữa và di chứng hỏa khí lâu năm.
Thành công của ca bệnh không chỉ giúp khép lại nỗi đau chiến tranh của một người lính mà còn cho thấy năng lực làm chủ các kỹ thuật vi phẫu hiện đại của Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức.
Ca phẫu thuật diễn ra đúng dịp kỷ niệm Ngày Thương binh - Liệt sĩ 27/7, như một minh chứng cho sự tri ân bằng hành động của đội ngũ y bác sĩ đối với những người đã hy sinh một phần thân thể để bảo vệ Tổ quốc.
