Tư lệnh Hải quân Nga, Đô đốc Alexander Moiseyev, vừa xác nhận lực lượng hải quân nước này đã chính thức đưa vào biên chế tàu ngầm chuyên dụng mang phương tiện không người lái hạt nhân Poseidon (2M39). Đây được xem là dấu mốc quan trọng, cho thấy một trong những chương trình vũ khí chiến lược gây tranh cãi nhất của Moscow đã vượt qua giai đoạn thử nghiệm và bước vào trạng thái sẵn sàng chiến đấu.
Phát biểu trước truyền thông Nga, Đô đốc Moiseyev cho biết: "Chúng tôi đã sở hữu phương tiện mang loại vũ khí này. Mọi người đều hiểu chương trình này gắn liền với việc phát triển hệ thống vũ khí chiến lược Poseidon. Và tất nhiên, tàu mang Poseidon hiện đã là một phần của Hải quân Nga. Tổng thống cũng từng công khai đề cập đến điều này."
Dù không nêu tên cụ thể, giới quan sát cho rằng ông đang nhắc đến hai tàu ngầm hạt nhân đặc biệt Belgorod và Khabarovsk – những nền tảng đầu tiên được thiết kế để triển khai Poseidon.
Belgorod và Khabarovsk – "bệ phóng" của Poseidon
Belgorod được biên chế từ năm 2022 và hiện là tàu ngầm dài nhất từng được chế tạo, với chiều dài khoảng 184 mét.
Con tàu được cải hoán từ lớp tàu ngầm mang tên lửa hành trình Oscar II thời Liên Xô nhưng đã được thiết kế lại gần như toàn diện nhằm mang nhiều phương tiện Poseidon, đồng thời thực hiện các nhiệm vụ nghiên cứu biển sâu và tác chiến đặc biệt.
Trong khi đó, tháng 11/2025, Nhà máy đóng tàu Sevmash ở Severodvinsk đã hạ thủy chiếc đầu tiên thuộc lớp Khabarovsk, tàu ngầm hạt nhân chiến lược thế hệ mới có lượng giãn nước khoảng 10.000 tấn.
Khác với Belgorod vốn là phiên bản cải tiến của tàu cũ, Khabarovsk được thiết kế ngay từ đầu để mang Poseidon, sở hữu khả năng tàng hình cao hơn và hiệu suất tác chiến vượt trội.
Chiếc thứ hai của lớp này mang tên Orenburg đã được đặt ky từ giữa năm 2025.
Cuối tháng 10 năm ngoái, Tổng thống Vladimir Putin cũng tiết lộ Poseidon sử dụng một lò phản ứng hạt nhân thu nhỏ, chỉ bằng khoảng 1% kích thước lò phản ứng trên tàu ngầm hạt nhân thông thường.
Poseidon - "ngư lôi tận thế" có thể di chuyển hàng nghìn km dưới đáy biển
Poseidon là phương tiện không người lái dưới nước chạy bằng năng lượng hạt nhân, được thiết kế để hoạt động tự động trên quãng đường hàng nghìn kilomet trước khi tấn công mục tiêu.
Khác với tên lửa đạn đạo liên lục địa, Poseidon tiếp cận mục tiêu từ dưới đại dương, giúp tránh hoàn toàn các hệ thống phòng thủ tên lửa truyền thống.
Theo các tài liệu từng được Nga công bố, Poseidon có thể nhắm vào các thành phố ven biển, căn cứ hải quân, nhóm tác chiến tàu sân bay và những mục tiêu chiến lược nằm sát bờ biển.
Nguồn năng lượng hạt nhân mang lại cho Poseidon tầm hoạt động gần như không giới hạn, trong khi môi trường dưới nước khiến việc phát hiện và đánh chặn trở nên khó khăn hơn rất nhiều so với tên lửa thông thường.
Đây là loại vũ khí chỉ sử dụng một lần. Sau khi tiếp cận mục tiêu, Poseidon được cho là sẽ kích nổ đầu đạn hạt nhân dưới lòng biển nhằm tạo ra sóng thần nhiễm phóng xạ có sức công phá cực lớn đối với khu vực ven biển của đối phương.
Chính vì vậy, nhiều chuyên gia quốc phòng phương Tây coi Poseidon là một trong những hệ thống răn đe hạt nhân phi truyền thống nhất từng được phát triển.
Vũ khí được tạo ra để vô hiệu hóa lá chắn tên lửa
Theo phía Nga, Poseidon nằm trong nhóm các hệ thống vũ khí chiến lược mới được phát triển nhằm đảm bảo khả năng răn đe hạt nhân trong bối cảnh Mỹ và NATO ngày càng mở rộng mạng lưới phòng thủ tên lửa.
Khác với tên lửa đạn đạo vốn bay theo quỹ đạo có thể dự đoán và về lý thuyết vẫn có khả năng bị đánh chặn, Poseidon tiếp cận mục tiêu từ dưới biển nên gần như bỏ qua toàn bộ các lớp phòng thủ hiện có.
Giới chức Nga nhiều lần khẳng định đây là yếu tố giúp Moscow duy trì năng lực đáp trả hạt nhân ngay cả khi các hệ thống đánh chặn tên lửa của phương Tây tiếp tục được nâng cấp trong tương lai.
Belgorod còn mang nhiều nhiệm vụ tuyệt mật
Ngoài vai trò triển khai Poseidon, Belgorod còn được cho là phục vụ Cục Nghiên cứu biển sâu (GUGI) thuộc Bộ Quốc phòng Nga.
Con tàu có khả năng mang theo các tàu lặn cỡ nhỏ chuyên hoạt động ở độ sâu rất lớn để thực hiện các nhiệm vụ dưới đáy đại dương.
Theo đánh giá của nhiều chuyên gia phương Tây, những phương tiện này có thể được sử dụng để khảo sát, thu hồi thiết bị hoặc thậm chí can thiệp vào hệ thống cáp viễn thông và mạng cảm biến dưới biển.
Nhờ đó, Belgorod được xem là một trong những tàu ngầm chiến lược đa nhiệm và bí ẩn nhất hiện nay của Hải quân Nga.
Các báo cáo mới nhất cũng cho biết Nga đang tiếp tục đóng thêm nhiều tàu ngầm chuyên dụng khác để mở rộng lực lượng mang Poseidon trong những năm tới.
Theo Defense News, MW
