Quân đội Mỹ đã tiến hành một đợt không kích mới nhằm vào Iran trong ngày 7/7 (giờ Mỹ), đồng thời thu hồi giấy phép cho phép Tehran xuất khẩu dầu mỏ, sau khi ba tàu thương mại bị trúng vật thể bay trên eo biển Hormuz. Diễn biến mới làm gia tăng sức ép lên thỏa thuận ngừng bắn vốn đã rất mong manh giữa hai bên.
Động thái diễn ra chỉ một ngày sau khi hàng trăm nghìn người tập trung tại thành phố linh thiêng Qom để tiễn đưa cố lãnh tụ tối cao Ayatollah Ali Khamenei.
Mỹ tuyên bố mở đợt không kích mới
Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) cho biết đã bắt đầu một loạt cuộc tấn công nhằm "áp đặt cái giá đắt" đối với Iran.
Trong thông điệp đăng trên mạng xã hội X, CENTCOM cáo buộc: "Các hành động gây hấn của Iran là vô cớ, nguy hiểm và vi phạm rõ ràng lệnh ngừng bắn."
Theo một quan chức Mỹ tiết lộ với Reuters, các mục tiêu bị tấn công gồm: Hệ thống phòng không; radar và mạng lưới giám sát ven biển; tên lửa phòng không; tên lửa hành trình chống hạm; các bãi phóng UAV.
Truyền thông Iran đưa tin rạng sáng 8/7 (giờ địa phương) đã xảy ra nhiều vụ nổ tại thành phố cảng Sirik, đảo Qeshm và Bandar Abbas.
Iran cho biết chưa ghi nhận dân thường thiệt mạng, song một số người bị thương do mảnh văng sau khi một "vật thể của đối phương" đánh trúng khu cầu cảng thương mại ở Sirik.
Một số bến cá tại Sirik và Bandar Abbas cũng bị trúng đòn tấn công, khiến nhiều tàu cá bốc cháy.
Washington siết thêm đòn kinh tế
Song song với hoạt động quân sự, chính quyền Mỹ cũng bất ngờ thu hồi giấy phép từng cho phép Iran tiếp tục bán dầu ra thị trường quốc tế.
Theo Reuters, giấy phép đặc biệt do Bộ Tài chính Mỹ cấp ngày 22/6 cho phép các giao dịch liên quan tới dầu thô và sản phẩm hóa dầu của Iran kéo dài tới 21/8.
Tuy nhiên, ngày 7/7, Washington tuyên bố hủy bỏ giấy phép này và yêu cầu các doanh nghiệp hoàn tất việc chấm dứt giao dịch trước 17/7.
Ngay sau thông tin trên, giá dầu thế giới tăng hơn 3%.
Iran lên án quyết định của Mỹ là hành động vi phạm khuôn khổ thỏa thuận ngừng bắn và cảnh báo Washington sẽ phải chịu trách nhiệm cho mọi hậu quả phát sinh.
Bộ Ngoại giao Iran tuyên bố nước này sẽ thực hiện mọi biện pháp cần thiết để bảo vệ lợi ích và an ninh quốc gia.
Ba tàu thương mại bị tấn công ở eo biển Hormuz
Theo các quan chức Mỹ, những dấu hiệu ban đầu cho thấy Iran đã phóng đạn nhằm vào ba tàu thương mại.
Một trong số đó được cho là tàu chở khí tự nhiên hóa lỏng Al Rekayyat của Qatar.
Con tàu báo cáo bị UAV đánh trúng khu vực phòng máy trong đêm, gây cháy nhưng toàn bộ thủy thủ đoàn vẫn an toàn và đã được sơ tán.
Ngoài ra, một siêu tàu chở dầu treo cờ Arab Saudi, được cho là Wedyan, cũng bị hư hại ngoài khơi Oman. Nguyên nhân vẫn đang được điều tra.
Qatar đã triệu Đại biện lâm thời của Iran để trao công hàm phản đối.
Đáp lại, Bộ Ngoại giao Iran cho rằng cáo buộc từ Doha là "khó hiểu", khẳng định Tehran vẫn tuân thủ các cam kết nhưng đồng thời cho rằng các tàu thương mại sẽ đối mặt rủi ro nếu di chuyển trên những tuyến đường không được Iran phối hợp.
Đàm phán vẫn tiếp tục nhưng chưa có đột phá
Một quan chức Mỹ cho biết các nhà đàm phán hai nước vẫn đang làm việc "một cách thiện chí" để hướng tới một thỏa thuận hòa bình lâu dài.
Tuy nhiên, eo biển Hormuz tiếp tục là quân bài chiến lược của Tehran.
Nhiều chuyên gia nhận định việc xảy ra các vụ tấn công nhằm vào tàu thương mại là lời nhắc nhở rằng Iran vẫn đủ khả năng gây sức ép lên tuyến hàng hải vận chuyển khoảng 20% lượng dầu toàn cầu.
Các cuộc đàm phán gián tiếp giữa Mỹ và Iran tại Qatar tuần trước đã kết thúc mà không đạt tiến triển đáng kể.
Ông Trump tiếp tục cảnh báo Iran
Chỉ một ngày trước đợt không kích mới, ngày 7/7, Tổng thống Mỹ Donald Trump tiếp tục đưa ra cảnh báo cứng rắn.
Phát biểu tại Phòng Bầu dục, ông nói: "Hoặc chúng ta đạt được một thỏa thuận, hoặc chúng ta sẽ hoàn thành nốt công việc."
Ông Trump còn tuyên bố Mỹ có thể phá hủy các cây cầu và hạ tầng năng lượng của Iran trong thời gian rất ngắn nếu xung đột tiếp tục leo thang.
Trong khi đó, Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi nhấn mạnh các cuộc đàm phán về thỏa thuận cuối cùng sẽ không thể bắt đầu nếu Mỹ vẫn tiếp tục đưa ra các lời đe dọa quân sự.
Cuộc xung đột Mỹ - Iran bùng phát từ cuối tháng 2 sau các cuộc không kích của Mỹ và Israel nhằm vào lãnh thổ Iran. Dù hai bên đã đạt được thỏa thuận ngừng bắn tạm thời từ tháng trước để tạo điều kiện cho đàm phán, các diễn biến mới cho thấy tiến trình hòa bình đang đứng trước nguy cơ đổ vỡ nghiêm trọng.
Theo Reuters
