Báo cáo mới nhất từ Nansen, một công ty phân tích dữ liệu tiền mã hóa hàng đầu, vừa bóc trần một thực tế nghiệt ngã về số phận của những người hâm mộ đã xuống tiền ủng hộ memecoin của Tổng thống Mỹ Donald Trump. Trong khi phần lớn các nhà đầu tư nhỏ lẻ gánh chịu khoản thua lỗ nặng nề, những tay chơi sừng sỏ và có thâm niên lại gặt hái thành công vang dội.
Bản "quyết toán" đầy đủ về số lượng người theo dõi ông Trump chuyển hướng thành nhà đầu tư tiền mã hóa cuối cùng đã lộ diện. Và đối với họ, kết quả tổng thể tồi tệ đến mức đáng kinh ngạc.
Theo Nansen, tính đến cuối tháng 6, gần 1 triệu người mua đồng memecoin của Tổng thống Trump đã rơi vào cảnh thua lỗ. Tổng số tiền bị "thổi bay" lên tới 3,81 tỷ USD.
Đáng chú ý, đánh giá của hãng phân tích này được đưa ra ngay sau khi ông Trump ký bản kê khai tài chính thường niên, hé lộ việc ông thản nhiên bỏ túi khoản thanh toán trị giá 636 triệu USD từ chính canh bạc tiền mã hóa này. Đây chỉ là một phần trong khối tài sản khổng lồ ít nhất 2,2 tỷ USD thu về từ tất cả các hoạt động kinh doanh của ông trong năm 2025.
Luật chơi bất đối xứng: Nhà cái luôn thắng
Ngay từ đầu, tỷ lệ cược đã luôn nghiêng về phía ông Trump. Ông bỏ túi lợi nhuận bất kể giá của đồng memecoin này tăng hay giảm. Cứ mỗi khi có ai đó giao dịch các token, ông lại thu về một khoản hoa hồng béo bở. Bản thân ông cũng liên tục dùng tài khoản Truth Social của mình để thúc giục, lôi kéo những người theo dõi trung thành tham gia vào làn sóng này.
Từ một người từng hoài nghi tiền mã hóa, ông Trump đã nhanh chóng nắm bắt cơ hội kiếm lời từ tiền điện tử vào năm 2024 khi đang tranh cử tổng thống. Ông cùng các con trai đã thành lập một công ty khởi nghiệp tiền mã hóa có tên World Liberty Financial, và ngay sau đó bắt đầu mở bán đồng coin mang mã $WLFI – một đồng tiền mã hóa hiện cũng đang chứng kiến mức sụt giảm nghiêm trọng.
Chỉ ba ngày trước lễ nhậm chức, ông Trump tiếp tục trình làng dự án thứ hai mang thương hiệu cá nhân — đồng memecoin $TRUMP. Đây là một loại tiền tệ mang tính biểu tượng, trò đùa và hầu như không có giá trị thực tiễn.
"Đã đến lúc ăn mừng tất cả những gì chúng ta đại diện: CHIẾN THẮNG!", ông Trump hào hứng viết trên mạng xã hội. "Hãy tham gia vào cộng đồng Trump đặc biệt của tôi. SỞ HỮU ĐỒNG $TRUMP CỦA BẠN NGAY BÂY GIỜ!". Nhưng hóa ra, đó lại là một lời khuyên tai hại.
Số liệu blockchain biết nói và bi kịch của các nhà đầu tư
Hầu hết các giao dịch tiền mã hóa đều hiển thị công khai trên một sổ cái kỹ thuật số gọi là blockchain. Điều này cho phép các nhà phân tích theo dõi chính xác hành vi mua bán của từng tài khoản cá nhân (được gọi là ví). Dữ liệu của Nansen cho thấy, tính đến cuối tháng 6, đã có 988.905 người mua đồng memecoin $TRUMP bị lỗ, chiếm tỷ lệ khoảng 2/3 tổng số người tham gia.
Tích lũy lại, gần 1 triệu ví điện tử này đã mất tổng cộng 3,81 tỷ USD, bao gồm cả những người vẫn đang cố ôm khăng khăng số coin của mình và chấp nhận khoản lỗ trên giấy tờ. Vào ngày thứ Sáu vừa qua, đồng coin này chỉ còn được giao dịch ở mức 1,76 USD, "bốc hơi" tới 97% so với mức giá đỉnh cao là 75,35 USD.
Nicholas Pinto là một trong những người chịu tổn thất nặng nề nhất. Là một nhà giao dịch tiền mã hóa thường xuyên và từng bỏ phiếu cho ông Trump vào năm 2024, Pinto cho biết anh đã đầu tư tổng cộng khoảng 500.000 USD vào đồng $TRUMP, và hiện tại đã mất trắng một nửa số vốn đó.
"Ông ấy đang tận dụng quyền lực của một tổng thống để tung ra các đồng tiền mã hóa, vào đúng thời điểm ông ấy có vẻ đáng tin cậy nhất trong mắt công chúng," Pinto nói trong một cuộc phỏng vấn. "Thật không thể tin nổi. Nó gần giống như một trò lừa đảo hợp pháp vậy."
Trước những cáo buộc này, Nhà Trắng tuần qua đã thẳng thừng bác bỏ mọi ý kiến cho rằng ông Trump đang chốt lời trên lưng những người ủng hộ mình. Kể từ khi bước chân vào Nhà Trắng, ông Trump và các quan chức được bổ nhiệm đã cắt giảm đáng kể việc giám sát pháp lý đối với ngành này, bao gồm cả các chính sách liên quan đến memecoin.
"Tổng thống Trump tự hào đã biến Mỹ trở thành thủ đô tiền mã hóa của thế giới," Anna Kelly, phát ngôn viên Nhà Trắng, cho biết trong một tuyên bố gửi tới tờ New York Times. "Tất cả các hành động của Tổng thống Trump và chính quyền của ông đều được thực hiện vì lợi ích cao nhất của người dân Mỹ."
Trong khi đại diện của dự án memecoin $TRUMP giữ im lặng trước các yêu cầu bình luận, thì David Wachsman, phát ngôn viên của World Liberty, lại đổ lỗi cho tình hình sụt giảm chung của thị trường khi cả Bitcoin và các đồng tiền mã hóa khác đều bị kéo tụt giá.
"Không ai có thể kiểm soát được thị trường," ông nói. "World Liberty luôn đứng sau đồng token quản trị WLFI, thứ đang ngày càng tăng tính ứng dụng trong một hệ sinh thái đang phát triển ngay từ ngày đầu tiên."
Cái bẫy của "cá mập" và dòng tiền bí ẩn từ UAE
Trở lại với đồng $TRUMP, ông Trump không phải là người duy nhất chiến thắng. Sau khi ra mắt, giá của nó đã tăng vọt từ chưa đầy 1 USD lên hơn 70 USD, tạo ra một cửa sổ cơ hội hoàn hảo cho các nhà giao dịch tiền mã hóa lão luyện kiếm bộn tiền.
Những tay chơi sừng sỏ này, thường sử dụng các chương trình tự động (bot) để mua gom tiền mã hóa từ sớm, thừa hiểu rằng memecoin thường tăng vọt giá trị rất nhanh rồi lao dốc không phanh. Họ chỉ cần chờ đợi những người mua sớm xả hàng vào đầu các nhà đầu tư nhỏ lẻ – những người chậm chân hơn nhưng lại tràn trề hy vọng nhảy vào kiếm chác.
Theo Nansen, có chưa đầy 500.000 ví tiền mã hóa ghi nhận lợi nhuận từ đồng $TRUMP với tổng số tiền là 4 tỷ USD. Tuy nhiên, báo cáo nhấn mạnh: "Con số đó phản ánh một thực tế là chỉ có một số lượng nhỏ các nhà đầu tư mua từ sớm gặt hái được lợi nhuận khổng lồ, trong khi đại đa số các nhà đầu tư nhỏ lẻ phải gánh chịu toàn bộ tổn thất."
Memecoin thực chất chỉ là một trong vài dự án tiền mã hóa mang lại nguồn lợi nhuận kếch xù cho ông Trump và các đồng minh.
Tài liệu công khai tài chính cho thấy tổng lợi nhuận của ông Trump từ World Liberty đã đạt tới 799 triệu USD vào năm ngoái. Trong đó bao gồm hàng trăm triệu USD đến từ Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE), quốc gia đã âm thầm ra tay vào đầu năm 2025 để mua lại gần một nửa công ty. Chưa dừng lại ở đó, một thực thể kinh doanh của gia đình Trump cũng được đảm bảo nhận tới 75% doanh thu từ việc bán $WLFI sau khi trừ đi một số chi phí nhất định. Điều khoản này giúp ông Trump chắc chắn bỏ túi tiền tỷ ngay cả khi giá coin có sập về góc chết.
Việc theo dõi các khoản lỗ của đồng $WLFI phức tạp hơn một chút. Ban đầu, công ty bán trực tiếp token này cho các nhà đầu tư với mức giá cố định là 0,015 USD hoặc 0,05 USD. Nansen tìm thấy rằng những ai may mắn mua được ở mức 0,05 USD thì hiện tại vẫn có lãi nhẹ. Tuy nhiên, phải đến tháng 9, $WLFI mới bắt đầu được giao dịch rộng rãi trên các sàn thứ cấp.
Những giao dịch trên các sàn này không thể truy vết công khai hoàn toàn. Trong số 26.663 ví mà Nansen theo dõi được, có tới 85% ghi nhận thua lỗ. Tổng số lỗ lên tới 83 triệu USD, so với vỏn vẹn 23 triệu USD tiền lãi. Nhưng đó có khả năng chỉ là một phần rất nhỏ trong tổng số thiệt hại thực tế — vì phần lớn người mua khác đã giao dịch trên các sàn đóng, nơi dữ liệu không được hiển thị công khai. Hiện tại, đồng tiền mã hóa của World Liberty đang giao dịch ở mức 0,057 USD, giảm tới 82% kể từ tháng 9.
Tấm khiên "miễn trừ trách nhiệm"
Bất chấp việc giá các đồng coin lao dốc thảm khốc, ông Trump hầu như không phải đối mặt với bất kỳ hậu quả pháp lý nào, bởi các cơ quan quản lý liên bang tại Mỹ gần như đã từ bỏ việc thực thi pháp luật đối với thị trường tiền mã hóa.
Stephen Gillers, giáo sư luật và đạo đức pháp lý tại Đại học New York, nhận định ông sẽ không ngạc nhiên nếu ông Trump và các đối tác cuối cùng phải đối mặt với một vụ kiện tập thể từ chính những người hâm mộ đã mất tiền — ngay cả khi Ủy ban Chứng khoán và Giao dịch Mỹ (SEC) đã thông báo vào tháng 2 năm 2025 rằng họ sẽ không còn thắt chặt kiểm tra các thương vụ memecoin nữa.
Về mặt lý thuyết, trang web của memecoin $TRUMP đã cài cắm sẵn một dòng cảnh báo rất khôn ngoan để tự bảo vệ trước pháp luật: “Trump Memes chỉ nhằm mục đích thể hiện sự ủng hộ và gắn kết với các lý tưởng, niềm tin được tượng trưng bởi mã '$TRUMP' cùng các tác phẩm nghệ thuật liên quan, và không nhằm mục đích trở thành một cơ hội đầu tư”.
Tuy nhiên, Giáo sư Gillers khẳng định rằng dòng miễn trừ trách nhiệm này có khả năng sẽ không đủ để ngăn chặn các thách thức pháp lý trong tương lai, dù các vụ kiện tụng có thể phải xếp hàng chờ cho đến khi ông Trump kết thúc nhiệm kỳ tổng thống.
"Năm xưa, khi còn là một nhà phát triển bất động sản, Trump từng tự hào rằng mình là người luôn 'thao túng những ảo tưởng của con người'," Giáo sư Gillers kết luận. "Và ở đây, ông ấy dường như đã khuyến khích những người ủng hộ đầu tư với kỳ vọng làm giàu — ngay cả khi chính ông ấy là người đang tháo chạy và chốt lời."
Theo NYTimes
