Lọt "tầm ngắm" của Cục Thuế, Lotteria và KFC lỗ lãi ra sao?

Lotteria Việt Nam: Lỗ nhưng không ngừng mở rộng đầu tư

Công ty TNHH Lotteria Việt Nam - công ty đang sở hữu thương hiệu thức ăn nhanh Lotteria Việt Nam, trực thuộc Tập đoàn Lotte – một trong những tập đoàn hàng đầu từ Hàn Quốc.

Có mặt tại Việt Nam từ năm 1998 - thời điểm Việt Nam gia nhập sâu rộng với thị trường quốc tế, đến nay, thương hiệu gà rán này có hơn 250 cửa hàng trên cả nước.

Theo các số liệu kinh doanh truyền thống từ Euromonitor, Lotteria Việt Nam chiếm 21,5% thị trường chuỗi thức ăn nhanh xét về doanh thu, chỉ kém mức 22% của doanh nghiệp dẫn đầu là Jollibee. Trong khi đó, chuỗi gà rán KFC ở vị trí thứ ba với 13,4%.

Trong suốt gần 3 thập kỉ có mặt tại Việt Nam, Lotteria không chỉ đơn thuần mở thêm cửa hàng, mà còn xây dựng một chiến lược tổng thể, từ việc kết hợp giữa mở rộng quy mô, kiểm soát chuỗi cung ứng, định vị giá cả cho đến bản địa hóa sản phẩm nhằm đưa sản phẩm gần hơn đến khẩu vị của người Việt.

Trước hết, Lotteria lựa chọn chiến lược mở rộng nhanh về số lượng cửa hàng nhằm tăng độ phủ thương hiệu. Ngay từ khi gia nhập thị trường Việt Nam cách đây gần 3 thập kỷ, doanh nghiệp này không chỉ tập trung vào các thành phố lớn như Hà Nội hay TP.HCM mà còn nhanh chóng phủ rộng ra nhiều tỉnh thành khác.

Các cửa hàng đến từ xứ sở Kim Chi thường được đặt tại trung tâm thương mại, khu dân cư đông đúc hoặc gần trường học, rạp chiếu phim – những nơi có lưu lượng khách hàng trẻ tuổi cao. Cách làm này giúp Lotteria nhanh chóng tạo sự quen thuộc trong tâm trí người tiêu dùng.

Một điểm nổi bật khác trong chiến lược của Lotteria là chính sách giá cạnh tranh. Thương hiệu này hướng đến phân khúc khách hàng trẻ, đặc biệt là học sinh – sinh viên, thông qua các chương trình combo giá rẻ, khuyến mãi thường xuyên. Chiến lược này giúp Lotteria dễ dàng tiếp cận số đông khách hàng và duy trì lượng khách ổn định.

Bên cạnh đó, Lotteria còn linh hoạt trong việc bản địa hóa sản phẩm. Thay vì chỉ giữ nguyên thực đơn kiểu phương Tây, doanh nghiệp đã điều chỉnh khẩu vị để phù hợp với người Việt, như bổ sung cơm gà, các món ăn mang hương vị châu Á hay gà sốt kiểu Hàn Quốc.

Việc kết hợp yếu tố văn hóa ẩm thực Hàn Quốc với khẩu vị địa phương giúp Lotteria tạo ra sự khác biệt so với các đối thủ.

Ngoài ra, Lotteria cũng không đứng ngoài xu hướng khi đẩy mạnh các kênh bán hàng trực tuyến và giao hàng tận nơi. Sự kết hợp giữa cửa hàng vật lý và nền tảng số giúp doanh nghiệp tiếp cận khách hàng linh hoạt hơn, đồng thời gia tăng doanh thu mà không phụ thuộc hoàn toàn vào lưu lượng khách đến trực tiếp cửa hàng.

Lotteria đã không ngừng nỗ lực tăng độ phủ của thương hiệu từ Bắc chí Nam, đồng thời thay đổi menu đa dạng phù hợp với người tiêu dùng Việt, song kết quả kinh doanh được ghi nhận lại chưa đạt như kỳ vọng.

Theo báo cáo thường niên năm 2024, Lotteria Việt Nam ghi nhận khoản lỗ ròng hơn 6,9 tỷ won, tương đương 106 tỷ đồng. Con số này “nặng” hơn so với mức lỗ 5,6 tỷ won (87 tỷ đồng) của năm 2023, và là năm lỗ nặng nhất kể từ sau dịch COVID-19.

Đây cũng là năm thứ hai liên tiếp chuỗi này chịu lỗ, bất chấp mạng lưới cửa hàng ngày càng mở rộng. Kể từ khi công bố thông tin lợi nhuận năm 2018 đến nay, Lotteria chỉ lãi duy nhất năm 2022.

Kết quả ảm đạm này của Lotteria Việt Nam được cho là liên quan đến áp lực chi phí đầu vào, trong đó các vấn đề về chi phí nguyên vật liệu, chi phí nhân công và giá thuê mặt bằng đang đè nặng lên nguồn doanh thu.

Những năm trở lại đây với sự phát triển nhanh chóng của ngành F&B, cuộc chiến thức ăn nhanh, đặc biệt chuỗi gà rán, ngày càng khốc liệt, Lotteria cũng vấp phải thử thách không nhỏ. Hàng loạt đơn vị nhảy vào chia thị phần với Lotteria, bên cạnh các thương hiệu lớn như KFC, Jollibee, Texas Chicken, PapaXốp, 3 Râu, Popeyes... còn có những chuỗi tự mở của các hộ kinh doanh tư nhân.

Hồi 2021, tờ Korea Times thông tin bên cạnh việc đóng cửa chuỗi hamburger Lotteria tại Indonesia, quá trình đóng cửa nhà cung cấp nguyên liệu thực phẩm của Tập đoàn Lotte cũng đang diễn ra ở Việt Nam. Tuy nhiên sau đó, đại diện Lotte Việt Nam đính chính rằng Lotteria chỉ rút khỏi Indonesia, còn tại Việt Nam các kế hoạch mở rộng kinh doanh đang được thực hiện.

Trong những cuộc gặp chính thức với Chính phủ Việt Nam, phía Tập đoàn Lotte cũng đã nhiều lần cho biết đã đầu tư gần 5 tỷ USD vào Việt Nam và coi đây là thị trường lớn thứ 3 của Lotte sau Hàn Quốc và Nhật Bản. Tập đoàn đa quốc gia này khẳng định sẽ tiếp tục mở rộng đầu tư, đa dạng hóa hoạt động kinh doanh tại Việt Nam.

Tại thị trường Việt Nam ghi nhận thua lỗ nhưng theo báo cáo hợp nhất của Lotte GRS (đơn vị vận hành Lotteria thuộc Tập đoàn Lotte), doanh nghiệp này lại ghi nhận sự hồi phục mạnh mẽ tại thị trường nội địa.

Năm 2025, doanh thu hợp nhất của Lotte GRS đạt xấp xỉ 1.119 tỷ won (khoảng hơn 850 triệu USD), tăng 12% so với năm 2024. Đây là lần đầu tiên sau 8 năm công ty này giành lại cột mốc doanh thu nghìn tỷ won. Lợi nhuận hoạt động hợp nhất đạt 51,1 tỷ won, bứt phá 30% so với năm trước đó.

Điều đáng nói là dù xem Việt Nam là thị trường chiến lược, song Lotteria vẫn chưa có nhà máy chế biến nguyên liệu thức ăn nhanh theo kiểu tự cung tự cấp. Họ vẫn mua các nguyên vật liệu từ trong nước và nước ngoài.

Nguồn cung cấp từ nước ngoài chủ yếu là sản phẩm trong nước chưa sản xuất được hoặc sản xuất được nhưng chất lượng và số lượng chưa đáp ứng được nhu cầu của công ty bao gồm: máy móc, thiết bị nhà bếp chuyên dụng, một số gia vị và giấy gói chuyên dùng (nhập từ công ty Lotteria Hàn Quốc).

Nguồn cung cấp trong nước cần phải đạt được những tiêu chuẩn như tiêu chuẩn thực hành sản xuất tốt, hệ thống phân tích mối nguy hiểm và điểm kiểm soát tới hạn.

Ngoài ra vấn đề giá cả của các sản phẩm nông nghiệp mà các nhà cung cấp cho công ty cũng là một sức ép, do giá cả ở Việt Nam biến động thất thường.

KFC Việt Nam: "Bão" chốt đơn nhưng không có lãi

Một ông lớn ngành fastfood cũng nằm trong tầm ngắm của Cục Thuế đó là KFC. Theo các số liệu kinh doanh truyền thống từ Euromonitor, xét về doanh thu, KFC chiếm hơn 13%, kém cạnh hơn nhiều so với mức 22% của Jollibee và 21,5% của Lotteria.

Còn nếu xét về số lượng cửa hàng, Lotteria có 253 địa điểm, KFC hơn 230 cửa hàng.

Trước đây, cứ nhắc tới gà rán người ta nghĩ ngay tới KFC vì thương hiệu này có mặt sớm nhất tại Việt Nam (1997). KFC từng được coi là một biểu tượng khi đi kèm chiến dịch truyền thông hiệu quả về sự không bao giờ bỏ cuộc của Harland Sanders - một doanh nhân khởi nghiệp bán gà rán đã thành công ở tuổi 65 sau hơn 1.000 lần thất bại.

Dù là thương hiệu thức ăn nhanh đầu tiên của Mỹ có mặt tại Việt Nam. Song vì nhiều lý do khác nhau, mà phải đến giữa năm 2020, KFC mới hoàn thành công việc đăng ký nhượng quyền tại Việt Nam.

Ở thập niên trước, các chuỗi thức ăn nhanh phát triển đúng nghĩa "nhanh", bao gồm cả KFC. Nhưng giờ đây chuỗi gà rán đến từ xứ cờ hoa đang đối mặt với thực trạng doanh số sụt giảm và sự cạnh tranh ngày càng tăng, tụt hậu so với các đối thủ về lượng khách hàng.

Theo Vietdata, năm 2023, KFC đạt doanh thu ở mức gần 1.830 tỷ đồng nhưng lỗ 23 tỷ đồng. Số liệu năm 2024 chưa được công bố trên các phương tiện truyền thông. Nhưng vì nằm trong danh sách của Cục Thuế mới đây nên nhiều khả năng 2024 KFC vẫn chưa thoát khỏi vòng xoáy thua lỗ.

Khi thị trường thức ăn nhanh Việt Nam đang tranh nhau từng miếng nhỏ thị phần, các chuỗi đều triển khai hàng loạt chiến lược marketing để thu hút, bất chấp phải hi sinh lợi nhuận. Giữa 2024, KFC Việt Nam trở thành thương hiệu đầu tiên trong ngành đồ ăn nhanh livestream bán hàng trên TikTok. Người dùng có thể vừa đặt món trên livestream vừa tương tác, giải trí và nhận đồ ăn trong 1 giờ, với phí giao hàng chỉ 10.000 đồng.

Tập trung vào các thời điểm ăn trưa và ăn chiều, các phiên live của KFC cứ thế đều đặn xuất hiện trên TikTok Shop và thu hút hàng nghìn mắt xem. Đương nhiên không thể thiếu "đặc sản" của TikTok là hàng loạt mã giảm giá để thu hút các thực khách "chốt đơn".

Nhờ nắm bắt tốt tâm lý của người dùng, cùng với chiến lược hậu cần đúng đắn, KFC đã thành công đạt được hơn 30.000 đơn hàng và tạo ra khoảng 1,2 tỷ đồng doanh thu trong 2 tháng.

Tuy nhiên, sự bứt phá này vẫn chưa thể khiến KFC có lãi năm 2024, ít nhất là trên mặt số liệu báo cáo.

Dù vậy, báo cáo tài chính năm 2025 của Yum! Brands - tập đoàn mẹ của KFC (sở hữu cả Taco Bell, Pizza Hut) - cho thấy thu nhập ròng của Yum! Brands luôn duy trì ổn định quanh mốc 1,3 - 1,5 tỷ USD trong giai đoạn 2021-2025.

Đóng góp lớn nhất vào thành tích này chính là nhờ KFC, với lợi nhuận hoạt động mang về trong năm 2025 lên tới 1,5 tỷ USD. Doanh số toàn hệ thống bao gồm cả cửa hàng do công ty sở hữu lẫn các cửa hàng do đối tác nhượng quyền điều hành đạt 36,4 tỷ USD.

Chỉ trong năm 2025, KFC đã mở thêm gần 3.000 nhà hàng mới khắp thế giới.