Không đu trend, từng đi nuôi lợn: Cách Đinh Lỗi xây NetEase thành đế chế công nghệ sống sót gần 30 năm

Trong số các tỷ phú công nghệ Trung Quốc, Đinh Lỗi (丁磊, William Ding) là một nhân vật khá khác thường. Đinh Lỗi thậm chí từng khiến giới công nghệ Trung Quốc ngạc nhiên khi đang là ông chủ một tập đoàn Internet lại đi…nuôi lợn. Nhưng chính sự “không giống ai” đó lại trở thành một phần quan trọng trong câu chuyện của ông.

Hơn 20 năm sau ngày thành lập, NetEase vẫn tồn tại, phát triển và liên tục tái tạo mình. Từ một công ty Internet chuyên email và cổng thông tin, NetEase đã trở thành tập đoàn sở hữu những mảng kinh doanh quan trọng như game, giáo dục, âm nhạc trực tuyến và dịch vụ Internet.

Đinh Lỗi hiện vẫn là CEO và cổ đông lớn nhất của NetEase. Theo báo cáo thường niên năm 2025 nộp lên SEC, đến ngày 28/2/2026, ông trực tiếp hoặc gián tiếp sở hữu khoảng 45,5% cổ phần NetEase, tương đương 1,4503 tỷ cổ phiếu.

Đó là một tỷ lệ sở hữu rất lớn đối với một tập đoàn Internet có quy mô toàn cầu. Nhưng điều thú vị hơn nằm ở chỗ: Vì sao một doanh nhân khởi nghiệp từ những năm 1990 lại có thể sống sót qua nhiều thế hệ công nghệ mà không cần phải trở thành người dẫn đầu mọi xu hướng?

Từ kỹ sư viễn thông đến nhà sáng lập NetEase

Đinh Lỗi sinh năm 1971 tại Ninh Ba, tỉnh Chiết Giang. Ông học ngành kỹ thuật thông tin quân sự tại Đại học Khoa học và Công nghệ Điện tử Thành Đô. Từ khi còn trẻ, Đinh Lỗi đã có niềm say mê đặc biệt với khoa học và điện tử. Theo các bài phỏng vấn của truyền thông Trung Quốc, khi còn thiếu niên, ông từng tự mình lắp một chiếc radio sáu bóng bán dẫn.

Đây là một chi tiết khá quan trọng để hiểu con người Đinh Lỗi. Ông không xuất thân từ kinh doanh hay tài chính. Nền tảng ban đầu của ông là một kỹ sư mê công nghệ.

Sau khi tốt nghiệp, Đinh Lỗi làm việc tại một doanh nghiệp nhà nước rồi chuyển sang một công ty nước ngoài. Sau đó ông đến Quảng Châu làm việc cho Sybase. Trong thời gian này, Internet bắt đầu xuất hiện tại Trung Quốc.

Đinh Lỗi nhanh chóng nhận ra đây không đơn thuần là một công nghệ mới mà có thể trở thành một phương thức hoàn toàn mới để con người tiếp cận và trao đổi thông tin.

Năm 1997, ở tuổi 26, ông thành lập NetEase. Khi ấy, Internet Trung Quốc vẫn còn ở giai đoạn sơ khai. Số người sử dụng Internet rất ít, máy tính còn đắt đỏ và chưa có những nền tảng khổng lồ như Baidu, Alibaba hay Tencent. NetEase ban đầu cũng không phải một đế chế.

Đinh Lỗi từng kể rằng ông không khởi nghiệp với giấc mơ xây dựng “một công ty vĩ đại”. Mục tiêu ban đầu rất thực tế: kiếm đủ tiền để có một cuộc sống tự do, có nhà, có xe, được đi du lịch và không phải ngày nào cũng đi làm đúng giờ.

Chính cách nhìn ấy phần nào giải thích phong cách kinh doanh sau này của ông: không hô khẩu hiệu, ít lý thuyết, tập trung vào việc làm ra sản phẩm mà người dùng thực sự muốn.

Cú đánh lớn đầu tiên: email miễn phí

Bước ngoặt đầu tiên của NetEase đến từ một thứ tưởng như rất đơn giản: email miễn phí.

Đinh Lỗi nhận thấy Internet có thể giúp mọi người giao tiếp mà không bị giới hạn bởi khoảng cách địa lý. Ông nhanh chóng phát triển dịch vụ email miễn phí và một trong những dấu ấn lớn nhất của ông là việc phát triển hệ thống email sử dụng tên miền @163.com. Ngày nay, 163.com gần như đã trở thành một trong những thương hiệu Internet quen thuộc với nhiều thế hệ người Trung Quốc.

Năm 2000, NetEase niêm yết trên Nasdaq. Đó là thời điểm đặc biệt. Alibaba của Jack Ma mới thành lập chưa đầy một năm; Tencent vẫn còn mang tên OICQ; Lý Ngạn Hoành vừa trở về Trung Quốc khởi nghiệp.

Nói cách khác, Đinh Lỗi thuộc thế hệ đầu tiên đặt nền móng cho ngành Internet Trung Quốc. Nhưng cũng chính thời điểm đó, ông trải qua một trong những cuộc khủng hoảng lớn nhất sự nghiệp.

Từ suýt chìm nghỉm đến tỷ phú trẻ nhất Trung Quốc

Sau khi lên sàn Nasdaq, cổ phiếu NetEase nhanh chóng lao dốc trong cuộc khủng hoảng dot-com. Giá trị công ty sụt giảm nghiêm trọng. Đinh Lỗi từng đứng trước nguy cơ mất gần như toàn bộ thành quả gây dựng.

Nhưng thay vì cố bảo vệ mô hình kinh doanh cũ, ông chuyển hướng; và đây có lẽ là một trong những quyết định quan trọng nhất cuộc đời ông: NetEase bước vào ngành game.

Đinh Lỗi nhận ra game trực tuyến có một đặc điểm rất hấp dẫn: người dùng sẵn sàng trả tiền cho nội dung họ yêu thích. NetEase nhanh chóng phát triển và vận hành những tựa game đình đám, trong đó có Mộng Huyễn Tây Du (Fantasy Westward Journey) và Tây Du Đại thoại (Westward Journey Online).

Game trở thành cỗ máy kiếm tiền của NetEase đưa Đinh Lỗi từ một kỹ sư Internet ít được biết đến trở thành một trong những người giàu nhất Trung Quốc. Năm 2003, ở tuổi 32, ông từng trở thành người giàu nhất Trung Quốc. Theo Forbes China Rich List 2003, công bố ngày 30/10/2003: Tài sản của Đinh Lỗi có 10,76 tỷ USD (76 tỷ NDT) theo giá trị 58,5% cổ phiếu NetEase khi đó ông sở hữu. Đây là lần đầu Đinh Lỗi xuất hiện trong danh sách Forbes Trung Quốc và lập tức đứng số 1.

Nhưng thay vì tận dụng danh tiếng để xây dựng hình ảnh một “ông trùm công nghệ”, Đinh Lỗi vẫn giữ phong cách khá giản dị. Một nhà báo Trung Quốc từng mô tả ông thường mặc áo hoodie, quần jeans và giày thể thao, không có vẻ ngoài của một tỷ phú.

Người đàn ông không thích “đu trend”

Có lẽ đó là điểm khác biệt lớn nhất của Đinh Lỗi. Trong khi ngành Internet Trung Quốc liên tục xuất hiện những “cơn sốt” mới, NetEase nhiều lần không chạy theo số đông.

Thời kỳ mạng xã hội bùng nổ, NetEase không thể cạnh tranh với WeChat. Thương mại điện tử phát triển, NetEase tham gia tương đối muộn. Livestream, O2O, chia sẻ kinh tế… cũng không phải lĩnh vực mà NetEase luôn đi đầu.

Đến thời AI, tình hình cũng tương tự. Trong khi nhiều CEO công nghệ Trung Quốc liên tục nói về AI, Đinh Lỗi lại tỏ ra khá thận trọng. Ông từng cho rằng “công nghệ phải phục vụ sản phẩm chứ không phải ngược lại; không phải cứ đưa chữ ‘AI’ vào sản phẩm là trở thành công ty AI”. Quan điểm này phản ánh triết lý kinh doanh xuyên suốt của ông: người dùng không quan tâm một sản phẩm sử dụng bao nhiêu công nghệ; họ quan tâm nó có giải quyết được vấn đề của mình hay không.

Đinh Lỗi từng lấy NetEase Cloud Music làm ví dụ. Hệ thống đề xuất âm nhạc sử dụng AI, nhưng người dùng không cần phải biết điều đó. Điều quan trọng là ứng dụng có thể gợi ý đúng những bài hát họ thích. Theo ông, công nghệ chỉ có giá trị khi cuối cùng biến thành sản phẩm tốt.

Tỷ phú công nghệ đi nuôi lợn

Có lẽ không có câu chuyện nào thể hiện cá tính Đinh Lỗi rõ hơn chuyện nuôi lợn.

Năm 2010, NetEase bắt đầu thử nghiệm mô hình chăn nuôi công nghệ cao. Một ông chủ Internet có tài sản hàng chục tỷ USD lại đi nghiên cứu giống lợn, thức ăn, chuồng trại, môi trường chăn nuôi và chất lượng thịt.

Giới truyền thông Trung Quốc khi đó gần như không biết nên coi đây là trò đùa hay một dự án nghiêm túc, nhưng Đinh Lỗi thì nghiêm túc.

Ông cho rằng thực phẩm là một lĩnh vực có nhu cầu thực tế rất lớn và công nghệ có thể được sử dụng để cải thiện chất lượng sản phẩm.

Khi bị hỏi vì sao một tỷ phú Internet lại đi nuôi lợn, ông trả lời đại ý rằng: “Nếu tôi có gánh nặng hình ảnh thì đã không đi nuôi lợn”. Câu nói này trở thành một trong những dấu ấn nổi tiếng nhất về Đinh Lỗi.

Ông thậm chí còn trực tiếp quảng bá sản phẩm thịt lợn của NetEase và tự nhận mình là một “doanh nhân nông dân”.

Nhìn bề ngoài, đó là một cuộc phiêu lưu kỳ quặc, nhưng nhìn sâu hơn, nó cho thấy một nguyên tắc rất nhất quán của Đinh Lỗi: Ông không muốn bị giới hạn bởi danh xưng “ông chủ Internet”.

Từ game đến âm nhạc, giáo dục và thương mại điện tử

Sau thành công của game, NetEase tiếp tục mở rộng. Công ty xây dựng Youdao trong lĩnh vực giáo dục và công nghệ học tập; phát triển NetEase Cloud Music; tham gia thương mại điện tử với NetEase Kaola và Yanxuan.

Tuy nhiên, không phải mọi cuộc thử nghiệm đều thành công. Thương mại điện tử của NetEase không thể cạnh tranh lâu dài với Alibaba và JD.com. NetEase Kaola được bán cho Alibaba năm 2019.

Nhưng Đinh Lỗi dường như không coi những thất bại đó là lý do để đóng cửa mọi thử nghiệm. NetEase giống như một công ty “không tự định nghĩa mình”: từ email, cổng thông tin, game đến giáo dục, âm nhạc, thương mại điện tử và nông nghiệp.

Bí quyết sống sót: không nhất thiết phải là số 1

Đây có lẽ là điểm đáng học hỏi nhất từ Đinh Lỗi. NetEase chưa bao giờ thống trị mọi lĩnh vực mà mình tham gia. Nhưng công ty có khả năng rời khỏi những lĩnh vực không còn lợi thế và chuyển nguồn lực sang lĩnh vực mới.

Game là ví dụ rõ nhất. Đến năm 2026, game vẫn là trái tim tài chính của NetEase.

Theo kết quả quý II/2026, NetEase đạt doanh thu 30,1 tỷ NDT, tăng 7,9% so với cùng kỳ. Trong đó, game và các dịch vụ giá trị gia tăng đạt 25 tỷ NDT, tăng 9,7%. Youdao đạt 1,5 tỷ NDT, còn NetEase Cloud Music đạt khoảng 2 tỷ NDT. Trong sáu tháng đầu năm 2026, NetEase đạt doanh thu 60,7 tỷ NDT và lợi nhuận ròng thuộc cổ đông công ty khoảng 17,7 tỷ NDT.

Điều đáng chú ý là NetEase hiện không còn đơn thuần là một công ty game Trung Quốc. Tập đoàn đang tập trung vào hệ sinh thái nội dung cao cấp, với các mảng game, Youdao, NetEase Cloud Music và thương hiệu tiêu dùng Yanxuan.

Đinh Lỗi và AI: Một “ông già Internet” bước vào thời đại mới

Đinh Lỗi hiện đã ngoài 50 tuổi, nhưng ông vẫn đang trực tiếp lãnh đạo NetEase. Đây là một điều không dễ dàng trong ngành công nghệ, nơi một chu kỳ sản phẩm có thể chỉ kéo dài vài năm.

NetEase hiện tiếp tục tăng đầu tư vào công nghệ, game mới và mở rộng thị trường quốc tế. Trong thông điệp công bố kết quả quý II/2026, Đinh Lỗi nhấn mạnh ba hướng: game nguyên bản, công nghệ tiên tiến và mở rộng toàn cầu. Điều đáng chú ý là ông không cố biến NetEase thành một bản sao của Nvidia, Microsoft hay OpenAI.

AI đối với Đinh Lỗi chủ yếu vẫn là công cụ để nâng cấp sản phẩm. Trong game, AI có thể tạo NPC thông minh hơn, thế giới game rộng hơn và trải nghiệm cá nhân hóa hơn.

Trong giáo dục, AI có thể giúp cá nhân hóa việc học. Trong âm nhạc, AI giúp người dùng tìm được nội dung phù hợp.

Đó là cách tiếp cận rất “Đinh Lỗi”: không chạy theo cái tên của công nghệ, mà tìm cách biến công nghệ thành sản phẩm có người dùng. 45,5% cổ phần và một đế chế vẫn nằm trong tay người sáng lập

Nhiều doanh nhân Internet Trung Quốc đã phải giảm tỷ lệ sở hữu khi công ty mở rộng, gọi vốn hoặc tái cấu trúc. Đinh Lỗi thì khác. Ông vẫn giữ một phần rất lớn trong công ty mình sáng lập.

Và điều đó cho phép ông có một thứ mà nhiều CEO khác không có: khả năng theo đuổi chiến lược dài hạn mà không quá phụ thuộc vào áp lực của thị trường.

“Làm doanh nghiệp là một cuộc chạy đường dài”

Có lẽ đây là câu nói phù hợp nhất để mô tả Đinh Lỗi là quan niệm của ông về việc xây dựng doanh nghiệp. Ông từng không quá quan tâm đến việc NetEase có trở thành “cực thứ tư” bên cạnh BAT (tức Baidu, Alibaba và Tencent) hay không. Theo Đinh Lỗi, những bảng xếp hạng như vậy chỉ có giá trị trong một thời gian ngắn; điều quan trọng hơn là người tiêu dùng có thực sự cảm nhận được giá trị của sản phẩm hay không.

Đó cũng là lý do Đinh Lỗi có vẻ bình thản trước những lần NetEase đi chậm hơn đối thủ. Ông từng nói kinh nghiệm của mình “không thể sao chép”, đồng thời khuyên người trẻ không nên khởi nghiệp chỉ vì ham muốn làm giàu. Theo ông, muốn xây dựng một doanh nghiệp cần hiểu người tiêu dùng, tích lũy kiến thức, mở rộng trải nghiệm và kiên trì với công việc.

Đây là một triết lý khá khác với tinh thần “tăng trưởng bằng mọi giá” từng thống trị Internet Trung Quốc. Đinh Lỗi bắt đầu lập NetEase khi Internet Trung Quốc còn chưa trưởng thành.

Ông chứng kiến bong bóng dot-com, chứng kiến sự trỗi dậy của Alibaba, Tencent và Baidu, chứng kiến điện thoại thông minh thay đổi Internet, chứng kiến mạng xã hội lên ngôi rồi chứng kiến AI trở thành cuộc cách mạng công nghệ mới.

Trong gần 30 năm ấy, NetEase không phải lúc nào cũng thắng. Nhưng NetEase vẫn còn đó, và Đinh Lỗi vẫn là người đứng đầu. Đó có lẽ mới là điều đáng chú ý nhất trong câu chuyện của ông.

Trong thời đại mà các công ty công nghệ luôn nói về tốc độ, Đinh Lỗi lại tin vào độ bền. Trong khi nhiều CEO cố gắng trở thành biểu tượng, ông không ngại đi nuôi lợn. Trong khi các công ty chạy theo “cơn sốt” AI, ông nhấn mạnh rằng công nghệ cuối cùng phải tạo ra sản phẩm tốt.

Và trong khi nhiều doanh nhân muốn trở thành số một ở mọi nơi, Đinh Lỗi dường như chỉ quan tâm đến một câu hỏi đơn giản hơn: Người dùng có thực sự cần sản phẩm này hay không?

Có lẽ chính sự “không giống ai” ấy đã giúp Đinh Lỗi trở thành một trong số rất ít doanh nhân Internet thế hệ đầu của Trung Quốc vẫn giữ được vị trí trung tâm sau gần ba thập niên. Ông không phải người luôn đi trước thời đại, mà là người chứng minh rằng đôi khi, không cần chạy nhanh nhất — chỉ cần đủ tỉnh táo để không bị loại khỏi cuộc đua.