Phát biểu tại Đại hội đại biểu toàn quốc Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam lần thứ IX, nhiệm kỳ 2026-2031 diễn ra sáng 28/8, Chủ tịch Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam Bùi Thị Minh Hoài khẳng định trí thức nói chung và trí thức trong lĩnh vực khoa học, công nghệ nói riêng là vốn quý của dân tộc.
Trong quá trình lãnh đạo cách mạng Việt Nam, Đảng luôn coi trọng vai trò của đội ngũ trí thức. Đội ngũ này đã có những đóng góp thiết thực, cùng các giai cấp, tầng lớp nhân dân làm nên những thắng lợi vẻ vang của dân tộc dưới sự lãnh đạo của Đảng.
Dẫn Chiến lược quốc gia về phát triển đội ngũ trí thức trong thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045, bà Hoài nhấn mạnh phát triển đội ngũ trí thức là nhiệm vụ thường xuyên, lâu dài của Đảng, Nhà nước, người đứng đầu và chính đội ngũ trí thức; đồng thời là một khoản đầu tư chiến lược, cần được đặt trong tầm nhìn dài hạn và gắn với các chiến lược phát triển quốc gia.
Đánh giá hoạt động của Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam trong nhiệm kỳ vừa qua, bà Hoài cho rằng tổ chức này đã thực hiện tốt các nhiệm vụ chính trị được Đảng, Nhà nước giao. Liên hiệp Hội đã phát huy vai trò tập hợp, đoàn kết, phát huy tiềm năng trí tuệ của đội ngũ trí thức trong và ngoài nước, trí thức trong doanh nghiệp, trường học, viện nghiên cứu; đồng thời tạo dựng môi trường cởi mở, dân chủ, tôn trọng sự sáng tạo, giúp đội ngũ trí thức yên tâm cống hiến.
Để đạt được các mục tiêu phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới, Việt Nam không thể tiếp tục dựa vào mô hình tăng trưởng chỉ dựa trên tài nguyên thiên nhiên hay lao động giá rẻ. Khát vọng phát triển chỉ có thể được hiện thực hóa bằng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia.
"Đây là động lực quyết định, là lực lượng sản xuất tiên tiến nhất, định hình sức mạnh tổng hợp quốc gia trong kỷ nguyên mới”, bà Hoài nhấn mạnh.
Trong bối cảnh đó, bà cho rằng trách nhiệm của Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam - tổ chức đại diện cho tiếng nói khoa học của đất nước - là rất lớn. Ban Chấp hành khóa IX và toàn hệ thống Liên hiệp Hội cần nhận thức rõ trách nhiệm chính trị trước Đảng, trước Nhân dân; chủ động tham mưu, hiến kế và trực tiếp cùng các ngành, các cấp giải quyết những bài toán phát triển thực tiễn của đất nước và địa phương.
Bà Hoài đề nghị Đảng bộ Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam phát huy vai trò hạt nhân chính trị, quán triệt sâu sắc các nghị quyết của Đảng, của Bộ Chính trị, Ban Bí thư, Đảng ủy MTTQ và các đoàn thể Trung ương, cũng như Nghị quyết Đại hội Liên hiệp Hội Việt Nam tới toàn thể đảng viên, hội viên và đội ngũ trí thức.
“Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam phải là địa chỉ tin cậy để trí thức gửi gắm tâm tư, nguyện vọng; chủ động tham mưu, đề xuất với Đảng, Nhà nước hoàn thiện thể chế, chính sách, pháp luật nhằm giải phóng năng lực sáng tạo, tôn trọng tính độc lập khách quan và tự do sáng tạo trong nghiên cứu khoa học”, bà nói.
Ngoài ra, VUSTA khẩn trương nghiên cứu, xây dựng “Cơ sở dữ liệu quốc gia về chuyên gia, trí thức khoa học và công nghệ - VUSTA Global”.
Cơ sở dữ liệu này sẽ là công cụ để quy tụ, thu hút nguồn lực trí tuệ từ trí thức trẻ đang làm việc tại viện nghiên cứu, trường đại học, các tập đoàn kinh tế tư nhân lớn và đội ngũ trí thức Việt Nam ở nước ngoài hướng về đóng góp cho quê hương, đất nước.
Chủ tịch Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam cũng đề nghị Liên hiệp Hội đẩy mạnh nghiên cứu ứng dụng, chuyển giao khoa học, công nghệ, thu hẹp khoảng cách giữa nghiên cứu trong phòng thí nghiệm với thực tiễn sản xuất và thị trường; có cơ chế hỗ trợ mạnh mẽ việc thương mại hóa các giải pháp đạt giải VIFOTEC.
VUSTA cần chủ động liên kết với các bộ, ngành và chính quyền địa phương để đấu thầu, đảm nhận các dịch vụ công từ Chính phủ và chính quyền các cấp, nhất là trong đào tạo nghề, phổ biến kiến thức kỹ thuật, chuyển giao công nghệ sinh học, nông nghiệp công nghệ cao và bảo vệ môi trường.
Đây là một trong những hướng để nâng cao năng lực tự chủ tài chính bền vững của các cấp hội.
GS.VS Châu Văn Minh - Chủ tịch Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam khóa IX - cho biết các ý kiến chỉ đạo sẽ được Ban Chấp hành tiếp thu, cụ thể hóa vào Nghị quyết Đại hội, chương trình hành động, kế hoạch công tác và các giải pháp triển khai trong suốt nhiệm kỳ.
Lãnh đạo Liên hiệp Hội mong muốn tiếp tục nhận được sự quan tâm, lãnh đạo, chỉ đạo của Đảng, Nhà nước, MTTQ Việt Nam và sự phối hợp của các ban, bộ, ngành, địa phương để Liên hiệp Hội hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao.
