Iran cảnh báo bất kỳ mối đe dọa mới nào từ Mỹ cũng sẽ phải đối mặt với phản ứng “hủy diệt”, sau khi Washington tuyên bố chuẩn bị áp đặt các biện pháp trừng phạt tài chính khắc nghiệt nhất trong lịch sử nhằm gây sức ép lên Tehran và hướng tới việc lật đổ giới lãnh đạo Iran.
Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent cho biết ông sẽ công bố chi tiết về gói trừng phạt mới vào ngày 24/8, sau khi Tổng thống Donald Trump cảnh báo mọi quốc gia cung cấp “bất kỳ loại phao cứu sinh nào” cho Iran sẽ phải chịu những hậu quả kinh tế nghiêm trọng.
Tham mưu trưởng Các lực lượng vũ trang Iran, Thiếu tướng Ali Abdollahi, tuyên bố nước này đã chuẩn bị cho nhiều kịch bản và sẽ đáp trả trên nhiều mặt trận.
“Với sự sẵn sàng trên bộ, trên biển, trên không, trong lĩnh vực phòng không và không gian mạng, các lực lượng vũ trang Iran sẽ đáp trả những mối đe dọa mới của kẻ thù bằng những phản ứng mạnh mẽ, trừng phạt và hủy diệt”, truyền thông Iran dẫn lời ông Abdollahi cho hay.
Cả giới lãnh đạo Iran và ông Trump đều liên tục đưa ra những tuyên bố cứng rắn, trong khi chưa bên nào đạt được thắng lợi quyết định trong cuộc chiến do Mỹ và Israel phát động gần 6 tháng trước. Xung đột đã khiến hàng nghìn người thiệt mạng, kéo theo sự can dự của một số quốc gia vùng Vịnh và đẩy giá nhiên liệu toàn cầu tăng cao.
Các cuộc tấn công của Mỹ đã gây thiệt hại nghiêm trọng cho nền kinh tế và lực lượng quân sự thông thường của Iran. Tuy nhiên, Tehran vẫn sở hữu năng lực tên lửa và máy bay không người lái đủ để gây gián đoạn hoạt động vận chuyển dầu qua eo biển Hormuz và tấn công các đối thủ trong khu vực.
Một cuộc chiến không được lòng dân
Trong khi đó, ông Trump vẫn chưa đạt được những mục tiêu đặt ra khi bắt đầu chiến tranh, trong đó có việc phá hủy chương trình hạt nhân của Iran và tạo điều kiện để người dân Iran lật đổ giới lãnh đạo giáo sĩ.
Cuộc chiến cũng khiến giá xăng dầu tăng và ảnh hưởng đáng kể đến mức độ ủng hộ dành cho ông Trump. Một cuộc thăm dò Reuters/Ipsos công bố trong tuần cho thấy tỷ lệ ủng hộ Tổng thống Mỹ đã giảm xuống mức thấp nhất trong nhiệm kỳ hiện tại, chỉ còn khoảng 33%.
Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Baqer Qalibaf, đồng thời là nhà đàm phán chủ chốt của Tehran trong các cuộc đối thoại gián tiếp với Mỹ, cho rằng Washington dường như đã đi đến kết luận rằng họ không thể giành chiến thắng trong cuộc đối đầu quân sự trực tiếp với Iran.
“Chúng ta phải lập kế hoạch để đối phó với những lệnh trừng phạt bất công và vượt qua chúng”, ông Qalibaf nói trong chuyến thăm nước láng giềng Iraq.
Tuy nhiên, phát biểu với các doanh nhân Iran và Iraq vào tối 21/8, ông Qalibaf thừa nhận nền kinh tế Iran đang chịu sức ép rất lớn.
“Cho dù chúng ta có sức mạnh quân sự đến đâu, chúng ta cũng sẽ không thể tồn tại nếu người dân bị đói và chúng ta không có dòng tiền, tăng trưởng kinh tế và sản xuất quốc gia”, hãng thông tấn chính thức IRNA dẫn lời ông Qalibaf.
Giá dầu tăng sau đe dọa trừng phạt
Giá dầu thô quốc tế và dầu Mỹ tăng trong ngày 21/8 sau khi Washington đe dọa áp đặt các biện pháp trừng phạt kinh tế nhằm vào những đối tác thương mại của Iran. Động thái này làm gia tăng kỳ vọng nguồn cung dầu toàn cầu sẽ bị thắt chặt trong những tuần tới.
Bộ trưởng Tài chính Bessent cho biết ông sẽ công bố chi tiết gói trừng phạt mới tại cuộc họp báo ngày 24/8, đồng thời tuyên bố: “Chúng ta sẽ làm chế độ này sụp đổ”.
Iran đã phải hứng chịu các lệnh trừng phạt kinh tế gần như liên tục trong gần 50 năm, kể từ Cách mạng Hồi giáo năm 1979. Tuy nhiên, sức ép kinh tế hiện nay đang ngày càng tác động trực tiếp đến đời sống người dân, với lạm phát cao, đồng nội tệ suy yếu, thiếu hụt năng lượng và cơ sở hạ tầng bị hư hại do chiến tranh.
Một gói trừng phạt mạnh hơn cũng có thể tạo ra những hệ lụy vượt ra ngoài biên giới Iran.
Ông Bessent cho rằng Trung Quốc phụ thuộc lớn vào nguồn năng lượng từ vùng Vịnh và vì vậy Bắc Kinh nên “tham gia vào chương trình” gây sức ép với Tehran.
Theo dữ liệu năm 2025 của công ty phân tích Kpler, Trung Quốc mua hơn 80% lượng dầu Iran được vận chuyển bằng đường biển. Tuy nhiên, việc Washington tiếp tục mở rộng chiến tranh kinh tế với Bắc Kinh có nguy cơ dẫn tới các biện pháp trả đũa, đặc biệt trong bối cảnh Trung Quốc đang nắm vai trò quan trọng trong chuỗi cung ứng đất hiếm của Mỹ.
Đại sứ quán Trung Quốc tại Washington tuyên bố: “Trừng phạt và gây sức ép không giúp giải quyết vấn đề”, đồng thời kêu gọi các bên lựa chọn giải pháp ngoại giao.
Những rủi ro khác cũng đang xuất hiện, đặc biệt đối với các đồng minh của Mỹ tại vùng Vịnh. Một số cơ sở năng lượng và nhà máy khử mặn cung cấp nước sinh hoạt cho người dân tại các quốc gia này đã trở thành mục tiêu tấn công của Iran.
Mỹ và Iran từng hai lần công bố thỏa thuận ngừng bắn, vào tháng 4 và tháng 6, với mục tiêu khôi phục hoạt động vận tải tự do qua eo biển Hormuz. Trước khi xung đột bùng phát vào tháng 2, tuyến đường biển chiến lược này đảm nhiệm khoảng 1/5 lượng dầu được giao dịch trên toàn cầu.
Iran và Oman, quốc gia nằm ngay bên kia eo biển Hormuz, cũng đang tiến hành các cuộc đàm phán riêng với mục tiêu khôi phục hoạt động hàng hải. Tuy nhiên, Mỹ phản đối bất kỳ thỏa thuận nào yêu cầu tàu thuyền phải trả phí đi qua tuyến đường này.
Tổng tư lệnh NATO, Tướng Không quân Mỹ Alexus Grynkewich, ngày 20/8 đã triệu tập một hội nghị trực tuyến với các quan chức quốc phòng cấp cao của các nước đồng minh để thảo luận cách hỗ trợ tự do hàng hải tại eo biển Hormuz, người phát ngôn của ông nói với Reuters.
Theo người phát ngôn, đây không phải là một nhiệm vụ chính thức của NATO. Tuy nhiên, với năng lực và nguồn lực của liên minh, “NATO tạo điều kiện hỗ trợ theo cách này là điều hợp lý”.
Theo Reuters
