Trong góp ý dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Đất đai 2024 gửi Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Hiệp hội Bất động sản TP. HCM (HoREA) đề xuất giữ lại 2 nội dung quan trọng từng được đưa vào dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Đất đai (ngày 28/7/2025), nhưng sau đó đã bị rút bỏ.
Theo HoREA, dự thảo ngày 28/7/2025 từng đề xuất sửa đổi Điều 127 Luật Đất đai 2024, cho phép doanh nghiệp được thỏa thuận nhận quyền sử dụng “đất ở và đất khác” để triển khai dự án nhà ở thương mại, thay vì chỉ được nhận “100% đất ở” như hiện nay.
Tuy nhiên, nội dung này đã bị rút khỏi dự thảo mới. HoREA cho rằng quy định hiện hành gây hạn chế quyền tiếp cận đất công bằng giữa các nhà đầu tư và không sát với thực tiễn. Trên thực tế, trong hơn 30 năm qua, không có trường hợp nào được Nhà nước giao “đất ở” vượt quá 400m2. Do đó, nếu chỉ cho phép sử dụng “100% đất ở”, các dự án khu đô thị quy mô lớn sẽ gần như bất khả thi, khiến thị trường chỉ xuất hiện những dự án nhỏ lẻ.
HoREA nhấn mạnh việc không sửa đổi Điều 127 có thể dẫn đến “khoảng trống pháp luật”, vì Nghị quyết 171/2024/QH15 về thí điểm cơ chế thỏa thuận đất chỉ có hiệu lực trong 5 năm. Do vậy, Hiệp hội kiến nghị luật hóa quy định này để bảo đảm tính ổn định lâu dài.
Nội dung thứ hai HoREA đề nghị giữ lại liên quan Điều 257 Luật Đất đai 2024. Theo quy định hiện nay, nếu cơ quan Nhà nước chậm ban hành quyết định tiền sử dụng đất hoặc tiền thuê đất, doanh nghiệp vẫn phải nộp thêm “khoản tiền bổ sung” với mức 5,4%/năm, tính trên số tiền sử dụng đất phải nộp.
HoREA cho rằng đây là gánh nặng bất hợp lý cho doanh nghiệp, bởi sự chậm trễ chủ yếu do cơ quan quản lý, không phải lỗi của nhà đầu tư. Với cách tính này, nhiều dự án có thể phải nộp thêm hàng chục, thậm chí hàng trăm tỷ đồng, vượt quá khả năng tài chính và gây rủi ro lớn cho doanh nghiệp.
Hiệp hội đề nghị điều chỉnh mức thu này xuống còn 0,5%/năm - chỉ áp dụng trong trường hợp doanh nghiệp đã được thông báo nghĩa vụ tài chính nhưng cố tình chậm nộp.
Theo HoREA, việc rút bỏ 2 nội dung trên không phù hợp với tinh thần Nghị quyết 66-NQ/TW của Bộ Chính trị về “chuyển mạnh từ tư duy quản lý sang tư duy kiến tạo phát triển”, cũng như chỉ đạo của Tổng Bí thư Tô Lâm tại Hội nghị Trung ương 12 về tháo gỡ rào cản pháp luật, thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội.
HoREA nhấn mạnh, nếu được giữ lại, hai đề xuất này sẽ góp phần tháo gỡ vướng mắc trong tiếp cận đất đai, giảm khiếu kiện, bảo đảm quyền lợi hợp pháp của nhà đầu tư, đồng thời tạo điều kiện để phát triển các dự án nhà ở thương mại, khu đô thị mới đáp ứng nhu cầu thực tiễn.
