Thanh tra Chính phủ vừa công bố kết luận thanh tra đối với các dự án gặp khó khăn, vướng mắc thuộc lĩnh vực quản lý của Bộ Công Thương. Trong đó, có đề cập tới dự án nhà máy Nhiệt điện An Khánh – Bắc Giang.
Theo kết luận thanh tra, UBND tỉnh Bắc Giang (cũ) và Bộ Công Thương đã tham mưu trình Thủ tướng giao Công ty cổ phần Nhiệt điện An Khánh – Bắc Giang làm chủ đầu tư dự án theo hình thức nhà máy điện độc lập (IPP) trong khi doanh nghiệp này mới đi vào hoạt động, chưa có kinh nghiệm triển khai dự án nhiệt điện, cũng chưa đủ cơ sở chứng minh năng lực tài chính.
“Đây là một trong những nguyên nhân cốt lõi khiến dự án Nhà máy nhiệt điện An Khánh – Bắc Giang gặp khó khăn ngay từ đầu, đặc biệt là trong việc sắp xếp, bố trí nguồn vốn đầu tư”, kết luận của Thanh tra Chính phủ nhấn mạnh.
Công ty Nhiệt điện An Khánh – Bắc Giang của ai?
CTCP Nhiệt điện An Khánh – Bắc Giang được thành lập tháng 2/2016, địa chỉ trụ sở đặt tại Khu dân cư đầu cầu Vũ Xá, xã Vũ Xá, huyện Lục Nam, tỉnh Bắc Giang (cũ). Ngành nghề kinh doanh chính là sản xuất, truyền tải và phân phối điện.
Vốn điều lệ tại thời điểm thành lập lên tới 4.000 tỷ đồng, do 9 cổ đông sáng lập. Người nắm nhiều nhất là ông Ngô Quốc Hội (sinh năm 1966, thường trú Thái Nguyên) nắm 55%, tương đương góp 2.200 tỷ đồng. Ông Hội vừa làm Tổng giám đốc kiêm đại diện pháp luật công ty.
Ngoài ông Hội, còn có 2 tổ chức cũng là cổ đông sáng lập là CTCP Phát triển thương mại An Khánh và CTCP Khoáng sản An Khánh. Mỗi công ty góp 800 tỷ, tương đương mỗi bên nắm 20%.
Thời điểm tháng 11/2016, tức chỉ sau 9 tháng, CTCP Nhiệt điện An Khánh – Bắc Giang tăng vốn điều lệ từ 4.000 tỷ đồng lên 4.250 tỷ đồng. Số vốn tăng thêm này đến từ ông Ngô Quốc Hội từ 2.200 tỷ đồng lên 2.450 tỷ đồng, qua đó đưa tỷ lệ nắm giữ của cá nhân ông Hội lên 57,66%. Trong khi đó, hai pháp nhân công ty An Khánh mỗi bên giữ 18,82%.
Từ tháng 3/2022, CTCP Nhiệt điện An Khánh – Bắc Giang tiết lộ một người tên Vũ Quang Bảo đang làm Chủ tịch HĐQT làm người đại diện pháp luật thứ hai. Cái tên Vũ Quang Bảo làm nhiều người liên tưởng đến vụ chủ tịch đứng đầu tại một "đế chế" năng lượng. Tuy nhiên không có đủ cơ sở để đi đến kết luận này.
Hai năm sau, vào tháng 12/2024, ông Ngô Quốc Hội chỉ còn là người đại diện pháp luật duy nhất.
Theo cập nhật mới nhất vào tháng 9/2025 mới đây, người đại diện pháp luật kiêm tổng giám đốc đã được thay thế sang ông Trần Hồng Kỳ (sinh năm 1973, thường trú Vũng Tàu nhưng đang sống ở Bắc Giang cũ). Trong khi đó Chủ tịch HĐQT là ông Nguyễn Hồng Hiệp (sinh năm 1973, thường trú Hà Nội).
Một điểm đáng lưu ý nữa là số lao động của công ty từ 400 người tại thời điểm tháng 5/2025 thì sau 4 tháng chỉ còn 200 người.
Nói thêm về cơ cấu cổ đông của Nhiệt điện An Khánh – Bắc Giang, ngoài ông Hội là người nắm giữ vốn cổ phần lớn nhất, thì hai pháp nhân cùng góp vốn là CTCP Khoáng sản An Khánh và CTCP Phát triển thương mại An Khánh đều trực thuộc Tập đoàn An Khánh - một trong những tập đoàn tư nhân đa ngành nổi bật tại Thái Nguyên đồng thời gắn liền với tên tuổi ông Ngô Quốc Hội. Ông Hội hiện cũng đang là Chủ tịch kiêm đại diện pháp luật tại hai công ty Khoáng sản An Khánh và Công ty Phát triển thương mại An Khánh.
Hệ sinh thái An Khánh bao gồm nhiều doanh nghiệp sở hữu vốn điều lệ từ vài trăm đến hàng nghìn tỷ đồng, hoạt động trong lĩnh vực nhiệt điện, khoáng sản, vật liệu xây dựng, giao thông, và đầu tư nước ngoài.
Tiêu biểu như CTCP Nhiệt điện An Khánh (vốn điều lệ 1.300 tỷ đồng) đang triển khai Nhà máy Nhiệt điện An Khánh I tại huyện Đại Từ (Thái Nguyên); CTCP Vật liệu xây dựng An Khánh (vốn điều lệ 200 tỷ đồng); công ty liên doanh KUKAR Vietindo tại Indonesia khai thác mỏ than 89 triệu tấn; hay Công ty TNHH Xuất nhập khẩu đầu tư Thái Nguyên (vốn điều lệ 600 tỷ đồng);…
Vốn điều lệ bằng 18% mức đầu tư dự án
Quay trở lại với CTCP Nhiệt điện An Khánh - Bắc Giang, doanh nghiệp này là chủ đầu tư dự án Nhà máy Nhiệt điện An Khánh - Bắc Giang. Ban đầu dự án có tên gọi là Nhà máy Nhiệt điện Lục Nam, với công suất 100 MW.
Tháng 4/2016, Phó thủ tướng đã phê duyệt giao dự án cho CTCP Nhiệt điện An Khánh - Bắc Giang làm chủ đầu tư, đồng thời đổi tên thành như hiện nay.
Dự án có tổng vốn đầu tư khoảng 23.000 tỷ đồng, trong đó hơn 16.000 tỷ là vốn vay. Nhà máy có công suất 650 MW, được xây dựng trên khu đất rộng gần 90 ha tại xã Vũ Xá, huyện Lục Nam, tỉnh Bắc Giang.
Dự án dự kiến đưa vào vận hành năm 2022 - 2023, nhưng phải lùi sang sớm nhất vào 2026 do khó huy động vốn vay và chậm tiến độ giải phóng mặt bằng.
Vào cuối năm 2024, Nhiệt điện An Khánh - Bắc Giang lần đầu đi vay trái phiếu, với tổng huy động là 800 tỷ đồng. Đây là trái phiếu chuyển đổi, không kèm chứng quyền, không tài sản đảm bảo. Đối tượng phát hành là cá nhân và tổ chức chuyên nghiệp.
Trái phiếu có kỳ hạn 5 năm, tức đáo hạn vào 25/12/2029. Kỳ hạn trả lãi là 12 tháng, áp dụng lãi suất 10%/năm.
Tuy nhiên doanh nghiệp đã tiến hành mua trái phiếu trước hạn và tính đến ngày 30/6/2025, doanh nghiệp đã sạch nợ trái phiếu.
Theo thông tin công ty công bố trên Sở Giao dịch Chứng khoán Hà Nội, tại cuối tháng 6/2025, tổng nợ phải trả của công ty là 239 tỷ đồng, trong đó khoản phải trả dài hạn khác chiếm 67%, tức khoảng 159 tỷ đồng.
Trong khi đó, vốn chủ sở hữu tại cuối kỳ là 4.207 tỷ đồng, giảm so với vốn góp do công ty đã lỗ lũy kế gần 43 tỷ đồng, riêng trong nửa đầu năm 2025 lỗ 3,5 tỷ. Trong khi năm 2023 và 2024, công ty lãi ròng gần lượt 147 tỷ và 135 tỷ đồng.
Việc một doanh nghiệp vừa được thành lập vào tháng 2/2016 nhưng chỉ sau 2 tháng ngay lập tức đã được phê duyệt chủ trương đầu tư một dự án nhiệt điện - vốn cần đòi hỏi nguồn lực lớn, kinh nghiệm đầu tư - cho thấy có nhiều lỗ hỏng trong công tác quản lý, đầu thầu. Nếu so với tổng quy mô đầu tư, vốn điều lệ của Công ty An Khánh - Bắc Giang chỉ bằng 18%, một con số rất khiêm tốn để có thể triển khai dự án quy mô gần tỷ USD cách đây gần 1 thập niên trước.
