Kể từ khi nhóm TC Group lộ rõ dấu chân tại PGBank từ năm 2023, nhiều khoản vay vốn hàng trăm tỷ đồng, thậm chí hàng nghìn tỷ đồng theo đó cũng bắt đầu phát sinh và gia tăng đáng kể…
Để ngăn tình trạng lũng đoạn ngân hàng, huy động vốn cho các doanh nghiệp thân hữu, Luật các tổ chức tín dụng 2024 (sửa đổi) quy định ngân hàng phải công khai cổ đông sở hữu trên 1% vốn điều lệ, đồng thời khống chế cá nhân không nắm giữ quá 5%, cá nhân và người liên quan không nắm giữ quá 10%, tổ chức không nắm giữ quá 15%.
Tuy nhiên, trong báo cáo gửi Quốc hội giữa năm 2025, Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Nguyễn Thị Hồng thừa nhận việc kiểm soát sở hữu chéo rất khó khăn, nhất là khi cổ đông và người có liên quan cố tình che giấu, nhờ đứng tên số cổ phần sở hữu để lách quy định về sở hữu chéo, sở hữu vượt mức quy định hoặc giới hạn cấp tín dụng.
Điều này dẫn tới tiềm ẩn nguy cơ tổ chức tín dụng hoạt động thiếu công khai, minh bạch. Nỗi lo của Thống đốc Nguyễn Thị Hồng là có cơ sở khi giới chủ các tập đoàn kinh tế đã và đang gia tăng việc sở hữu ngân hàng để tiện huy động vốn cho các doanh nghiệp thân hữu. Càng lo hơn khi bài học về vụ án Trương Mỹ Lan và đồng bọn lũng đoạn ngân hàng SCB vẫn chưa nguội lạnh.
Tạp chí điện tử VietTimes đăng tải loạt bài: Nỗi lo ngân hàng huy động tiền "bơm" cho doanh nghiệp thân hữu.
Bài 1: Mối liên kết nhiều lớp giữa VietABank và Việt Phương Group
Bài 2: "Lương duyên" Sacombank - Him Lam và dấu ấn ông Dương Công Minh
Bài 3: Vai trò HDBank trong hệ sinh thái của tỷ phú Nguyễn Phương Thảo
Theo báo cáo danh sách cổ đông của PGBank đăng tải trên website vào ngày 13/3, ngân hàng này có 3 cổ đông tổ chức nắm giữ tỷ lệ lớn nhất là CTCP Quốc tế Cường Phát giữ 9,18%; CTCP Thương mại Vũ Anh Đức sở hữu 9,06% và Công ty TNHH Xuất nhập khẩu và Phát triển Thương mại Gia Linh sở hữu 8,88% vốn của nhà băng này.
Nếu chỉ tính riêng 3 công ty này thì tổng tỷ lệ nắm giữ là 27,12% vốn của PGBank.
Còn nếu cộng thêm người liên quan của từng pháp nhân nói trên, thì tổng tỷ lệ sở hữu của nhóm này lên đến 34,82%.
Ngoài ra, thông tin công bố cho thấy còn 16 nhà đầu tư cá nhân cũng đang nắm lượng rất lớn cổ phần của nhà băng này, với tổng tỷ lệ lên đến 69,53%. Đây là số liệu chỉ tính đến cá nhân, nếu tính thêm cả người có liên quan đến những nhà đầu tư cá nhân này, hiển nhiên con số còn lớn hơn nữa.
Từ đó có thể thấy, phần lớn cổ phần của PGBank đang nằm trọn trong tay 3 tổ chức và 16 cá nhân, một tỷ lệ rất cô đặc. Đây cũng là trường hợp hiếm thấy trong bức tranh sở hữu của các ngân hàng tại Việt Nam hiện nay.
Nhìn lại lịch sử, PGBank được thành lập năm 1993 dưới tên Ngân hàng TMCP Nông thôn Đồng Tháp Mười. Sau khi đi vào hoạt động 12 năm, đến năm 2005, Tổng Công ty Xăng dầu Việt Nam (Petrolimex) tham gia góp vốn vào ngân hàng, chính thức trở thành cổ đông chiến lược lớn và đổi tên thành Ngân hàng TMCP Xăng dầu Petrolimex (PGBank).
Hiện PGBank đang giao dịch trên UPCoM với mã chứng khoán PGB.
Tại cuối năm 2022, vốn điều lệ của PGBank đạt 3.000 tỷ đồng – thuộc mức thấp nhất trong số các ngân hàng có cùng quy mô thời điểm đó. Lý giải cho điều này là từ năm 2012, Petrolimex đã lên kế hoạch về việc thoái vốn tại PGBank để tập trung kinh doanh các mảng cốt lõi. Tuy nhiên, thương vụ này đã kéo dài đến gần 11 năm mà ngân hàng vẫn chưa thể tìm thấy đối tác chiến lược thích hợp, dẫn đến việc trì hoãn trong việc thực hiện tăng vốn mở rộng quy mô.
Mãi đến tháng 4/2023 mới xuất hiện 4 nhà đầu tư (gồm 3 nhà đầu tư tổ chức và 1 nhà đầu tư cá nhân) gom toàn bộ 120 triệu cổ phần đấu giá của PGBank do Petrolimex sở hữu. Giá trúng bình quân là 21.400 đồng/cp, tương ứng tổng giá trị cổ phần bán được là 2.568 tỷ đồng.
Thời điểm đó không công bố danh tính của các nhà đầu tư. Song mãi đến tháng 9/2024, trong danh sách cổ đông sở hữu trên 1% vốn điều lệ của PGBank và người có liên quan, danh tính của các nhà đầu tư mới được lộ diện.
Tại tháng 9/2024, PGBank công bố có 16 cổ đông (gồm 3 tổ chức và 13 cổ đông cá nhân) đã nắm tổng cộng tới 97,42% vốn của nhà băng này.
3 cổ đông tổ chức này chính là CTCP Thương mại Vũ Anh Đức, Công ty TNHH Xuất nhập khẩu và Phát triển Thương mại Gia Linh và CTCP Quốc tế Cường Phát đã đề cập ở đầu bài viết. Khi đó bộ 3 này sở hữu 40% vốn của PGBank.
Điều đáng nói hơn, cả 3 đều dẫn về một mối là Tập đoàn Thành Công (TC Group) thông qua dàn lãnh đạo cấp cao.
Cụ thể, tại Công ty Vũ Anh Đức, Chủ tịch HĐQT là ông Vũ Văn Nhuân. Ông Nhuân từng là Giám đốc kiêm người đại diện pháp luật của Công ty TNHH TCHB - đơn vị do CTCP Khu công nghiệp Tổ hợp Công nghệ Thành Công Việt Hưng (thành viên của TC Group) sáng lập và sở hữu 100% vốn.
Với Công ty Cường Phát, ông Nguyễn Văn Mạnh là Chủ tịch HĐQT kiêm Tổng giám đốc. Ông Mạnh từng là cổ đông sáng lập của CTCP Quốc tế PL - đơn vị do ông Nguyễn Toàn Thắng sáng lập và sở hữu vốn. Ông Nguyễn Toàn Thắng chính là em trai của ông Nguyễn Anh Tuấn - Chủ tịch TC Group.
Còn tại Công ty Gia Linh, ông Nguyễn Tiến Dũng nắm giữ 99% cổ phần. Ông Dũng từng là Giám đốc kiêm người đại diện pháp luật của CTCP Sản xuất xây dựng công nghệ Thành Công – cũng một thành viên trong hệ sinh thái TC Group.
Đến tháng 3/2026, tỷ lệ của nhóm tổ chức liên quan đến TC Group đã giảm từ 40% về 34,83% như đề cập ở đầu bài, tính cả thêm bên liên quan đến các pháp nhân. Với tỷ lệ sở hữu này, TC Group cho thấy có nhiều tiếng nói quan trọng tại PGBank.
Không những thế, người của phía TC Group cũng đã gia nhập vào ban quản trị, ban kiểm soát của PGBank ngay từ khi PGBank bước sang "trang mới".
Cụ thể, ông Đào Phong Trúc Đại (người của TC Group) đã đảm nhiệm chức Phó Chủ tịch PGBank từ tháng 10/2023 - sau nửa năm PGBank chính thức chia tay Petrolimex.
Song đến ĐHĐCĐ thường niên 2025, ông Đại đã không ứng cử vào Thành viên HĐQT nhiệm kỳ mới của ngân hàng này. Thay vào đó, ông Nguyễn Văn Tý – người từ TC Group lại ngồi vào ghế Thành viên HĐQT độc lập.
Tiếp đến tháng 7/2025, ông Bùi Vương Anh (sinh năm 1974) cũng đã được bầu giữ chức Thành viên HĐQT độc lập của PGBank. Hiện ông Vương Anh đang đảm nhiệm vai trò Phó chánh văn phòng Ban điều hành Tập đoàn kiêm Trợ lý Chủ tịch TC Group.
Trong khi đó, một nhân sự khác được ngồi vào vị trí thành viên Ban kiểm soát PGBank cùng thời điểm tháng 7/2025 là bà Chu Thị Hường (sinh năm 1979). Bà Hường hiện đảm nhiệm Trưởng ban kiểm soát nội bộ của TC Group.
Như vậy có 2 lãnh đạo cấp cao tại TC Group đang giữ chức Thành viên HĐQT độc lập cùng 1 người khác đang là Thành viên Ban Kiểm soát tại PGBank.
Tập đoàn Thành Công (TC Group) được thành lập năm 1999 bởi doanh nhân Nguyễn Anh Tuấn với xuất phát điểm là một công ty cơ khí.
Năm 2008, một bước ngoặt quan trọng diễn ra khi TC Group trở thành đối tác chính thức của thương hiệu xe tải nặng Hyundai và một năm sau đó là nhà phân phối độc quyền của xe du lịch Hyundai ở Việt Nam.
Liên doanh Hyundai Thành Công đưa nhà máy sản xuất và lắp ráp vào hoạt động năm 2011 tại khu công nghiệp Gián Khẩu, tỉnh Ninh Bình và từ đó dần phát triển thành một trong những doanh nghiệp lắp ráp và bán xe du lịch lớn nhất Việt Nam, đối trọng lớn của Thaco và Toyota.
Chiến lược của Hyundai Thành Công có nét giống với Tập đoàn Thaco của ông Trần Bá Dương, khi bắt đầu bằng việc kết hợp với một hãng xe quốc tế, tiến hành lắp ráp, phân phối, sau đó dần chuyển giao công nghệ để có thể hoàn thiện toàn bộ khâu sản xuất và mở rộng danh mục sang các dòng xe cao cấp hơn.
Điểm khác là trong khi Thaco hợp tác với nhiều thương hiệu như Mazda, Peugeot, BMW... thì TC Group chỉ tập trung vào sản xuất, lắp ráp và phân phối duy nhất các dòng xe của Hyundai.
Đến nay, sau gần 2 thập kỷ hợp tác với Hyundai, TC Group đã đủ năng lực, công nghệ kỹ thuật để sản xuất hầu hết các dòng xe thuộc phân khúc thấp đến cận cao cấp của tập đoàn Hàn Quốc.
Những bước tiến thần tốc trong lĩnh vực ô tô giúp TC Group mở rộng nhanh chóng và hình thành nên một hệ sinh thái với hàng chục thành viên hoạt động đa ngành, trung tâm là CTCP Tập đoàn Thành Công (TC Group) với người đứng đầu là chủ tịch Nguyễn Anh Tuấn. Mảng lắp ráp, sản xuất ô tô cũng được gom lại thành một hệ thống mang tên TC Motor.
Đến nay, chuỗi giá trị của TC Motor gần như đã hoàn thiện với đầy đủ các khâu từ sản xuất, phân phối cho đến dịch vụ.
Không những thế, tập đoàn còn lấn sân sang lĩnh vực bất động sản với hạt nhân quan trọng là TC Land. Công ty đã cho ra mắt các dự án bất động sản dưới thương hiệu The Five như The Five Villas & Resort Quangnam Danang, The Five Villas & Resort Ninh Binh và The Five Residences Hanoi.
Sự phát triển mạnh mẽ của mảng bất động sản lại thúc đẩy TC Group Công phát triển thêm mảng dịch vụ - TC Service. Đây là lĩnh vực hỗ trợ nghiên cứu và thương mại hóa các sản phẩm từ mảng ô tô và bất động sản. Cứ như thế, hệ sinh thái của tập đoàn Thành Công ngày càng mở rộng sang nhiều lĩnh vực khác nhau.
Với quy mô doanh thu lớn và nguồn lợi nhuận tích lũy nhiều năm, TC Group chọn mảng kinh doanh mở rộng tiếp theo là tài chính.
Năm 2019, TC Group đã có bước tiến đầu tiên sang lĩnh vực ngân hàng khi tham gia vào Eximbank. Nhưng sau đó thương vụ này đã không thành công.
Đến giữa năm 2023, khi Petrolimex thoái vốn khỏi PGBank, TC Group nhanh chóng rút vốn tại Eximbank để tham gia và trở thành một cổ đông quan trọng của ngân hàng này cho đến nay.
Tại ĐHĐCĐ thường niên 2024, Chủ tịch HĐQT Phạm Mạnh Thắng cũng cho biết TC Group là một cổ đông quan trọng của PGBank, là đối tác hỗ trợ, hợp tác trong các hoạt động kinh doanh của ngân hàng.
Không trực tiếp cho vay TC Group, song PGBank đã cho vay một vài đơn vị trong hệ sinh thái của Chủ tịch Nguyễn Anh Tuấn.
Trong tháng 8/2023 và tháng 10/2023, CTCP Sản xuất Xây dựng Công nghệ Thành Công thế chấp quyền đòi nợ hình thành trong tương lai từ hợp đồng thi công dự án Nhà máy ô tô Thành Công Việt Hưng cho PGBank Quảng Ninh.Hay trong tháng 9, 10 và 12/2023, CTCP Liên doanh ô tô Hyundai Thành Công Việt Nam đã nhiều lần sử dụng các hợp đồng tiền gửi tại PGBank làm tài sản bảo đảm để thế chấp vay vốn tại các ngân hàng như MB và BIDV, với giá trị tài sản đảm bảo lên tới 400 tỷ đồng.Tại Công ty Chứng khoán DSC - một thành viên mảng tài chính trong hệ sinh thái TC Group đang ghi nhận dư nợ đi vay ngắn hạn tại PGBank số tiền 454 tỷ đồng.
Theo thống kê của VietTimes, DSC bắt đầu phát sinh đi vay tại PGBank từ năm 2023 - cũng là thời điểm ngân hàng này đón nhóm cổ đông mới từ TC Group. Con số vay mới trong từng năm dao động từ 1.500 tỷ - 2.000 tỷ đồng, gấp gần 3 lần doanh thu thuần của công ty chứng khoán này.
Vì là những khoản vay ngắn hạn nên DSC cũng nhanh chóng trả nợ, qua đó hạ dư nợ cho vay tại nhà băng này về mức 454 tỷ đồng tại cuối 2025.
Theo thuyết minh của DSC, khoản vay tại PGBank được đảm bảo bằng các khoản tiền gửi và giấy tờ có giá.
Về phía ngân hàng PGBank, sau khi TC Group xuất hiện, dư nợ cho vay ô tô, xe máy tại PGBank tăng gấp 4 lần, vươn lên top đầu danh mục tín dụng sau hơn 2 năm.
Tại cuối năm 2025, tổng dư nợ cho vay khách hàng của PGBank hơn 46.300 tỷ đồng, tăng 12% sau một năm. Trong đó, hoạt động tín dụng cho mảng bán buôn, bán lẻ, sửa chữa ô tô xe máy và xe có động cơ khác đã vọt lên hơn 6.400 tỷ đồng, tăng tới 77% so với đầu năm.
Theo dữ liệu VietTimes, dư nợ tín dụng của mảng bán lẻ, sửa chữa ô tô xe máy cuối năm 2025 vừa qua là mức cao kỷ lục của PGBank, trong khi những năm trước đó chỉ loanh quanh con số 3.000 – 4.000 tỷ đồng.
Một mảng cũng rất được PGBank đổ vốn nhiều là nhóm tài chính, bảo hiểm, ngân hàng. Đến cuối năm 2025, đây là lĩnh vực có dư nợ vay tại PGBank lớn nhất, đạt gần 7.500 tỷ.
Nếu như trước 2023, dư nợ tín dụng nhóm tài chính loanh quanh 3.000 tỷ đồng, thì từ sau cột mốc 2023, con số đã tăng mạnh lên 4.000 tỷ, 6.000 tỷ và giờ là gần 7.500 tỷ. Tính ra, hoạt động tín dụng cho mảng tài chính của PGBank đã gấp 2,6 lần chỉ sau 3 năm.
Nếu phân tích về chất lượng nợ cho vay, tổng dư nợ xấu của PGBank tại cuối năm 2025 là gần 1.100 tỷ đồng, tương ứng với tỷ lệ nợ xấu là 2,35%, cải thiện so với mức 2,56% hồi cuối năm 2024.
Nhìn chung quy mô nợ xấu tại PGBank không thay đổi đáng kể sau một năm, còn tỷ lệ nợ xấu cải thiện nhờ vào tổng dư nợ cho vay mở rộng.
Trong gần 1.100 tỷ đồng dư nợ xấu, hơn một nửa là nợ có khả năng mất vốn (nợ nhóm 5) với khoảng 613 tỷ đồng.
Bên cạnh đó, nợ cần chú ý (nợ nhóm 2) tại PGBank cũng đã tăng mạnh, gấp 2,6 lần tại ngày đầu năm. Điều này cho thấy chất lượng tín dụng đang suy giảm. Nếu không xử lý triệt để, nguy cơ nợ xấu sẽ tiếp tục tăng trong tương lai khi nợ nhóm 2 có thể dịch chuyển sang các nhóm 3, 4 hoặc 5.
Điều đáng nói là, với dư nợ cho vay khách hàng hơn 46.000 tỷ đồng, PGBank gần như đứng cuối bảng (đứng thứ 26/27) ngân hàng có công bố số liệu năm 2025. Tuy nhiên, tỷ lệ nợ xấu của ngân hàng này lại đứng thứ 16/27 – một mức khá cao so với quy mô cho vay.