Người đàn ông họ Thẩm ở tỉnh Thiểm Tây, tây bắc Trung Quốc, đã bỏ tiền mua một căn hộ tầng 34 trong một dự án nhà ở mới xây với hy vọng có chốn an cư. Thế nhưng 4 năm sau, ông mới bàng hoàng phát hiện tòa nhà mà mình mua thực tế chỉ có 32 tầng.
Câu chuyện đang thu hút sự chú ý lớn trên mạng xã hội Trung Quốc khi trở thành ví dụ điển hình về những rủi ro của loại hình nhà ở có quyền sở hữu hạn chế, vốn được nhiều người lựa chọn vì giá rẻ.
Năm 2013, ông Thẩm mua một căn hộ rộng khoảng 90 m2 tại một ngôi làng nằm gần thành phố Tây An, thủ phủ tỉnh Thiểm Tây. Căn hộ nằm trên tầng 34 của một tòa nhà đang được xây dựng, với mức giá 2.646 nhân dân tệ/m2 (khoảng hơn 10 triệu đồng/m2).
Mức giá này chỉ bằng khoảng 1/3 giá nhà trung bình trong khu vực vào thời điểm đó bởi dự án thuộc loại hình nhà ở có quyền sở hữu hạn chế.
Tại Trung Quốc, đây là cách gọi không chính thức đối với các dự án được xây dựng trái phép trên đất nông thôn thuộc sở hữu tập thể. Loại hình này hình thành trong quá trình đô thị hóa khi nhiều khu đất nông thôn bị bỏ không được sử dụng cho các dự án nhà ở không được cấp phép đầy đủ.
Những căn hộ dạng này không được pháp luật bảo vệ, không thể sang nhượng hợp pháp và thường không có đầy đủ giấy tờ pháp lý. Tuy nhiên, do giá bán thấp hơn đáng kể so với thị trường nên vẫn có không ít người chấp nhận đánh đổi để mua.
Ông Thẩm đã thanh toán khoản đặt cọc ban đầu trị giá 117.700 nhân dân tệ (khoảng 458 triệu đồng) cho chủ đầu tư vào năm 2013.
Theo lời ông, phía chủ đầu tư khi đó cam kết các giấy phép và thủ tục pháp lý cần thiết sẽ được hoàn thiện sau. Tuy nhiên, trên thực tế, các dự án xây dựng trái phép gần như không thể được cấp đầy đủ giấy tờ hợp pháp.
Hai bên ký hợp đồng với thời hạn bàn giao nhà vào năm 2015.
Sau khi hoàn tất giao dịch ban đầu, ông Thẩm quay trở lại Bắc Kinh làm việc. Đến thời điểm nhận nhà theo hợp đồng, ông phát hiện công trình vẫn chưa hoàn thiện.
Năm 2017, chủ đầu tư thông báo dự án đã xây xong và yêu cầu ông thanh toán phần tiền còn lại. Ông Thẩm cho biết sẽ trả tiền ngay khi được nhận chìa khóa căn hộ.
Tuy nhiên, chỉ vài tháng sau, ông nhận được thông báo gây sốc: tòa nhà nơi căn hộ của ông tọa lạc thực chất chỉ có 32 tầng.
Ban đầu, chủ đầu tư đề nghị đổi cho ông một căn hộ ở tầng 32. Nhưng lúc đó ông chưa chuẩn bị đủ số tiền còn lại để hoàn tất giao dịch. Hai tháng sau, khi ông quay lại làm việc với chủ đầu tư, căn hộ tầng 32 cũng đã được bán cho người khác. Không còn lựa chọn nào khác, ông Thẩm yêu cầu được hoàn tiền. Tuy nhiên, chủ đầu tư cho biết họ không còn khả năng tài chính và đề nghị ông tiếp tục chờ đợi.
Đến năm 2020, ông nhận lại được 20.000 nhân dân tệ. Năm 2022, chủ đầu tư hoàn trả thêm 50.000 nhân dân tệ (khoảng 78 triệu đồng). Sau đó, phía doanh nghiệp gần như cắt đứt liên lạc và không còn trả lời các cuộc gọi của ông.
Bế tắc kéo dài khiến ông Thẩm phải nộp đơn yêu cầu trọng tài tại Tây An. Ủy ban trọng tài sau đó ra phán quyết buộc chủ đầu tư phải hoàn trả số tiền đặt cọc còn thiếu là 47.700 nhân dân tệ cùng khoảng 27.000 nhân dân tệ tiền lãi.
Theo quyết định này, nếu tiếp tục chậm thanh toán, doanh nghiệp còn phải bồi thường thêm 47.000 nhân dân tệ (khoảng 182 triệu đồng) cho ông Thẩm.
Tuy nhiên, đến tháng 5 năm nay, ông vẫn chưa nhận được khoản tiền còn lại.
Ông tiếp tục khởi kiện ra tòa án địa phương. Tòa án đã ban hành lệnh hạn chế tiêu dùng đối với bên nợ, một biện pháp thường được áp dụng với các cá nhân hoặc doanh nghiệp chây ì thi hành án. Dù vậy, việc thu hồi tiền vẫn gặp khó khăn vì chủ đầu tư không có tài sản hay tiền gửi nào đứng tên để cơ quan chức năng có thể kê biên.
Vụ việc nhanh chóng thu hút nhiều bình luận trên mạng xã hội Trung Quốc.
Nhiều người cho rằng đây là bài học đắt giá về những rủi ro khi mua nhà thuộc diện quyền sở hữu hạn chế.
“Nhà kiểu này đúng là rẻ, nhưng đi kèm vô số vấn đề. Ông ấy quá đen đủi nhưng thực sự rất khó giúp được”, một người viết.
Một người khác cho biết dù hiểu rõ rủi ro nhưng vẫn lựa chọn loại hình nhà ở này vì áp lực tài chính.
“Nếu dùng số tiền đó để thuê nhà thì sau 10 năm tôi cũng chẳng sở hữu được gì. Ít nhất mua kiểu này vẫn còn hy vọng có nhà”, người này chia sẻ.
Câu chuyện của ông Thẩm một lần nữa làm dấy lên tranh luận tại Trung Quốc về thị trường nhà ở “xám”, nơi nhiều người chấp nhận đánh đổi sự an toàn pháp lý để có cơ hội sở hữu nhà với chi phí thấp hơn nhiều so với thị trường chính thức.
Nhận hối lộ hơn 150 triệu USD, cựu "trùm" tài chính Trung Quốc vẫn không thoát án tử dù lập công lớn
Theo SCMP
