Quân đội Iran đang nghiên cứu cách ứng phó với các biện pháp kinh tế mà Mỹ dự kiến triển khai nhằm gây sức ép và hướng tới mục tiêu “làm sụp đổ” chính quyền tại Tehran.
Động thái này diễn ra sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố Washington sẽ tiến hành “chiến dịch kinh tế mang tính hủy diệt mạnh nhất” nhằm vào Iran, đồng thời cảnh báo Tehran sẽ phải đối mặt với “chiến tranh kinh tế và sự cô lập ở quy mô chưa từng có”.
Các chỉ huy Iran hiện xem xét những chiến lược quân sự mới nhằm đối phó với các mối đe dọa từ Mỹ.
“Giải pháp duy nhất khôn ngoan và hiệu quả để vượt qua những thời điểm lịch sử khó khăn, đồng thời vô hiệu hóa các âm mưu của kẻ thù ở hiện tại và tương lai”, ông Ahmad Vahdi, Tổng tư lệnh Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC), cảnh báo hôm thứ Sáu.
Trong ngày Quốc phòng Công nghiệp của Iran hôm thứ Bảy, ông Ali Abdollahi, Tham mưu trưởng các lực lượng vũ trang Iran, ca ngợi một “cuộc cách mạng công nghiệp quốc phòng mang tính răn đe” trong lĩnh vực sản xuất vũ khí trong nước.
Tuy nhiên, giống như năm ngoái, giới chức Iran một lần nữa quyết định không công khai các loại vũ khí mới.
“Chúng tôi hạn chế việc công bố vũ khí và trang thiết bị nhằm tạo bất ngờ cho đối phương, đồng thời bảo vệ thông tin và những bí mật quốc phòng của đất nước”, người phát ngôn Bộ Quốc phòng Iran Reza Talaei-Nik nói với truyền thông nhà nước hôm thứ Bảy.
Dù vậy, ông cho biết trong 12 tháng sau cuộc chiến kéo dài 12 ngày với Israel và Mỹ hồi tháng 6/2025, Iran đã tăng gấp đôi sản lượng vũ khí và trang thiết bị quốc phòng.
Kể từ khi cuộc chiến hiện nay với Mỹ và Israel bắt đầu ngày 28/2, sản lượng của một số “sản phẩm chiến lược và được ưu tiên” đã tăng hơn gấp ba lần, theo tuyên bố của ông Talaei-Nik.
Quan chức này cũng cho biết hơn 9.300 công ty tại Iran đang tham gia sản xuất vũ khí, đồng nghĩa các cuộc không kích của Mỹ và Israel khó có thể phá hủy hoàn toàn ngành công nghiệp này.
Quyền Bộ trưởng Quốc phòng Iran Majid Ebn-e Reza hôm thứ Sáu cho rằng so với cuộc chiến với Mỹ và Israel năm ngoái, các lực lượng vũ trang Iran đã đạt được khả năng thâm nhập sâu hơn vào các căn cứ đối phương, nâng cao độ chính xác của các đòn tấn công và cải thiện hiệu quả đánh chặn phòng không.
Trong một cuộc xung đột tương lai, IRGC sẽ triển khai các thế hệ đầu đạn mới cho tên lửa đạn đạo và tên lửa hành trình, bởi quá trình sản xuất và phát triển những vũ khí này chưa bao giờ dừng lại, người phát ngôn IRGC Hossein Mohebbi nói hôm thứ Năm.
Lệnh ngừng bắn giữa Mỹ và Iran có hiệu lực từ ngày 8/4, sau gần 40 ngày ném bom dữ dội với hàng nghìn lượt xuất kích.
Nhà Trắng khi đó tuyên bố hơn 85% cơ sở công nghiệp quốc phòng của Iran đã bị phá hủy, trong đó có phần lớn tên lửa đạn đạo, bệ phóng cơ động và máy bay không người lái tầm xa.
Washington cũng cho biết hơn 150 tàu chiến Iran đã bị phá hủy, toàn bộ tàu ngầm bị đánh chìm và 97% kho mìn hải quân của Iran bị loại khỏi vòng chiến.
Tuy nhiên, một đánh giá tình báo mật của Mỹ được truyền thông đưa tin hồi tháng 5 cho thấy Iran vẫn còn khoảng 75% số bệ phóng cơ động và 70% lượng tên lửa trước chiến tranh.
Ngay cả sau thêm hai tuần không kích dữ dội của Mỹ trong tháng 7, IRGC và quân đội Iran vẫn tiếp tục phóng tên lửa và UAV nhằm vào các căn cứ Mỹ cũng như hoạt động vận tải quốc tế tại eo biển Hormuz, dù với tần suất thấp hơn đáng kể so với giai đoạn đầu chiến tranh.
Các chỉ huy Iran cho rằng những cuộc tấn công của Mỹ trong tháng 7 có thể là dấu hiệu Washington đang lên kế hoạch cho các chiến dịch trên bộ ở miền nam Iran, đồng thời khẳng định quân đội đã sẵn sàng đối phó với bất kỳ nỗ lực nào như vậy của Mỹ.
Iran giấu năng lực sản xuất vũ khí dưới lòng đất
Các chuyên gia cho rằng Iran vẫn tiếp tục sản xuất vũ khí tại những cơ sở ngầm phân tán về địa lý, nằm ngoài tầm phá hủy của bom Mỹ, ngay cả khi nhiều dây chuyền sản xuất trên mặt đất đã bị đánh phá nghiêm trọng.
Bên cạnh những tên lửa đạn đạo phức tạp và đắt đỏ, các UAV cảm tử có chi phí thấp hơn và dễ sản xuất hơn đã giúp Iran tạo ra nhiều thách thức cho hệ thống phòng thủ Mỹ.
Những UAV này có thể buộc Mỹ sử dụng lượng lớn tên lửa đánh chặn, giúp Iran xác định vị trí radar, buộc các sân bay hoặc cơ sở năng lượng tạm dừng hoạt động và gây gián đoạn giao thông hàng hải qua eo biển Hormuz.
Phòng không Iran vẫn có những khả năng đáng chú ý
Hệ thống phòng không và lực lượng không quân già cỗi của Iran nhìn chung đã không thể ngăn chặn hiệu quả máy bay Mỹ, Israel và các nước Arab xâm nhập không phận trong các đợt không kích.
Tuy nhiên, một số hệ thống nhỏ hơn, sử dụng cảm biến quang điện tử, đầu dò hồng ngoại và các tổ hợp phòng không vác vai, vẫn thực hiện được một số vụ đánh chặn, trong đó có cả việc bắn hạ một tiêm kích F-15.
Theo các báo cáo truyền thông Mỹ, ít nhất 45 UAV MQ-9 Reaper tiên tiến của quân đội Mỹ — tương đương khoảng một phần tư toàn bộ phi đội, với tổng giá trị hơn 1,3 tỷ USD — đã bị Iran bắn hạ hoặc bị mất do sự cố liên kết dữ liệu và các vấn đề trong quá trình vận hành.
Hormuz vẫn là điểm nghẽn quan trọng
Tại eo biển Hormuz, nơi Tổng thống Mỹ Donald Trump tuần này tuyên bố là lãnh thổ của Mỹ, Washington cùng các đồng minh đã từng bước tăng lượng dầu và năng lượng được vận chuyển qua khu vực trong những tuần gần đây.
Tuy nhiên, bất chấp những thiệt hại đáng kể đối với năng lực hải quân Iran, các cuộc tấn công bằng tên lửa, UAV và xuồng cao tốc vẫn khiến lượng dầu vận chuyển qua Hormuz thấp hơn đáng kể so với trước chiến tranh.
Hoạt động hàng hải cũng bị gián đoạn tại Biển Đỏ và eo biển Bab al-Mandeb, nơi lực lượng Houthi ở Yemen có quan hệ với Iran đã nhiều lần đụng độ với Saudi Arabia và các lợi ích của nước này.
Iran và Mỹ hiện không tiến hành bất kỳ cuộc đối thoại thực chất nào, khiến một lối thoát ngoại giao cho cuộc chiến vẫn chưa xuất hiện rõ ràng.
Theo AJ, Reuters
