Internet đa ngữ đáp ứng thực tế đa dạng văn hóa và ngôn ngữ toàn cầu
Phát biểu tại hội nghị Thúc đẩy chấp nhận phổ quát tên miền đa ngữ khu vực châu Á - Thái Bình Dương (UA Day) 2026 do Trung tâm Internet Việt Nam (VNNIC), thuộc Bộ Khoa học và Công nghệ tổ chức ngày 17/4, ông Lê Ngọc Đức, Chủ tịch Hội đồng quản lý VNNIC nhấn mạnh rằng việc chấp nhận phổ quát không chỉ là vấn đề công nghệ, mà là cách để mọi người, ở bất kỳ đâu, sử dụng bất kỳ ngôn ngữ nào, đều có thể tiếp cận và tham gia Internet một cách bình đẳng.
Với mục tiêu chung là thúc đẩy Internet cởi mở, bao trùm và phục vụ cho tất cả mọi người, ông Lê Ngọc Đức cho rằng việc chấp nhận phổ quát không chỉ là câu chuyện kỹ thuật. Đó là cách để mọi người, ở bất kỳ đâu, sử dụng bất kỳ ngôn ngữ nào, đều có thể tiếp cận và tham gia vào không gian số một cách bình đẳng.
"Một Internet chỉ thực sự phát triển khi tất cả chúng ta đều có cơ hội như nhau để kết nối và sáng tạo", Chủ tịch VNNIC nói.
Chấp nhận phổ quát (Universal Acceptance – UA) là khả năng các hệ thống Internet, phần mềm và dịch vụ có thể xử lý đầy đủ các tên miền và địa chỉ thư điện tử, bao gồm cả các ngôn ngữ ngoài bảng chữ cái latin. Đây là yếu tố nền tảng để xây dựng Internet đa ngữ, phù hợp với thực tế đa dạng văn hóa và ngôn ngữ trên toàn cầu.
Trao đổi với báo chí bên lề hội nghị, ông Nguyễn Trường Giang, quyền Giám đốc VNNIC, cho biết tên miền đa ngữ (Internationalized Domain Name – IDN) là các tên miền được thể hiện bằng ngôn ngữ bản địa của từng quốc gia, vùng lãnh thổ. IDN đang trở thành xu thế tất yếu của Internet, đặc biệt tại các quốc gia không sử dụng bảng chữ cái Latin như Nga, Trung Quốc, Hàn Quốc, Nhật Bản hay Ấn Độ, khi nhu cầu tiếp cận không gian số bằng chính ngôn ngữ của mình ngày càng gia tăng.
Ông Nguyễn Trường Giang nhấn mạnh rằng trong bối cảnh Internet phát triển không ngừng và trở thành nền tảng toàn cầu, việc chấp nhận phổ quát tên miền đa ngữ giữ vai trò then chốt, đặc biệt tại khu vực châu Á - Thái Bình Dương, nơi sự đa dạng ngôn ngữ là một lợi thế lớn.
Ông cho rằng việc bảo đảm chấp nhận phổ quát tên miền đa ngữ không chỉ là nhu cầu kỹ thuật, mà còn là ưu tiên chiến lược, tác động trực tiếp đến chuyển đổi số, đổi mới sáng tạo và khả năng tham gia của các cộng đồng vào nền kinh tế số toàn cầu.
Khoảng cách giữa tiềm năng và thực tế
Tại Việt Nam, tên miền đa ngữ (tên miền tiếng Việt có dấu) đã được triển khai từ năm 2011, từng đạt gần 1 triệu tên miền vào năm 2014 và được tích hợp trong hệ thống tên miền quốc gia “.vn”. Tuy nhiên, theo VNNIC, mức độ sử dụng thực tế vẫn chưa tương xứng với tiềm năng.
Nguyên nhân không chỉ đến từ thói quen người dùng, mà còn do nhiều hệ thống kỹ thuật chưa hỗ trợ đầy đủ các tên miền hợp lệ, khiến việc truy cập, gửi nhận email hoặc sử dụng dịch vụ số gặp khó khăn. Điều này tạo ra những rào cản nhất định trong việc tiếp cận Internet, đặc biệt với các cộng đồng sử dụng ngôn ngữ bản địa.
Trong bối cảnh phát triển chính phủ số, kinh tế số và xã hội số, việc thúc đẩy chấp nhận phổ quát tên miền đa ngữ vì vậy được xem là cần thiết nhằm bảo đảm người dân và doanh nghiệp có thể sử dụng tên miền, địa chỉ thư điện tử đa ngữ một cách an toàn, bình đẳng, đồng thời phát huy giá trị tài nguyên Internet quốc gia.
Ông Nguyễn Minh Thắng, Phó giám đốc VNNIC, cho biết các bên đã đạt được sự đồng thuận về nhiều ưu tiên quan trọng, trong đó có việc nâng cao nhận thức về chấp nhận phổ quát tên miền đa ngữ trong cơ quan quản lý, doanh nghiệp và cộng đồng kỹ thuật; đẩy nhanh triển khai kỹ thuật để các hệ thống sẵn sàng hỗ trợ đa ngữ; tích hợp chấp nhận phổ quát tên miền đa ngữ vào chính sách và tiêu chuẩn quốc gia.
Bên cạnh đó, ông nhấn mạnh vai trò của đào tạo, hợp tác với giới học thuật và doanh nghiệp nhằm nâng cao năng lực kỹ thuật, cũng như thúc đẩy các dự án thí điểm và môi trường thử nghiệm để chuyển hóa các ý tưởng thành ứng dụng thực tiễn.
Theo đại diện VNNIC, việc chấp nhận phổ quát không chỉ là yêu cầu kỹ thuật, mà còn là yếu tố chiến lược thúc đẩy bao trùm số, đổi mới sáng tạo và phát triển bền vững. Kết quả hội nghị cũng cho thấy nhu cầu tăng cường hợp tác quốc tế và triển khai các hành động cụ thể, đồng bộ ở cả cấp quốc gia và khu vực.
Trong kỷ nguyên số, Internet không còn là không gian của riêng một ngôn ngữ hay một nhóm người dùng. Một hệ sinh thái số bền vững cần bảo đảm mọi người, bất kể ngôn ngữ hay vị trí địa lý, đều có thể tiếp cận và khai thác giá trị từ Internet.
Các đại biểu tại UA Day 2026 thống nhất việc thúc đẩy chấp nhận phổ quát chính là nền tảng để hiện thực hóa mục tiêu đó. Khi các rào cản kỹ thuật được tháo gỡ và hợp tác được tăng cường, Internet mới thực sự trở thành không gian chung cho kết nối, sáng tạo và phát triển.
Việt Nam đăng cai hội nghị UA Regional Strategy Review và UA Day 2026 là một phần trong cam kết thúc đẩy một Internet an toàn, bao trùm và dễ tiếp cận cho tất cả. Sự kiện quy tụ khoảng 150 đại biểu trong nước và quốc tế, với sự tham gia của các tổ chức như ICANN, UNESCO cùng đại diện nhiều quốc gia trong khu vực.
Những năm gần đây, Việt Nam liên tục gia tăng hiện diện trong các hoạt động hợp tác quốc tế về Internet. Năm 2025, VNNIC đã phối hợp tổ chức thành công Diễn đàn DNS khu vực châu Á – Thái Bình Dương, tạo tiền đề cho việc tiếp tục đăng cai UA Day 2026.
Theo thông tin từ VNNIC, việc liên tiếp tổ chức các sự kiện quy mô khu vực không chỉ cho thấy năng lực tổ chức, mà còn góp phần khẳng định vai trò, vị thế của Việt Nam trong cộng đồng Internet khu vực và quốc tế. Đây cũng là cơ hội để tăng cường năng lực quốc gia về hạ tầng Internet, thúc đẩy công nghệ đa ngôn ngữ và mở rộng hợp tác với các đối tác quốc tế.
