Chiều 25/3, nhiều cảnh sát cơ động có mặt tại cơ sở kinh doanh vàng bạc đá quý Bảo Tín Minh Châu ở số 15 Trần Nhân Tông, phường Hai Bà Trưng và số 139 đường Cầu Giấy, phường Cầu Giấy, Hà Nội.
Hai cơ sở sau đó đều đóng cửa cuốn, ngừng giao dịch với khách hàng. Bên trong cửa hàng, một số công an mặc sắc phục đang đi vào.
Bên ngoài, một số khách hàng vẫn có mặt để mua vàng nhưng đều phải ra về.
Bảo Tín Minh Châu của ai?
Trước khi bị công an kiểm tra, Bảo Tín Minh Châu vốn là thương hiệu kinh doanh vàng bạc đá quý lâu đời tại Hà Nội. Tại Hà Nội, hiện có 5 thương hiệu vàng bạc cùng mang họ “Bảo Tín”, ngoài Bảo Tín Minh Châu còn có: Bảo Tín Mạnh Hải, Bảo Tín Thanh Vân, Bảo Tín Hồng Quân và Bảo Tín Hoàng Long.
Điều đặc biệt là cả 5 thương hiệu đều thuộc sở hữu của 5 anh chị, em ruột trong một gia đình, những người kế nghiệp nghề kim hoàn từ người mẹ - doanh nhân Lương Thị Điểm gây dựng.
Nghề kim hoàn đến với gia đình bà Điểm như một cơ duyên kể từ khi cả nhà chuyển về thị trấn Văn Điển (Hà Nội). Lúc ấy, bà mưu sinh bằng đủ thứ nghề ở cổng chợ như bán nước chè, ốc luộc, khoai lang đến những que kem giá chỉ 1-2 hào.
Bảo Tín Minh Châu cũng khởi nguồn từ cơ sở này. Thương hiệu được gây dựng bởi ông Vũ Minh Châu (sinh năm 1953) – con trai cả của bà Điểm và anh trai ông Vũ Mạnh Hải (sinh năm 1961) - nhà sáng lập Bảo Tín Mạnh Hải.
Hiện tại, Bảo Tín Minh Châu vẫn tập trung kinh doanh vàng theo truyền thống gia đình với sản phẩm nổi tiếng là Vàng Rồng Thăng Long, được nhiều người dân và giới đầu tư tin dùng. Ngoài ra, công ty còn kinh doanh trang sức kim cương, ngọc trai, đá quý…
Theo dữ liệu của VietTimes có được, Công ty TNHH Bảo Tín Minh Châu – công ty sở hữu thương hiệu Bảo Tín Minh Châu được thành lập từ năm 1995, có trụ sở tại số 29 Trần Nhân Tông, phường Hai Bà Trưng, Hà Nội
Tại ngày 23/1/2026, công ty có vốn điều lệ là 400 tỷ đồng, trong đó ông Vũ Minh Châu góp hơn 390 tỷ đồng, tương đương hơn 97,5% vốn. Còn người con trai là Vũ Phương Nam góp hơn 9,8 tỷ đồng, tương đương hơn 2,4% vốn điều lệ. Tức là trên danh nghĩa, công ty này hoàn toàn của ông Châu.
Trong suốt quá trình hoạt động, ông Vũ Minh Châu là người đảm nhiệm vai trò tổng giám đốc kiêm người đại diện pháp luật của Bảo Tín Minh Châu. Tuy nhiên đến tháng 6/2024, vị trí này được chuyển giao từ ông Châu sang cho bà Phạm Lan Anh (sinh năm 1976).
Theo thông tin trên website chính thức, sau hơn 30 năm phát triển, giờ đây doanh nghiệp đã có trong tay 3 cơ sở kinh doanh tại Hà Nội cùng khoảng 200 đại lý trên toàn quốc.
Doanh thu nghìn tỷ đồng nhưng lãi "nhỏ giọt"
Theo dữ liệu từ VietnamFinance, doanh thu thuần năm 2023 của Bảo Tín Minh Châu đạt 1.401 tỷ đồng, tăng 332 tỷ đồng, tương đương hơn 31% so với năm 2022.
Đà tăng tiếp tục nới rộng sang năm 2024 khi mức tăng lên tới 396%, đạt gần 7.000 tỷ đồng. Con số này được coi là doanh thu kỷ lục của chủ thương hiệu Vàng Rồng Thăng Long này.
Năm 2024, khi đó thị trường vàng trong nước đã nhảy múa không ngừng, liên tục lập hết đỉnh này sang đỉnh cao khác. Năm đó, vàng trở thành một trong những tài sản sinh lời nhất. Điều này cũng đã giúp kết quả nhiều công ty buôn vàng như Bảo Tín Minh Châu, CTCP Vàng bạc Đá quý Phú Nhuận (PNJ) hay DOJI “ăn nên làm ra”.
Trở lại với Bảo Tín Minh Châu, điều đáng nói là lợi nhuận sau thuế thu về rất mỏng. Cụ thể năm 2021 là 2 tỷ đồng, năm 2022 lãi 4,1 tỷ đồng, năm 2023 là 4,4 tỷ. Sang năm 2024 mức lợi nhuận hơn 49 tỷ đồng.
So với quy mô doanh thu, con số lợi nhuận thu về của Bảo Tín Minh Châu gần như là rất khiêm tốn. Tỷ suất sinh lời lợi nhuận/doanh thu (ROS) dao động 0,2% đến 0,7% giai đoạn 2021 – 2024.
Với mức sinh lời trên, số thuế thực đã nộp của Bảo Tín Minh Châu vào năm 2023 chỉ là 300 triệu đồng, năm 2022 là 200 triệu đồng.
Vì sao giá vàng càng tăng nhưng lợi nhuận của nhà buôn chưa cao?
Trong hơn 3 năm gần đây, thị trường vàng thế giới cũng như trong nước chứng kiến những mốc kỷ lục về giá, trong bối cảnh tình hình kinh tế, địa chính trị phức tạp khiến kim loại này trở thành là nơi trú ẩn an toàn cho nhà đầu tư.
Nếu như giá vàng miếng SJC chốt cuối năm 2022 ở mức 66-67 triệu đồng/lượng ở chiều mua vào - bán ra, thì đến hôm 25/3/2026, giá SJC đã vọt lên 172-175 triệu đồng/lượng. Như vậy mức tăng lên tới 161%.
Vậy tại sao dù giá vàng vẫn đang có xu hướng tăng, khiến doanh thu của Bảo Tín Minh Châu tăng tương xứng, nhưng lợi nhuận thu về lại ở mức thấp?
Lấy ví dụ trường hợp của CTCP Vàng bạc Đá quý Phú Nhuận (Mã: PNJ) – doanh nghiệp buôn vàng duy nhất đang niêm yết trên sàn chứng khoán. Doanh nghiệp này từng lý giải vàng 24K - vàng nguyên chất 99,99% có biên lợi nhuận rất thấp.
Khi giá vàng trong nước lên/xuống, doanh thu mảng này của PNJ cũng biến động tăng/giảm theo. Do đó, lợi nhuận thu về gần như không đáng kể, biên lãi gộp rất eo hẹp. Thậm chí doanh nghiệp có thể gặp rủi ro giảm lợi nhuận nếu biến động giá quá mạnh.
Vì vậy mà chiến lược của PNJ trong những năm trở lại đây là chủ động thực hiện chiến lược "hi sinh doanh thu" của mảng vàng 24K để chuyển sang bán vàng trang sức.
Bởi vàng trang sức là mảng được chế tác lại từ vàng 24K, được thiết kế riêng và mang tính thương hiệu, giá trị gia tăng qua đó cũng được bổ sung thêm. Điều đó khiến cho mảng vàng trang sức có biên lãi gộp cao gấp chục lần so với khi bán vàng 24K.
Trong bối cảnh nguồn nguyên liệu cho vàng 24K trong nước có hạn, nguồn cung sản phẩm bị hạn chế kéo dài và biên lãi gộp kém hấp dẫn, PNJ trong nhiều quý gần đây đã chọn rẽ hướng chiến lược sang tập trung vào hàng trang sức bán ra thị trường, thay vì "trade" vàng miếng, vàng nhẫn nguyên chất.
Dẫn chứng trên có thể giải thích được phần nào doanh thu của Bảo Tín Minh Châu thì cao chót vót nhưng biên lợi nhuận thu về lại khiêm tốn.
Tình trạng tỷ suất sinh lời “mỏng như giấy” không chỉ diễn ra đối với Bảo Tín Minh Châu. “Ông lớn” Công ty TNHH MTV Vàng bạc Đá quý Sài Gòn (SJC) – đơn vị sở hữu thương hiệu vàng SJC cũng có tỷ suất sinh lời lợi nhuận/doanh thu cũng dao động 0,2% đến 0,8%, xét trong cùng giai đoạn với tiệm vàng Bảo Tín 2021 - 2024.
Bảo Tín Minh Châu bị đưa vào diện thanh tra đặc biệt, dính nhiều sai phạm
Tháng 6/2023, Bảo Tín Minh Châu chính thức nằm trong danh sách 4 doanh nghiệp kinh doanh vàng bị đưa vào diện thanh tra đặc biệt. Cuộc thanh tra được thực hiện bởi liên ngành gồm Bộ Công an, Ngân hàng Nhà nước, Bộ Tài chính, Bộ Công Thương và Thanh tra Chính phủ – cho thấy mức độ quan tâm đặc biệt của cơ quan chức năng với hoạt động của các “ông lớn” trong ngành vàng.
Theo quyết định được công bố, đoàn thanh tra tập trung vào nhiều nội dung trọng yếu: từ việc tuân thủ pháp luật trong hoạt động kinh doanh vàng, quy định phòng chống rửa tiền, đến chế độ kế toán, sử dụng hóa đơn – chứng từ và nghĩa vụ thuế.
Tháng 5/2025, Ngân hàng Nhà nước (NHNN) công bố kết quả thanh tra tại các đơn vị kinh doanh vàng. Trong đó, Bảo Tín Minh Châu là doanh nghiệp bị phạt nặng nhất (2,64 tỷ đồng) khi đã có một số vi phạm như giao dịch bán vàng với giá cao hơn niêm yết; vi phạm về thương mại điện tử, sử dụng công nghệ số để kinh doanh vàng.
Cụ thể, không công bố trên website thông tin vận chuyển và giao nhận; không công bố trên quy trình tiếp nhận, trách nhiệm xử lý khiếu nại của khách hàng và cơ chế giải quyết tranh chấp liên quan đến hợp đồng được giao kết trên website; không xây dựng, ban hành chính sách đảm bảo an toàn, an ninh cho việc thu thập và sử dụng thông tin cá nhân của người tiêu dùng trên website...
Đáng chú ý, ngay khi kết thúc thanh tra, NHNN đã chuyển thông tin vụ việc có dấu hiệu vi phạm pháp luật hình sự tại Công ty Bảo Tín Minh Châu sang Bộ Công an để xác minh, điều tra, xử lý.
Đến tháng 9/2025, Bảo Tín Minh Châu cũng có tên trong những công ty buôn vàng bị xử phạt 200 triệu đồng về hành vi đưa thông tin gây nhầm lẫn về sản phẩm nhằm thu hút khách hàng của doanh nghiệp khác.
