Ukraine tiến hành một trong những đợt tập kích bằng máy bay không người lái (UAV) lớn nhất trong năm nhằm vào Nga trong đêm thứ Bảy, đánh trúng một đầu mối dầu mỏ quan trọng, bất chấp yêu cầu của Tổng thống Mỹ Donald Trump về việc Kiev ngừng tấn công hạ tầng năng lượng Nga.
Căng thẳng giữa Ukraine và Mỹ gia tăng trong những ngày gần đây, làm dấy lên lo ngại tại Kiev rằng nước này có thể mất đi những hỗ trợ thiết yếu khi chuẩn bị bước vào một mùa đông nữa giữa các đợt tấn công liên tiếp của Nga.
Trong cuộc phỏng vấn với chương trình “Meet the Press” của NBC News, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky cảnh báo việc Mỹ đứng về phía Nga sẽ là một “sai lầm lịch sử”.
Trong bài đăng trên mạng xã hội Truth Social hôm Chủ nhật vừa qua, Tổng thống Trump cho biết ông không muốn có bất kỳ động thái nào khiến Nga rời khỏi bàn đàm phán chấm dứt xung đột Ukraine. Ông đồng thời khẳng định tin rằng “tiến triển lớn đang được tạo ra”.
Tuy nhiên, nhà lãnh đạo Mỹ cũng chỉ trích gay gắt ông Zelensky, cho rằng Tổng thống Ukraine “không muốn chấm dứt cuộc chiến này, và có lẽ chưa bao giờ muốn điều đó”.
“Tôi đang trong quá trình đàm phán hòa bình cho cuộc chiến giữa Nga và Ukraine, và không muốn làm bất cứ điều gì một cách thiếu khôn ngoan khiến Nga rời khỏi bàn thương lượng”, ông Trump viết.
Bất chấp những bất đồng, Tổng thống Zelensky cho biết ông đã trao đổi với đặc phái viên Mỹ Steve Witkoff và Jared Kushner, con rể ông Trump, trong ngày Chủ nhật. Theo ông, hai bên vẫn duy trì liên lạc liên tục nhằm thúc đẩy mục tiêu hòa bình.
“Chúng tôi đang làm mọi thứ trong khả năng của mình để biến điều đó thành hiện thực, đồng thời bảo đảm lập trường của Mỹ vững chắc và góp phần đưa hòa bình đến gần hơn”, ông Zelensky viết trên mạng xã hội X.
Ukraine tiếp tục tập kích các mục tiêu sâu trong lãnh thổ Nga
Trong khi các nỗ lực ngoại giao vẫn tiếp diễn, Ukraine không dừng các cuộc tấn công tầm xa vào lãnh thổ Nga.
Bộ Quốc phòng Nga cho biết lực lượng nước này đã bắn hạ 1.015 UAV của Ukraine trên nhiều khu vực trong đêm từ thứ Bảy sang Chủ nhật.
Một trong những mục tiêu bị tập kích là Cảng dầu St. Petersburg, theo giới chức Nga. Cơ sở này có công suất tiếp nhận lên tới 12,5 triệu tấn dầu mỗi năm.
Công ty Fire Point của Ukraine, đơn vị sản xuất loại UAV được sử dụng trong cuộc tấn công, cho biết một đám cháy đã bùng phát trong khuôn viên cảng sau vụ tập kích.
Theo công ty phân phối hàng hóa Ozon của Nga, một trung tâm logistics tại St. Petersburg cũng bị tấn công. Ngoài ra, một trung tâm dữ liệu của nền tảng mạng xã hội VKontakte của Nga cũng nằm trong số các mục tiêu bị nhắm tới.
Giới chức địa phương cho biết các cuộc tấn công khiến một người thiệt mạng và 5 người bị thương, đồng thời gây hư hại cho một số nhà dân.
Một cư dân 41 tuổi tại St. Petersburg kể với CNN rằng UAV bị bắn hạ ngay phía trên khu vực người này sinh sống.
“Họ bắn hạ một chiếc ngay phía trên chúng tôi. Có một ánh chớp sáng lóe lên, rồi mặt đất rung chuyển khá mạnh”, người này kể.
Một cư dân khác cho biết tiếng động lớn khiến người này phải đánh thức mọi người trong nhà, đưa mèo đi cùng rồi chạy vào phòng tắm trú ẩn.
“Tôi nghe thấy một tiếng rít lớn, gọi mọi người ra khỏi giường, bế con mèo theo rồi chúng tôi trốn trong phòng tắm”, người này nói.
Mâu thuẫn giữa ông Trump và ông Zelensky ngày càng sâu sắc
Các cuộc tập kích của Ukraine diễn ra trong bối cảnh quan hệ giữa Tổng thống Zelensky và Tổng thống Trump ngày càng căng thẳng. Tuần trước, ông Trump gọi các cuộc tấn công của Kiev nhằm vào những nhà máy lọc dầu của Nga là hành động “đáng hổ thẹn”.
Một tuần trước đó, ông Trump tuyên bố Nga và Ukraine đã đồng ý ngừng tấn công hạ tầng năng lượng của nhau. Nhà Trắng khi ấy muốn giảm sức ép lên giá dầu và dầu diesel trước cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ quan trọng tại Mỹ.
Tuy nhiên, cả Kiev lẫn Moscow đều không xác nhận có thỏa thuận như vậy. Ukraine từng tạm dừng các cuộc tấn công thuộc nhóm mục tiêu này nhưng sau đó nối lại, trong khi Nga vẫn tiếp tục tập kích các cơ sở năng lượng và thành phố của Ukraine.
Theo giới chức Ukraine, trong 24 giờ tính đến sáng Chủ nhật, các cuộc tấn công bằng tên lửa và UAV của Nga trên khắp Ukraine khiến 11 người thiệt mạng và gần 50 người bị thương. Trong số các vụ việc được ghi nhận có cuộc tập kích quy mô lớn nhằm vào các cơ sở năng lượng tại vùng Odessa.
“Trong một tuần kể từ khi Tổng thống Mỹ công bố lệnh ngừng bắn trong lĩnh vực năng lượng, Nga đã tấn công các lĩnh vực năng lượng, dầu mỏ và khí đốt của Ukraine 76 lần”, ông Zelensky viết trên mạng xã hội X hôm Chủ nhật.
Trong khi đó, Tổng thống Trump đã miễn trừ một số biện pháp trừng phạt đối với dầu diesel nhập khẩu từ Nga. Hôm thứ Sáu tuần trước, ông tiếp tục viện dẫn cơ chế miễn trừ để loại Nga khỏi phạm vi áp dụng một số biện pháp trừng phạt kinh tế trên diện rộng do Quốc hội Mỹ quy định. Động thái này vấp phải chỉ trích, kể cả từ một số nghị sĩ đảng Cộng hòa.
Trong cuộc phỏng vấn với chương trình “Meet the Press” hôm Chủ nhật, ông Zelensky cho rằng việc nới lỏng trừng phạt đang củng cố năng lực tiến hành chiến tranh của Tổng thống Nga Vladimir Putin, trong khi quân đội Nga gặp khó khăn trên chiến trường.
“Đó là sự hỗ trợ nhiều hơn cho hành động gây hấn của Nga”, nhà lãnh đạo Ukraine nói.
Ukraine lo ngại các hỗ trợ then chốt của Mỹ bị hạn chế
Ông Zelensky cũng nhắc lại rằng quân đội Ukraine vẫn bị hạn chế quyền tiếp cận hệ thống vệ tinh Starlink để hỗ trợ dẫn đường cho UAV tầm ngắn và UAV hoạt động trên chiến trường.
“Đó là thông điệp từ chính phủ Mỹ” nhằm hạn chế tốc độ mà UAV Ukraine có thể di chuyển, ông Zelensky nói.
Chính quyền Tổng thống Trump đã phủ nhận việc ra lệnh áp đặt các hạn chế đối với dịch vụ này.
Về chia sẻ tình báo, ông Zelensky cho biết phía Mỹ từng ngừng cung cấp thông tin trong 3 ngày, trùng với thời điểm Nga tiến hành các cuộc tấn công bằng tên lửa đạn đạo, nhưng hoạt động chia sẻ sau đó đã được khôi phục.
Các mạng lưới vệ tinh của Mỹ đóng vai trò quan trọng trong việc cung cấp cảnh báo sớm về tên lửa đang hướng tới Ukraine, giúp quân đội nước này có thêm thời gian chuẩn bị ứng phó.
Tuy nhiên, một nguồn tin Ukraine nói với CNN rằng Kiev không nhận được cảnh báo sớm trước một cuộc tấn công bằng tên lửa đạn đạo nhằm vào thủ đô trong ngày Chủ nhật. Theo nguồn tin này, đây là lần thứ ba trong vòng một tuần Ukraine không nhận được cảnh báo sớm như vậy.
Những diễn biến trên làm gia tăng lo ngại tại Kiev về khả năng duy trì các hỗ trợ quan trọng của Washington, nhất là khi Ukraine chuẩn bị bước vào mùa đông mới trong bối cảnh Nga tiếp tục tấn công các thành phố và cơ sở hạ tầng năng lượng.
Ông Zelensky vẫn hy vọng ông Trump sẽ thay đổi lập trường
Trong cuộc phỏng vấn với NBC News, ông Zelensky được hỏi về nhận xét của Tổng thống Trump rằng ông khó làm việc cùng hơn Tổng thống Nga Vladimir Putin.
Nhà lãnh đạo Ukraine trả lời rằng “tốt hơn hết là có những đối tác cởi mở và rõ ràng, thay vì những người là sát nhân, ngay cả khi họ mỉm cười”.
Ông Zelensky cho biết vẫn muốn đặt niềm tin vào ông Trump và hy vọng Tổng thống Mỹ sẽ thay đổi thái độ đối với ông Putin.
Khi được hỏi liệu ông Trump có phải là đồng minh của Ukraine hay không, nhà lãnh đạo Ukraine trả lời ngắn gọn: “Tôi hy vọng là vậy”.
Theo CNN, NBC
