Đầu năm 2026, Công an thành phố Quảng Châu nhận được tin báo từ người dân về việc một cụ già đã chi hơn 100.000 NDT (khoảng 380 triệu VNĐ) chỉ trong chưa đầy nửa năm để mua loại thực phẩm chức năng “thần dược chống ung thư”. Qua điều tra, lực lượng công an bàng hoàng phát hiện thứ được gọi là "thần dược" kia bản chất chỉ là Maltodextrin — một loại phụ gia thực phẩm thông thường.
"Chuyên gia" đoán bệnh như thần nhờ mạng lưới "tình báo" nằm vùng
Trong vụ án này, các thành viên thuộc nhóm lừa đảo rất chịu khó đến tiếp cận người già: chúng săn đón xách đồ, dọn dẹp nhà cửa, tặng những món quà nhỏ như trứng gà, gạo, mì... dùng sự nhiệt tình và tâm sự hằng ngày để thao túng niềm tin. Khi các cụ già bắt đầu mở lòng, toàn bộ nội dung trò chuyện sẽ lập tức được ghi chép thành báo cáo gửi về tổng bộ mỗi ngày. Địa chỉ nhà, số điện thoại, tiền lương hưu, các căn bệnh đang mắc phải, cho đến cả những nỗi sợ thầm kín về sức khỏe của nạn nhân đều bị chúng nắm trọn trong tay.
Chính nhờ nguồn "tình báo" nằm vùng này, khi các cụ già được đưa đến các phòng khám Đông y trang trí xa hoa, nhân vật gọi là "Chuyên gia chẩn trị cao cấp - Bác sĩ Dư" dù không cần thăm khám hay xét nghiệm chuyên khoa vẫn có thể phán vanh vách các bệnh lý trên người nạn nhân. Thậm chí, y còn phán bừa: "Cụ đã bị sa sút trí tuệ tuổi già (Alzheimer) cấp độ 2 rồi, không chữa nhanh là sang cấp độ 3 ngay đấy!".
Bị dọa cho khiếp vía, nhiều cụ già thường ngoan ngoãn móc ví mua ngay các loại "thực phẩm chức năng nội bộ đặc biệt" với các tên gọi mỹ miều, tác dụng được thổi phồng, như: "Tế bào tố thanh độc thông quản hóa ứ", "Tế bào não tâm khang thanh độc thông mạch hoạt huyết" hay "Bột thuần nguyên Kim Quy đại bổ"; hay sản phẩm mang tên "Bột đông khô Taurine Rắn cạp nia" được chúng nổ là có công dụng "ổn định huyết áp, hạ mỡ máu, chữa bách bệnh, chống ung thư và tăng thọ". Những sản phẩm này không niêm yết giá đơn lẻ, không có nhãn mác rõ ràng nhưng mỗi hộp lại được hét giá lên tới hàng nghìn NDT.
Tại các lớp học dưỡng sinh, diễn giả thản nhiên tuyên bố: "Đừng nói là cao huyết áp, huyết áp thấp, tiểu đường hay bệnh tim mạch, ngay cả bệnh ung thư thì các cụ uống vào cũng thấy chuyển biến rõ rệt". Những tuyên bố khoác lác này vẫn khiến nhiều người sập bẫy, vung tiền không tiếc tay.
Triệt phá 7 sào huyệt lừa đảo, 120 đối tượng sa lưới
Sau hơn 2 tháng rà soát và theo dõi manh mối, lực lượng cảnh sát đã phát hiện 7 sào huyệt chuyên thực hiện các hành vi lừa đảo nhắm vào người cao tuổi. Có nơi gắn mác "Phòng khám Đông y di sản văn hóa phi vật thể - Thương hiệu lâu đời", nơi thì treo biển "Viện sống khỏe chất lượng cao", thậm chí có nơi còn mạo danh "Doanh nghiệp nhà nước giúp sống ưu việt".
Tháng 6/2026, Cơ quan Quản lý Thị trường phối hợp cùng Công an quận Lệ Loan thành phố Quảng Châu đồng loạt ra quân, hốt trọn gói 120 nghi phạm (trong đó có đối tượng “chuyên gia, bác sĩ Dư”). Tại hiện trường, lực lượng chức năng thu giữ một lượng lớn "thực phẩm chức năng" giả mạo, các kịch bản lừa đảo và hồ sơ khách hàng. Chỉ đến khi cảnh sát đến gõ cửa tận nhà, những nạn nhân bấy lâu nay bị mờ mắt mới ngộ ra mình đã bị dắt mũi.
Bột Maltodextrin biến hóa thành "thần dược chống ung thư"
Kết quả giám định cho thấy, thứ "thần dược" được quảng cáo rầm rộ thực chất là Maltodextrin — một loại phụ gia thực phẩm tinh bột chế biến từ ngô, gạo hoặc khoai tây, có tên Trung Quốc là Mạch nha hồ tinh - là tinh bột thủy phân thường dùng làm chất độn, chất tạo ngọt nhẹ hoặc chất làm đặc trong các loại nước giải khát và thực phẩm chế biến sẵn.
Loại Maltodextrin vốn rẻ mạt này sau khi qua nhiều khâu đóng gói gắn mác xa xỉ đã tăng giá gấp hàng ngàn lần. Phía công an tiết lộ, giá xuất xưởng của sản phẩm chưa tới 1 NDT (khoảng 3.800 đồng), nhưng khi bán ra lại dao động từ vài chục đến 200 NDT/lọ. Tính ra một hộp 30 lọ có chi phí sản xuất chỉ khoảng 30 NDT (hơn 100.000 đồng) nhưng được thổi giá thấp nhất từ 1.000 NDT (3,8 triệu đồng) cho đến tối đa 6.000 NDT (gần 23 triệu đồng).
Tàn nhẫn hơn, sản phẩm này không những hoàn toàn không có hiệu quả chữa bệnh, mà đối với bệnh nhân tiểu đường, việc uống dài ngày loại phụ gia giàu carbohydrate như Maltodextrin còn khiến tình trạng bệnh trở nên tồi tệ hơn.
Chuyên gia cảnh báo
Đứng trước vô vàn loại thực phẩm chức năng trên thị trường, người tiêu dùng làm sao để phân biệt thật giả?
Bà Hà Lệ, Nghiên cứu viên Viện Dinh dưỡng và Sức khỏe thuộc Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Trung Quốc (CDC), đồng thời là Chuyên gia thẩm định thực phẩm chức năng thuộc Cục Quản lý Thị trường quốc gia, đưa ra lời khuyên: Khi chọn mua, bắt buộc phải kiểm tra bao bì và nhãn mác xem có logo "Mũ xanh" (dấu hiệu chứng nhận thực phẩm chức năng hợp pháp tại Trung Quốc) hay không.
Bên cạnh logo "Mũ xanh", người dân cần nâng cao cảnh giác trước các chiêu trò quảng cáo gian dối. Thực phẩm chức năng hợp pháp chỉ được phép ghi rõ 24 công dụng sức khỏe đã được nhà nước phê duyệt (như "hỗ trợ giảm mỡ máu", "tăng cường miễn dịch"...). Bất kỳ sản phẩm nào quảng cáo "điều trị cao huyết áp", "đánh tan cục máu đông", "hạ đường huyết", "hạ cholesterol" hay "hạ acid uric" đều có thể khẳng định chắc chắn là quảng cáo lừa đảo.
Ngoài ra, nhiều người cho rằng thực phẩm chức năng không phải là thuốc nên uống tùy tiện. Thực tế, việc dùng sai thực phẩm chức năng cũng tiềm ẩn nguy cơ cực kỳ nguy hiểm. Chuyên gia Hà Lệ lưu ý, một số loại thực phẩm chức năng tuyệt đối không được dùng chung với thuốc chữa bệnh. Ví dụ: nhiều loại thuốc hạ mỡ máu thuộc nhóm Statin, trong khi các thực phẩm chức năng hỗ trợ hạ mỡ máu lại chứa chiết xuất men gạo đỏ (Red Yeast Rice) — vốn cũng chứa thành phần Statin. Nếu tự ý dùng kết hợp mà không hỏi ý kiến bác sĩ có thể gây ra các tác dụng phụ nghiêm trọng cho cơ thể.
Theo Sohu, Sina