Tiên phong ứng dụng công nghệ, chuyển đổi số phục vụ khám chữa bệnh, điều hành
Tại Lễ trao Giải thưởng Chuyển đổi số Việt Nam 2026 do Hội Truyền thông số Việt Nam và Tạp chí điện tử VietTimes tổ chức, Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức (BV Việt Đức) đã được vinh danh ở hạng mục Bệnh viện chuyển đổi số xuất sắc năm 2026 với ứng dụng quản lý khám chữa bệnh và phần mềm phục vụ điều hành.
Theo Ban tổ chức, BV Việt Đức triển ứng dụng công nghệ, chuyển đổi số từ khá sớm. Trong đó, bệnh viện triển khai tư vấn phẫu thuật trực tuyến cách đây hàng chục năm và hiện kết nối hơn 100 điểm cầu. Năm 2025, hệ thống ghi nhận gần nửa triệu lượt khám và 100 nghìn lượt điều trị nội trú.
Với một BV ngoại khoa tuyến cuối, phần thưởng này đáng chú ý không chỉ vì những hệ thống công nghệ BV đang sở hữu, mà bởi BV Việt Đức đã ứng dụng công nghệ từ rất sớm, khi chuyển đổi số trong y tế còn là khái niệm xa lạ với nhiều người.
Có thể nói, BV Việt Đức đã đi trước làn sóng chuyển đổi số trong y tế bằng một nhu cầu rất cụ thể: Đưa năng lực của chuyên gia tuyến cuối đến gần hơn với người bệnh ở những nơi còn thiếu điều kiện chuyên môn.
Ngay từ năm 1999, BV đã ứng dụng CNTT trong quản lý. Từ năm 2004, bệnh viện đã phát triển mạng lưới y tế từ xa với hệ thống Telemedicine, trở thành một trong những BV ứng dụng công nghệ này sớm nhất cả nước.
Năm 2006, khi khái niệm khám, chữa bệnh từ xa còn xa lạ với cả nước, BV Việt Đức đã triển khai tư vấn phẫu thuật trực tuyến. Trong giai đoạn 2013-2019, BV thực hiện gần 600 cuộc hội chẩn, đào tạo và chuyển giao kỹ thuật từ xa tại 23 điểm cầu, sau đó mở rộng lên hơn 100 điểm cầu.
Đó là một hướng đi có ý nghĩa đặc biệt với một BV ngoại khoa tuyến cuối. Công nghệ không chỉ giúp truyền dữ liệu, mà còn giúp tri thức và kinh nghiệm của các chuyên gia BV Việt Đức đến với đồng nghiệp ở nhiều nơi, hỗ trợ người bệnh ngay cả khi họ chưa thể đến bệnh viện tuyến cuối.
Đến năm 2020, do đại dịch COVID-19, Bộ Y tế mới phê duyệt Đề án “Khám, chữa bệnh từ xa” (Telehealth). Khi đó, BV Việt Đức đã có hơn 15 năm ứng dụng Telemedicine, cho thấy BV đã chủ động đi trước trong việc đưa công nghệ vào kết nối chuyên gia với tuyến dưới và hỗ trợ người bệnh từ xa.
Năm 2020, BV Việt Đức tiếp tục ứng dụng hệ thống mổ nội soi 3D để tư vấn phẫu thuật trực tuyến cho bệnh viện tuyến dưới. Từ hội chẩn từ xa đến hỗ trợ phẫu thuật, công nghệ từng bước trở thành một phần của hoạt động chuyên môn, thay vì chỉ là công cụ hành chính phía sau bệnh viện.
Nhưng nếu chỉ kể những mốc công nghệ ấy, vẫn khó hình dung Telemedicine thực sự có ý nghĩa như thế nào. Giá trị của nó chỉ hiện lên rõ nhất khi đặt vào những ca bệnh mà mỗi phút chờ đợi đều có thể quyết định số phận người bệnh.
Khi chuyên gia có thể “có mặt” trước khi kịp lên đường
Năm 2014, trong vụ tai nạn sập cầu Chu Va ở Lai Châu, hệ thống Telemedicine đã giúp các chuyên gia BV Việt Đức tư vấn cho các bác sĩ địa phương cấp cứu người bị nạn trước khi các bác sĩ của BV kịp lên tiếp ứng, phẫu thuật và phối hợp đưa người bệnh về Hà Nội tiếp tục điều trị.
Một trường hợp khác là nữ giáo viên ở Sơn La bị xe tải cán qua người, bị dập nát đa tạng. Trong tình thế nguy kịch, các bác sĩ tại địa phương đã nhận được sự hỗ trợ chuyên môn từ các chuyên gia BV Việt Đức qua hệ thống Telemedicine. Người bệnh được cấp cứu, xử trí ban đầu trước khi ê-kíp Việt Đức có mặt để tiếp tục phẫu thuật và đưa về Hà Nội.
Điều đáng nói ở đây không phải là công nghệ hiện đại đến đâu, mà là khi người bệnh đang trong tình trạng nguy kịch, bác sĩ tại chỗ có thể nhận được ý kiến từ chuyên gia tuyến cuối ngay lúc cần thiết nhất.
Với những ca chấn thương nặng, đó có thể là khoảng thời gian quý giá để kiểm soát tình trạng nguy hiểm, xử trí đúng hướng và chuẩn bị cho bước điều trị tiếp theo. Người bệnh không phải chờ đến khi chuyên gia từ Hà Nội đến nơi mới bắt đầu được hỗ trợ chuyên môn.
Đó chính là một trong những lợi ích thiết thực nhất mà chuyển đổi số mang lại cho y tế: Đưa năng lực chuyên môn đến gần người bệnh, thay vì chỉ đưa người bệnh về nơi có chuyên môn cao.
Trong vụ sập cầu Phong Châu, hay khi bão YAGI càn quét ở các tỉnh Yên Bái, Lào Cai, Tuyên Quang, Lạng Sơn…, khiến nhiều nạn nhân bị vùi lấp, BV Việt Đức đã hội chẩn từ xa, để hỗ trợ các bệnh viện tuyến dưới cấp cứu nhiều bệnh nhân hiệu quả nhất, là cơ hội để người bệnh được xử trí ngay tại hiện trường; và quan trọng hơn, là có thêm thời gian để bác sĩ tuyến dưới và chuyên gia tuyến cuối cùng nhau cứu người.
Telemedicine không thay thế bác sĩ tại chỗ. Nó giúp bác sĩ tại chỗ có thêm một “cánh tay nối dài” về chuyên môn. Người trực tiếp khám, xử trí và chăm sóc người bệnh vẫn là bác sĩ đang ở bên bệnh nhân, nhưng phía sau họ có thể là cả một ê-kíp chuyên gia ở bệnh viện tuyến cuối.
Đó là cách chuyển đổi số thực sự đi vào y tế: Không làm mất đi vai trò của con người, mà kết nối con người nhanh hơn.
Từ hội chẩn từ xa đến bệnh viện không phim, AI
Nếu những ca cấp cứu cho thấy giá trị của Telemedicine ở thời điểm sinh tử, thì hệ sinh thái số hiện nay đang giúp BV Việt Đức thay đổi nhiều công việc diễn ra mỗi ngày.
Theo PGS.TS Dương Đức Hùng, Giám đốc BV Việt Đức, BV đã triển khai đồng bộ hệ sinh thái số tại ba cơ sở Tràng Thi, Ninh Bình và Ngọc Hồi, tập trung vào hai nhóm giải pháp lớn: Quản lý khám, chữa bệnh và quản trị, điều hành bệnh viện.
Trong hoạt động chuyên môn, hệ thống gồm HIS, hồ sơ bệnh án điện tử, ứng dụng đi buồng trên thiết bị di động và ứng dụng dành cho người bệnh. Các hệ thống hỗ trợ số hóa hồ sơ, cập nhật kết quả xét nghiệm, chẩn đoán hình ảnh, tích hợp thiết bị y tế, hỗ trợ bác sĩ trong chẩn đoán, điều trị và chăm sóc người bệnh.
Nhìn từ phía người bệnh, giá trị của bệnh án điện tử không nằm ở việc thay một tập hồ sơ giấy bằng một hồ sơ trên máy tính. Quan trọng hơn, thông tin về quá trình khám, xét nghiệm, chẩn đoán hình ảnh và điều trị được quản lý trên môi trường số, giúp bác sĩ tiếp cận thông tin cần thiết trong quá trình chăm sóc.
Phía sau hoạt động khám, chữa bệnh là một hệ thống quản trị cũng được số hóa từ nhân sự, trang thiết bị, tài chính - kế toán đến nghiên cứu khoa học, đào tạo, chỉ đạo tuyến, giao ban hành chính điện tử, bản đồ nội bộ, kho dữ liệu và trục tích hợp.
Chuyển đổi số tại BV Việt Đức không dừng ở một vài phần mềm phục vụ người bệnh. Công nghệ đang được đưa vào cả những hoạt động phía sau, tạo thành một hệ thống vận hành ngày càng đồng bộ.
Công nghệ giúp bác sĩ có thêm thời gian cho người bệnh
Một bước tiến mới trong hành trình chuyển đổi số của BV Việt Đức là đưa AI vào hỗ trợ những công việc cụ thể. BV ứng dụng AI hỗ trợ nhập liệu bằng giọng nói, tóm tắt hồ sơ bệnh án, nhập sinh hiệu người bệnh và thử nghiệm AI trong chẩn đoán hình ảnh.
Giá trị của AI trong BV không nhất thiết phải bắt đầu bằng những công nghệ quá phức tạp. Với bác sĩ, chỉ riêng việc giảm thời gian nhập liệu, tổng hợp thông tin hay xử lý dữ liệu đã có thể tạo ra khác biệt.
Mỗi phần việc hành chính được công nghệ hỗ trợ là thêm thời gian để bác sĩ thăm khám, phân tích bệnh cảnh, trao đổi với người bệnh và đưa ra quyết định chuyên môn. Công nghệ vì thế không đứng đối diện với người thầy thuốc mà đứng phía sau, giúp họ làm việc hiệu quả hơn.
Đó cũng là cách tiếp cận có ý nghĩa nhất khi nói về chuyển đổi số trong y tế: Không phải máy móc thay con người, mà công nghệ giúp con người dành nhiều thời gian hơn cho những việc chỉ con người mới có thể làm tốt.
Một thay đổi khác rất dễ hình dung là BV không còn sử dụng phim. Theo PGS Dương Đức Hùng, năm 2025, BV Việt Đức chi gần 25,7 tỷ đồng cho mua sắm phim; sang năm 2026, bệnh viện chuyển sang không sử dụng phim nữa. Thanh toán không tiền mặt đạt trên 80%, trong khi số máy in giảm xuống còn khoảng 30% để phục vụ những nhu cầu in ấn cần thiết.
Đó là những thay đổi tưởng như nhỏ nếu nhìn riêng lẻ, nhưng lại tạo ra một môi trường khám, chữa bệnh ít giấy tờ hơn, dữ liệu được khai thác trên môi trường số và nhiều quy trình thuận tiện hơn.
Đích đến cuối cùng vẫn là người bệnh
Hệ thống số đang được vận hành trong BV Việt Đức, nơi có khối lượng chuyên môn rất lớn. Năm 2025, số lượt khám được xử lý trên hệ thống tăng từ 391.874 lượt của năm 2024 lên 421.351 lượt; số lượt điều trị nội trú tăng từ 78.595 lên 93.003; số ca phẫu thuật tăng từ 71.476 lên 83.502 ca.
Tỷ lệ xuất toán bảo hiểm y tế giảm từ 0,039% xuống 0,021%. Khảo sát mới nhất cho thấy mức độ hài lòng của người bệnh nội trú và ngoại trú trong quý II/2026 đạt trên 95%. Tỷ lệ người bệnh ngoại trú cho biết sẽ quay trở lại đạt 99,5%, nội trú đạt 100%; kết quả cung cấp dịch vụ đạt 96,7% ở ngoại trú và 99,8% ở nội trú.
Những con số này cho thấy công nghệ đã được đặt vào một hệ thống khám, chữa bệnh có quy mô lớn và đang tạo ra những thay đổi cụ thể trong vận hành.
Gần 30 năm từ những ứng dụng CNTT đầu tiên, BV Việt Đức đã đi một chặng đường dài: Từ Telemedicine giúp chuyên gia hỗ trợ bác sĩ ở nơi xa trong những giờ phút cấp cứu, đến bệnh án điện tử, hệ thống mổ nội soi 3D, AI, thanh toán không tiền mặt và bệnh viện không phim.
Nhìn từ phía người bệnh, giá trị của hành trình ấy không nằm ở việc BV có bao nhiêu phần mềm hay công nghệ hiện đại đến đâu. Điều đáng kể hơn là khi cần, người bệnh có thể được kết nối với nguồn lực chuyên môn từ xa; bác sĩ có thêm dữ liệu và công cụ để quyết định; nhiều thủ tục được số hóa; và những công việc hành chính có thể được giảm bớt để người thầy thuốc dành nhiều thời gian hơn cho người bệnh.
Đó cũng là lý do danh hiệu Đơn vị chuyển đổi số xuất sắc năm 2026 có ý nghĩa với Việt Đức. Phần thưởng không chỉ dành cho những hệ thống công nghệ được đầu tư, mà cho cách một BV ngoại khoa tuyến cuối đã kiên trì đưa công nghệ vào đúng nơi nó cần nhất: Bên cạnh người thầy thuốc, trong những quyết định chuyên môn và cuối cùng là hướng tới sự an toàn, thuận tiện và cơ hội điều trị tốt hơn cho người bệnh.
