Một vệ tinh quân sự Nga đã cơ động vào quỹ đạo có thể cho phép nó tiếp cận một vệ tinh trinh sát thương mại đăng ký tại Mỹ, đang cung cấp dữ liệu tình báo hỗ trợ Ukraine. Diễn biến này làm dấy lên lo ngại về khả năng quân đội Nga đe dọa các tài sản không gian của phương Tây.
Vệ tinh Nga Cosmos 2612 đã điều chỉnh quỹ đạo để khớp với quỹ đạo của ICEYE-X36, vệ tinh radar khẩu độ tổng hợp (SAR) do công ty ICEYE có nguồn gốc từ Phần Lan vận hành. ICEYE cung cấp hình ảnh vệ tinh cho Ukraine và các chính phủ phương Tây.
Các động thái cơ động này thu hút sự chú ý bởi việc thay đổi độ nghiêng quỹ đạo của vệ tinh đòi hỏi năng lượng lớn và tiêu hao lượng nhiên liệu đẩy dự trữ vốn hạn chế trên tàu. Những vệ tinh thực hiện nhiệm vụ quan sát Trái Đất hoặc liên lạc thông thường thường không có nhiều lý do để thực hiện các thay đổi tốn kém đối với mặt phẳng quỹ đạo chỉ nhằm đưa mình vào quỹ đạo trùng với một vệ tinh khác.
Tuy nhiên, một khi hai vệ tinh nằm trong cùng mặt phẳng quỹ đạo và có độ cao tương tự, một vệ tinh có thể điều chỉnh vị trí tương đối so với vệ tinh còn lại, từ đó thực hiện nhiều lần tiếp cận ở cự ly gần với những thao tác bổ sung ít tốn kém hơn.
Lo ngại Nga có thể đe dọa vệ tinh ICEYE
Các nhà phân tích phương Tây cảnh báo Cosmos 2612 có thể tiến hành một hoạt động gây nguy hiểm cho vệ tinh ICEYE. Những hoạt động tiếp cận ở cự ly gần có thể phục vụ mục đích không mang tính thù địch, chẳng hạn kiểm tra hoặc bảo dưỡng vệ tinh. Tuy nhiên, chúng cũng có thể tạo điều kiện cho hoạt động giám sát, gây nhiễu điện tử hoặc sử dụng vũ khí chống vệ tinh.
Về lý thuyết, một tàu vũ trụ có thể làm hư hại vệ tinh khác thông qua va chạm trực tiếp hoặc phóng thích một vật thể trên quỹ đạo. Một số hình thức can thiệp khác có thể làm gián đoạn hoạt động của vệ tinh mục tiêu mà không cần phá hủy nó về mặt vật lý.
Hiện chưa có bằng chứng công khai xác nhận Cosmos 2612 đã tấn công ICEYE-X36 hoặc một cuộc tấn công như vậy đã được ra lệnh tiến hành.
Vụ việc đồng thời cho thấy cơ sở hạ tầng không gian thương mại đang hỗ trợ các hoạt động quân sự ngày càng dễ bị tổn thương trước những mối đe dọa trên quỹ đạo.
Nga từng cáo buộc NATO dùng vệ tinh hỗ trợ Ukraine
Tháng 2/2023, Chính phủ Nga tuyên bố toàn bộ mạng lưới vệ tinh của NATO, cũng như rộng hơn là toàn bộ cơ sở hạ tầng quân sự của liên minh, đang hỗ trợ nỗ lực chiến tranh của Ukraine.
Trong tuyên bố ngày 1/2, Điện Kremlin cáo buộc: “Chúng tôi thấy toàn bộ cơ sở hạ tầng quân sự của NATO đang hoạt động chống lại Nga. Chúng tôi cũng thấy toàn bộ cơ sở hạ tầng tình báo của NATO, bao gồm lực lượng không quân trinh sát và các mạng lưới vệ tinh, đang hoạt động liên tục 24/7 để phục vụ lợi ích của Ukraine”.
Cuộc chiến tại Ukraine chứng kiến năng lực không gian giữ vai trò trung tâm chưa từng có tiền lệ. Năng lực vệ tinh tổng hợp của các quốc gia thành viên NATO đã mang lại cho Lực lượng vũ trang Ukraine và các lực lượng vũ trang hỗ trợ họ lợi thế đáng kể, trong bối cảnh mạng lưới vệ tinh của Nga có quy mô nhỏ hơn và bị hạn chế hơn.
Lợi thế này bao gồm khả năng nhanh chóng cung cấp dữ liệu xác định mục tiêu cho các cuộc tấn công bằng tên lửa và pháo binh. Những đòn đánh như vậy đã gây tổn thất nặng nề cho lực lượng Nga.
Theo MW
