Hôm 14/10, cuộc thử nghiệm thực địa của StarGate đã diễn ra thành công trước sự chứng kiến của một số nhà báo. Sáu cánh quạt đồng loạt khởi động, chiếc UAV cất cánh, bay qua một khu vực được giấu tên tại Ukraine. Phía dưới thân máy bay là một chiếc cáng có gắn thêm tải trọng, mô phỏng một binh sĩ bị thương đang mặc trang bị chống đạn. Cuộc thử nghiệm nhằm kiểm tra khả năng đưa người bị thương rời chiến trường an toàn.
Buổi trình diễn diễn ra cách xa tiền tuyến, nhưng mô phỏng một nhiệm vụ nguy hiểm: bay vào khu vực bị UAV và pháo binh đối phương đe dọa để đưa những thương binh có thể đã mắc kẹt suốt nhiều tuần, thậm chí nhiều tháng, ra ngoài. Điểm đáng chú ý là nhiệm vụ có thể được thực hiện mà không phải điều nhân viên cứu hộ trực tiếp xâm nhập vùng nguy hiểm.
SkyFall đã dành một năm phát triển UAV cứu thương đường không này. Nếu chứng minh được độ tin cậy trong điều kiện chiến đấu, StarGate có thể làm thay đổi đáng kể hoạt động sơ tán thương binh: tiếp cận những địa điểm phương tiện mặt đất khó tới và cứu những binh sĩ bị thương nặng, vốn có thể tử vong chỉ vì phải chờ đợi hàng giờ.
Người phát ngôn SkyFall cho biết ý tưởng phát triển StarGate xuất phát trực tiếp từ nhu cầu thực tế tại chiến hào và tiền tuyến. Do lo ngại rủi ro an ninh đối với nhân sự công nghệ quân sự Ukraine, người này yêu cầu giấu tên và đeo mặt nạ khi trả lời các phóng viên. Skyfall cũng yêu cầu không tiết lộ địa điểm thử nghiệm.
Tại một số khu vực chiến sự, “vùng tử địa” (kill zone) là nơi liên tục chịu nguy cơ bị UAV và pháo binh tấn công. Vùng nguy hiểm này có thể kéo dài 10–15 km, thậm chí xa hơn. Với tầm bay một chiều 15 km, StarGate có khả năng tiến sâu vào khu vực đó để sơ tán thương binh mắc kẹt ở những vị trí tiền tuyến hiểm yếu.
Trong tuần từ 12-18/10, StarGate được bàn giao cho một lữ đoàn chiến đấu Ukraine để bắt đầu đánh giá trong môi trường tiền tuyến.
Chỉ huy tuyến trước đề xuất ý tưởng do cứu thương mặt đất khó khăn
Theo người phát ngôn SkyFall, dự án bắt nguồn từ đề xuất của quân đội Ukraine. Năm ngoái, chỉ huy lữ đoàn độc lập số 475, mang mật danh “Flint”, còn được biết đến với tên gọi Code 9.2 đã chủ động liên hệ với nhà sáng lập SkyFall, đề nghị phát triển một phương thức sơ tán thương binh an toàn hơn, đặc biệt đối với những người bị thương tại các vị trí khó tiếp cận. Đối với binh sĩ Code 9.2, việc tiếp cận tiền tuyến để đưa thương binh ra ngoài thường đồng nghĩa với phải đi bộ qua khu vực bị UAV đe dọa, bởi phương tiện cơ giới rất dễ trở thành mục tiêu tấn công.
Những năm gần đây, robot mặt đất không người lái đã được đưa vào nhiệm vụ sơ tán thương binh và vận chuyển vật tư. Tuy nhiên, khả năng cơ động của chúng bị hạn chế khi gặp bùn lầy, hố bom đạn và đường sá bị phá hủy. Sông ngòi, bãi mìn và UAV đối phương cũng có thể chặn đứng hoàn toàn hành trình.
Một chỉ huy của Code 9.2, mang mật danh “KVN”, cho biết robot mặt đất thường phải mất từ hai đến ba giờ để tới vị trí tiền tuyến, tùy thuộc khoảng cách, tình trạng đường sá và mức độ đe dọa từ trên không.
“Drone có thể bay vượt 10 km chỉ trong vài phút sẽ làm thay đổi hoàn toàn môi trường tác chiến ở tiền tuyến”, “KVN” nhận định. Ông cho biết đơn vị vẫn liên tục thực hiện nhiệm vụ sơ tán thương binh trong khu vực phụ trách, nhưng không phải trường hợp nào cũng có thể đưa người bị thương trở về ngay trong ngày. Với những binh sĩ bị thương nặng, thời gian chờ đợi ấy có thể quyết định sự sống còn.
SkyFall nổi lên sau khi Nga phát động chiến dịch quân sự toàn diện tại Ukraine vào năm 2022. Công ty đã phát triển UAV hạng nặng Vampire, được quân đội Nga gọi bằng biệt danh “Baba Yaga”, nhờ khả năng mang tải trọng lớn. Loại UAV này đã được đưa vào các nhiệm vụ chiến đấu của Ukraine.
Ngoài ra, SkyFall còn sản xuất UAV góc nhìn thứ nhất (FPV) Shrike và phát triển UAV đánh chặn trên không P1-SUN.
Mang tải 150 kg, tốc độ tối đa 105 km/h, sử dụng AI chống tác chiến điện tử
Tên gọi StarGate được lấy cảm hứng từ bộ phim khoa học viễn tưởng “Stargate”, trong đó một cánh cổng có thể kết nối những thế giới xa xôi.
Theo thông tin do SkyFall cung cấp, UAV có tải trọng tối đa 150 kg, đủ sức chở một thương binh mặc trang bị chống đạn cùng với thiết bị chiến đấu mang theo. Máy bay được thiết kế với khoang chuyên dụng cho nhiệm vụ sơ tán y tế, lấy chiếc cáng làm cấu trúc trung tâm.
StarGate có tốc độ hành trình khoảng 65 km/h, tốc độ tối đa 105 km/h. SkyFall cho biết UAV có thể hoàn tất khâu chuẩn bị bay trong khoảng 10 phút.
Tại buổi thử nghiệm, sau khi StarGate cất cánh, một số UAV FPV “đối phương” lập tức lao tới, mô phỏng các mối đe dọa trên không thường gặp tại chiến trường Ukraine. Nhân viên thử nghiệm kích hoạt thiết bị gây nhiễu điện tử. Khi một UAV tấn công áp sát, StarGate phóng ra một tấm lưới, quấn lấy mục tiêu và khiến chiếc UAV chệch khỏi đường bay dự kiến.
Cuộc thử nghiệm giống như màn đối đầu giữa những cỗ máy trên chiến trường tương lai. Nhưng khi tải trọng không còn là hàng hóa mà là một người lính bị thương, mọi sai sót đều có thể gây hậu quả nghiêm trọng.
Một trong những thách thức lớn nhất đối với SkyFall là bảo đảm UAV StarGate vẫn định vị và hoạt động bình thường trong môi trường tác chiến điện tử, nơi liên lạc có thể bị cắt đứt hoặc tín hiệu GPS bị gây nhiễu.
StarGate sử dụng hai hệ thống liên lạc: mạng vệ tinh Starlink và hệ thống L-Link do công ty tự phát triển. Kết hợp với AI, các hệ thống này giúp duy trì khả năng điều khiển khi không thể sử dụng định vị vệ tinh.
Người phát ngôn SkyFall cho biết StarGate hiện vẫn do con người điều khiển thủ công, nhưng được tích hợp nhiều tính năng AI để thực hiện nhiệm vụ khi tín hiệu GPS bị gây nhiễu, giả mạo hoặc hoàn toàn không thể sử dụng.
Theo công ty, nếu mất liên lạc hoàn toàn, UAV vẫn có thể tự lập kế hoạch đường bay để quay trở về khu vực an toàn. Thiết kế của máy bay cho phép hoạt động trong điều kiện mưa hoặc tuyết rơi, đồng thời được trang bị camera ảnh nhiệt để thực hiện nhiệm vụ ban đêm.
SkyFall cũng cho biết các cuộc thử nghiệm cho thấy StarGate vẫn có thể tiếp tục bay ngay cả khi mất một cánh tay đòn gắn động cơ. Tuy nhiên, công ty chưa công bố dữ liệu cụ thể để chứng minh mức độ tin cậy của UAV khi bị hư hại trong điều kiện chiến đấu thực tế.
StarGate mới bắt đầu được thử nghiệm tại tiền tuyến trong tuần này, nên hiệu quả thực chiến vẫn chưa được xác lập.
Mục tiêu sản xuất 1.000 chiếc mỗi tháng, giá tối thiểu 50.000 USD/chiếc
Trong quá trình chuyển từ nguyên mẫu sang thử nghiệm chiến trường, StarGate đã trải qua nhiều lần điều chỉnh thiết kế. Các thay đổi bao gồm sử dụng tay đòn có thể tháo rời để thuận tiện vận chuyển, cải tiến cáng cứu thương và nâng cấp phần mềm cùng hệ thống phòng vệ.
SkyFall ước tính mỗi chiếc (hệ thống) StarGate có giá ít nhất 50.000 USD, tùy cấu hình thực tế. Công ty đặt mục tiêu nâng công suất lên tối đa 1.000 chiếc mỗi tháng trước cuối năm 2026.
Tuy nhiên, theo “KVN”, người đang phụ trách đánh giá UAV, còn quá sớm để đưa ra kết luận về hiệu quả thực tế. Đơn vị cần ít nhất một tháng sử dụng để thu thập đủ dữ liệu đánh giá tỷ lệ hoàn thành nhiệm vụ.
“Đây là một phương thức sơ tán hoàn toàn mới. Hiện rất khó phân tích sâu ưu điểm và nhược điểm của nó. Chúng tôi cần thêm thời gian để trực tiếp vận hành”, ông nói.
SkyFall xác nhận StarGate đang được đơn vị Code 9.2 đánh giá, nhưng từ chối tiết lộ kết quả thử nghiệm.
Đối với Ukraine, khả năng StarGate thực sự thay đổi hoạt động cứu thương ở tiền tuyến vẫn phụ thuộc vào kết quả thực chiến. Nếu UAV có thể vận hành ổn định giữa các mối đe dọa từ UAV đối phương, pháo binh và tác chiến điện tử, nó có thể rút ngắn thời gian chờ cứu viện của thương binh, đồng thời giảm nguy cơ nhân viên cứu hộ phải phơi mình dưới hỏa lực.
Tuy nhiên, trước khi có đủ dữ liệu từ các đợt thử nghiệm tiền tuyến, độ tin cậy và hiệu quả cứu thương thực tế của StarGate vẫn cần được kiểm chứng.
Theo Upmedia, Militarnyi
